İran, ABD ve İsrail saldırılarına maruz kalan nükleer tesislerine uluslararası denetim izni vermeyeceğini açıkladı. Tahran yönetimi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) bu tesislere giriş talebini açık biçimde reddetti.
İran, vurulan nükleer tesislere denetimi durdurdu
İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami, saldırıya uğrayan nükleer tesislerin denetlenmesine izin verilmeyeceğini duyurdu. İslami, yalnızca saldırıya uğramamış tesisler için UAEA’ya erişim sağlandığını belirterek, hedef alınan merkezler için yeni ve bağlayıcı bir protokol olmadan denetimin mümkün olmadığını vurguladı.
“Ajans saldırıları kınamadı, denetim yetkisi tartışmalı”
İslami, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İsrail ve ABD tarafından İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırıları kınamamasını eleştirerek, Ajansın bu koşullarda denetim talep etme hakkının bulunmadığını söyledi. İranlı yetkili, nükleer tesislerin Ajans gözetimi altındayken hedef alınmasının tüm ülkeler için tehlikeli bir emsal oluşturduğunu dile getirdi.
UAEA: Kritik tesislere erişim hâlâ sağlanamadı
UAEA Başkanı Rafael Grossi, İran’daki denetimlerin yeniden başladığını ancak Natanz, Fordo ve İsfahan gibi kilit tesislere giriş izni verilmediğini açıkladı. Grossi, bu merkezlerde önemli miktarda nükleer malzeme ve ekipman bulunduğunu belirterek, denetimlerin etkili olabilmesi için bu tesislere erişimin zorunlu olduğunu ifade etti.
“12 Günlük Savaş” sonrası gerilim derinleşti
Haziran ayında İsrail’in İran’daki nükleer tesisleri ve askeri komuta kademesini hedef alan saldırılarıyla başlayan ve kamuoyunda “12 Günlük Savaş” olarak anılan süreçte, üst düzey komutanlar ve nükleer bilim insanları hayatını kaybetti. İsrail’e açık destek veren ABD’nin Natanz, Fordo ve İsfahan’a yönelik saldırıları sonrası İran, Katar’daki El-Udeyd Üssü’nü hedef aldı. Ateşkes ise ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyuruldu.
İran’ın denetim kapısını kapatan bu kararı, nükleer denetim mekanizmalarının geleceğini tartışmaya açarken, Orta Doğu’daki kırılgan dengeleri de yeniden Türkiye toplumu ve dünya kamuoyunun gündemine taşıdı.