İran, kısa süre önce yeniden açtığı Hürmüz Boğazı’nı bu kez ABD’nin “taahhütlerini ihlal ettiği ve ablukayı sürdürdüğü” gerekçesiyle yeniden kapattı. Devrim Muhafızları Ordusu, boğazın yeniden “tam kontrol altına alındığını” açıkladı.
İran ile ABD arasında ateşkes sonrası başlayan kırılgan süreçte tansiyon yeniden yükseldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığını ve bölgenin tamamen İran kontrolüne geçtiğini duyurdu.
İran tarafı, kararın gerekçesi olarak ABD’nin daha önce verilen sözleri yerine getirmemesini ve Hürmüz çevresindeki askeri ve ekonomik ablukayı sürdürmesini gösterdi.
İran boğazı dün açmıştı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, dün yaptığı açıklamada, Lübnan’daki ateşkes süreci boyunca Hürmüz Boğazı’nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını duyurmuştu.
Arakçi, İran Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı’nın belirlediği rota üzerinden tüm ticari gemilerin boğazdan güvenli şekilde geçebileceğini söylemişti.
Bu açıklama, bölgede savaşın ardından ekonomik normalleşme sürecinin başlayabileceği yönünde yorumlanmıştı.
Trump’tan teşekkür, ardından abluka mesajı
Ancak İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açma kararının ardından ABD Başkanı Donald Trump’tan gelen açıklamalar, yeni krizin önünü açtı.
Trump, ilk etapta İran’a teşekkür ederek boğazın açık tutulmasını memnuniyetle karşıladığını söyledi. Ancak kısa süre sonra yaptığı ikinci açıklamada, İran ile tam bir anlaşmaya varılıncaya kadar Hürmüz çevresindeki ABD ablukasının süreceğini ifade etti.
Trump’ın bu çıkışı, Tahran’da Washington’un ateşkes ve normalleşme yönündeki sözlerinden geri adım attığı şeklinde yorumlandı.
Devrim Muhafızları: “Hürmüz yeniden tam kontrol altında”
Trump’ın açıklamalarının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığını açıkladı.
Yapılan açıklamada, “ABD’nin taahhütlerini ihlal etmesi ve ablukayı sürdürmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı yeniden tam kontrol altına alınmıştır” denildi.
İran yönetiminin, ticari gemilerin geçişine yönelik yeni kısıtlamalar getirip getirmeyeceği henüz netleşmedi. Ancak boğazın yeniden kapatılması, enerji piyasalarında ve küresel deniz ticaretinde yeni bir kriz ihtimalini gündeme taşıdı.
Yeni müzakere tarihi krizden hemen önce açıklanmıştı
Hürmüz Boğazı’ndaki yeni gerilimden kısa süre önce, ABD ile İran arasındaki ikinci tur müzakerelerin tarihi açıklanmıştı.
İranlı ve ABD’li heyetlerin, 20 Nisan Pazartesi günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yeniden bir araya geleceği duyurulmuştu.
Tarafların savaş sonrası ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, İran’ın nükleer programı ve ABD’nin İran’a yönelik ekonomik yaptırımları gibi başlıkları masaya yatırması bekleniyor.
Ancak Hürmüz Boğazı’nda yaşanan son kriz, İslamabad’daki görüşmeler öncesinde taraflar arasındaki güvensizliğin daha da arttığını gösteriyor.
Küresel piyasalar alarmda
Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor. Bu nedenle boğazın yeniden kapanması, başta petrol fiyatları olmak üzere küresel piyasalarda yeni bir dalgalanma yaratabilir.
Uzmanlar, İran ile ABD arasında yaşanacak yeni bir gerilimin yalnızca bölgeyi değil, dünya ekonomisini de doğrudan etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist