Rusya'nın Letonya'yı hedef alan tehditleri BM'de krize yol açtı. ABD'li Büyükelçi Tammy Bruce, Rusya'nın dilini kınayarak NATO taahhütlerinin süreceğini vurguladı. Baltık hattında artan gerilim, NATO'nun doğu kanadında güvenlik alarmını yükseltti.
Rusya ile NATO hattındaki gerilim, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yeni bir diplomatik krize dönüştü. Moskova’nın Letonya’yı doğrudan hedef alan açıklamalarına ABD’den sert yanıt geldi. ABD’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Büyükelçi Tammy Bruce, Rusya’nın tehdit dilini kınayarak “Konsey üyesine yönelik tehditlerin yeri yok. Amerika Birleşik Devletleri NATO’ya verdiği tüm taahhütleri yerine getiriyor” dedi.
Gerilim, Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasily Nebenzya’nın, Ukrayna’nın Baltık ülkeleri üzerinden Rusya’ya yönelik insansız hava aracı saldırıları planladığını öne sürmesiyle başladı. Nebenzya, özellikle Letonya’yı işaret ederek NATO üyeliğinin bu ülkeleri “olası misillemelerden koruyamayacağını” söyledi.
Bu açıklamalar Baltık hattında büyüyen güvenlik krizinin yeni aşaması olarak yorumlanıyor. Son haftalarda Letonya hava sahasında yaşanan drone alarmı, Estonya üzerindeki askeri hareketlilik ve Polonya’nın savunma alarm seviyesini yükseltmesi, NATO’nun doğu kanadında tansiyonun giderek arttığını gösteriyor.
Baltık Hattı Yeni Cepheye mi Dönüşüyor?
Rusya’nın açıklamaları özellikle Baltık ülkelerinde ciddi yankı uyandırdı. Letonya’nın BM temsilcisi Sanita Pavļuta-Deslandes, Moskova’nın iddialarını “tamamen kurgu ve yalan” olarak nitelendirdi. Avrupa Birliği’nin BM temsilcisi Stavros Lambrinidis ise Rusya’nın söylemlerini “gerçekliğin baş döndürücü biçimde çarpıtılması” olarak tanımladı.
Ancak mesele yalnızca diplomatik polemik değil. Son dönemde Baltık ülkeleri, Rusya-Ukrayna savaşının doğrudan güvenlik baskısını hisseden bölgeler hâline geldi. Özellikle Ukrayna savaşının derinleşmesiyle birlikte NATO’nun doğu sınırında hava savunma sistemleri genişletildi, askeri sevkiyatlar artırıldı ve Baltık hava sahası daha yoğun şekilde izlenmeye başlandı.
Analize göre Moskova’nın “NATO sizi koruyamaz” söylemi doğrudan NATO’nun caydırıcılık kapasitesine yönelik psikolojik bir mesaj niteliği taşıyor. Çünkü Kremlin uzun süredir Baltık hattını Batı’nın “zayıf halkası” olarak görüyor.
Washington’dan “Madde 5” Vurgusu
ABD’nin verdiği mesaj ise özellikle NATO’nun kolektif savunma maddesine işaret ediyor. Washington yönetimi, Rusya’nın Baltık ülkelerine yönelik tehditlerinin ittifaka yapılmış dolaylı bir meydan okuma olduğunu düşünüyor. NATO’nun temelini oluşturan 5. Madde, bir üyeye yapılan saldırının tüm ittifaka yapılmış sayılacağını kabul ediyor.
Bu nedenle Tammy Bruce’un “ABD tüm NATO taahhütlerini yerine getiriyor” açıklaması, sıradan diplomatik bir cümle olarak görülmüyor. Bu mesaj aynı zamanda Moskova’ya verilen stratejik bir uyarı niteliği taşıyor.
Öte yandan NATO içinde de dikkat çekici bir dönüşüm yaşanıyor. Brüksel’de konuşan NATO Askeri Komitesi Başkanı Amiral Giuseppe Cavo Dragone, “Savaşta değiliz ama barışta da değiliz” diyerek Avrupa’nın yeni güvenlik atmosferini tanımladı. NATO komutanları ayrıca önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın daha fazla askeri yük üstlenmesi gerektiğini ve ABD’nin zaman içinde bazı askeri kapasite kaydırmaları yapabileceğini dile getirdi.