İran mayınıyla neredeyse batırılan ABD savaş gemisinden çıkarılan dersler dikkate alınmadı.
Defense One, Washington merkezli ve özellikle Pentagon, savunma sanayii ile Amerikan güvenlik bürokrasisini yakından takip eden saygın bir yayın organı olarak dikkat çekiyor. Yayınlanan son analizde, ABD Donanması’nın İran kaynaklı deniz mayını tehdidini küçümsememesi gerektiği vurgulandı. Yazı, 1988’de Basra Körfezi’nde İran mayınına çarpan USS Samuel B. Roberts savaş gemisinin neredeyse batırılmasından çıkarılması gereken derslerin hâlâ geçerli olduğunu savunuyor.
Analize göre 14 Nisan 1988’de İran tarafından döşenen bir mayın, ABD’ye ait güdümlü füze fırkateyni USS Samuel B. Roberts’ın gövdesinde büyük bir delik açtı. Patlama geminin omurgasını kırdı, makine dairesini sular altında bıraktı ve birçok güvertede yangın çıkardı. Geminin batmaması, teknolojiden çok mürettebatın eğitimine, disiplinine ve kriz anındaki reflekslerine bağlandı.
Defense One’a göre asıl sorun, deniz mayınlarının “ucuz ama stratejik” silahlar olması. Milyonlarca dolarlık savaş gemilerini, küresel ticaret yollarını ve enerji sevkiyatını küçük maliyetlerle felç edebiliyorlar. Özellikle Hürmüz Boğazı gibi dünyanın enerji damarlarından birinde kullanılan mayınlar, askeri etkiden çok ekonomik şok yaratma kapasitesine sahip. Son günlerde bölgede yeni İran mayın faaliyetlerine dair haberler de bu riski yeniden gündeme taşıdı.
Yazıda dikkat çeken bir başka nokta ise ABD Donanması’nın yıllardır mayın harbi kapasitesine yeterli önemi vermemiş olması. Uçak gemileri, destroyerler ve füze sistemleri öne çıkarılırken; mayın avlama, temizleme ve dar boğaz güvenliği gibi daha az “görkemli” alanlar geri planda kaldı. Bu durum bugün Hürmüz Boğazı’nda yeniden hissediliyor. Pentagon’un bazı değerlendirmelerine göre boğazdaki mayınların tamamen temizlenmesi aylar sürebilir.
Analiz, İran ile yaşanan gerilimde savaşın yalnızca füze saldırıları ya da hava harekâtlarından ibaret olmadığını gösteriyor. Tahran, doğrudan büyük deniz savaşı vermeden de küresel sistemi baskı altına alabilecek araçlara sahip. Mayınlar, sürat tekneleri, taciz operasyonları ve ticaret yollarını belirsizliğe sürükleyen hamleler bu stratejinin parçası olarak görülüyor.
Defense One’ın mesajı net: ABD Donanması geleceğin savaşını yalnızca yüksek teknolojiyle değil, geçmişin “basit ama etkili” tehditlerini ciddiye alarak kazanabilir. İran mayınları, Washington’a denizde üstünlüğün her zaman pahalı sistemlerle kurulmadığını yeniden hatırlatıyor.