The Cradle analizine göre, İran'ın doğrudan saldırıları ABD'nin Ortadoğu'daki sabit üs merkezli güvenlik doktrinini sarstı. Pentagon'un artık daha mobil ve gizli bir askeri modele yönelmesi ve eski üs düzenine dönemeyeceği savunuluyor.
İran’ın Saldırıları ABD’nin Ortadoğu Doktrinini Değiştiriyor: “Amerikan Üsleri Geri Dönmeyecek”
Ortadoğu’da son savaşın ardından şu kesinlikle görüldü: Onlarca yıldır değişmez kabul edilen Amerikan güvenlik doktrini sarsılıyor. Washington’ın Körfez merkezli askeri hakimiyet modeli, İran’ın doğrudan Amerikan üslerini hedef alan saldırıları sonrası ciddi biçimde tartışılmaya başlandı.
The Cradle tarafından yayımlanan kapsamlı analizde, İran’ın son saldırılarının ardından ABD’nin Batı Asya’daki askeri mimarisinin “geri dönülmez biçimde değiştiği” savunuldu. Analize göre Washington artık eski üs düzenine geri dönemeyecek çünkü İran, Amerikan üs ağının en zayıf noktasını açığa çıkardı: Sabit askeri varlıkların kırılganlığı.
Yazıda, ABD’nin onlarca yıldır Batı Asya’daki gücünü büyük askeri üsler üzerinden kurduğu hatırlatılıyor. Körfez’deki üsler yalnızca lojistik merkezler değildi aksine Amerikan caydırıcılığının sembolüydü. Katar’daki El-Udeyd Hava Üssü, Bahreyn’deki 5. Filo karargahı, Kuveyt’teki lojistik merkezler ve Irak’taki tesisler, Washington’ın bölgesel hakimiyetinin temel sütunları olarak görülüyordu. Ancak İran’ın son savaşta geliştirdiği saldırı modeli, bu yapıların artık güvenli olmadığını ortaya koydu.
İran’ın yeni savaş modeli Pentagon’da alarm yarattı
The Cradle analizine göre İran, savaş boyunca doğrudan Amerikan askeri varlığını hedef alan çok katmanlı bir saldırı stratejisi uyguladı. Balistik füzeler, hipersonik kapasiteye yakın yüksek hızlı sistemler, kamikaze dronlar ve elektronik harp teknikleri aynı anda devreye sokuldu.
İran’ın özellikle büyük ve sabit üsleri hedef seçmesi dikkat çekti. Çünkü bu üsler, modern savaşlarda artık avantajdan çok kırılganlık üretmeye başladı. Dev pistler, yakıt depoları, radar ağları ve komuta merkezleri, hassas füze teknolojileri karşısında kolay hedef haline geldi.
Analizde, Washington’ın uzun yıllardır “ileri askeri üsler” üzerinden sürdürdüğü caydırıcılık modelinin ilk kez bu kadar ciddi biçimde sorgulandığı belirtiliyor. Pentagon içindeki bazı değerlendirmelere göre artık büyük üsler savaş zamanı operasyon merkezi olmaktan çok “yüksek maliyetli hedefler” haline geliyor.
Körfez ülkeleri artık aynı riskleri taşımak istemiyor
Analizde dikkat çekilen en önemli başlıklardan biri de Körfez ülkelerinin değişen yaklaşımı oldu. ABD uzun yıllardır Körfez monarşilerini İran tehdidi üzerinden kendi güvenlik sistemine bağladı. Ancak son savaş, Körfez başkentlerinde farklı bir korku yarattı: Amerikan üsleri artık koruma sağlamaktan çok ülkeleri doğrudan hedef haline getiriyor.
Özellikle Katar, BAE ve Bahreyn gibi ülkelerde savaş boyunca ciddi güvenlik alarmı verildiği, bazı Körfez yönetimlerinin Amerikan operasyonlarına mesafeli yaklaşmaya başladığı belirtiliyor.
The Cradle’a göre Körfez ülkeleri artık şu soruyu soruyor:
“Amerikan üsleri bizi koruyor mu, yoksa bizi İran’ın hedef listesine mi sokuyor?”
Şimdi ise savaş sonrası dönemde bazı Körfez ülkelerinin daha düşük profilli Amerikan varlığı istediği, hatta bazı üslerin kapasitesinin azaltılmasının tartışıldığı ileri sürülüyor.
İran ilk kez doğrudan Amerikan mimarisini hedef aldı
Analizde İran’ın stratejik yaklaşımının değiştiğine de dikkat çekiliyor. Daha önce Tahran çoğunlukla vekil güçler üzerinden baskı kurarken, son savaşta doğrudan Amerikan askeri mimarisini hedef alan bir model geliştirdi.
Bu durum psikolojik bir kırılma da yarattı. Çünkü uzun yıllardır Washington’ın bölgedeki en büyük avantajı “ulaşılamazlık” algısıydı. Amerikan üslerinin doğrudan vurulması ise bu algıyı ciddi biçimde sarstı.
İran’ın verdiği mesajın açık olduğu belirtiliyor: “Bölgedeki hiçbir Amerikan üssü güvenli değil.”
The Cradle’a göre Pentagon açısından en büyük sorunlardan biri de İran’ın düşük maliyetli sistemlerle yüksek maliyetli Amerikan altyapılarını baskı altına alabilmesi. Milyarlarca dolarlık üslerin, görece daha ucuz füze ve dron sistemleriyle işlevsiz hale getirilebilmesi Washington’da yeni bir askeri tartışmayı tetikledi.
ABD yeni bir askeri modele mi geçiyor?
Analizde Pentagon’un artık daha dağınık, mobil ve gizli askeri yapılanmalar üzerinde çalıştığı ifade ediliyor. Büyük üsler yerine küçük ölçekli, hızlı hareket eden ve sürekli yer değiştiren askeri ağların geleceğin modeli olabileceği belirtiliyor.
Bu yaklaşımın temel nedeni ise İran’ın “sabit hedef vurma kapasitesi.”
Çünkü İran yalnızca füze sayısını artırmadı, hassasiyet düzeyini de geliştirdi. Uydu destekli sistemler, gelişmiş koordinat teknolojileri ve dron ağları sayesinde İran’ın bölgedeki Amerikan üslerini sürekli baskı altında tutabildiği değerlendiriliyor. Analize göre Washington artık eski güvenlik denklemine dönemeyecek. Çünkü İran savaşının ardından ortaya çıkan gerçeklik şu oldu: ABD üsleri artık stratejik zafiyet noktaları.
İsrail merkezli güvenlik düzeni de tartışılıyor
The Cradle analizinde dikkat çeken bir diğer unsur ise İsrail’in güvenlik mimarisinin de bu süreçten etkilenmesi oldu. Çünkü ABD’nin Körfez’deki askeri ağı aynı zamanda İsrail’in bölgesel savunma sisteminin önemli bir parçasıydı.
İran’ın saldırılarıyla birlikte bölgesel radar ağlarının, hava savunma sistemlerinin ve koordinasyon merkezlerinin de baskı altına girdiği belirtiliyor.
Bu durum, Washington-Tel Aviv ekseninin uzun yıllardır kurduğu ortak güvenlik mimarisinin de sorgulanmasına yol açtı.
The Cradle’ın analizindeki en dikkat çekici ifade ise şu oldu:
“Amerikan üsleri geri dönmeyecek.”
İran savaşı sonrası Ortadoğu’da yeni bir dönem başladı ve artık hiçbir güç eskisi gibi hareket edemeyecek.
Washington’ın bundan sonraki süreçte daha gizli, daha hareketli ve daha düşük profilli askeri stratejilere yönelmesi beklenirken; İran’ın füze ve dron kapasitesinin bölgedeki güç dengelerini kalıcı biçimde değiştirdiği değerlendiriliyor.