Suriye’nin kuzeyinde son günlerde en çok tartışılan başlıklardan biri, SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi liderliğinde yeni bir siyasi yapılanmanın kurulacağı iddiası oldu. Özellikle Rojava sahasında yayılan kulis bilgileri, PYD sonrası daha geniş tabanlı bir “Kürt siyasi birliği” modelinin gündeme geldiğine işaret ederken, bölgedeki aktörlerden gelen açıklamalar dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.
Serbestiyet’in gündeme taşıdığı habere göre, Özerk Yönetim yetkililerinden Sihanok Dibo, “Mazlum Abdi liderliğinde yeni bir parti kurulacağı” yönündeki iddiaları doğrudan doğrulamasa da, Rojava’da yeni bir “Kürt Siyasi Birliği/Liderliği” oluşumunun gerekli olduğunu söyledi. Dibo, mevcut süreçte asıl ihtiyacın parçalı Kürt siyasi yapılarının ortak bir çatı altında birleşmesi olduğunu ifade etti.
Kulislerde konuşulan senaryolara göre bu yeni yapı PYD merkezli klasik çizgiyle sınırlı olmayacak. Demokratik Suriye Meclisi (MSD) bünyesindeki farklı siyasi hareketlerin, bağımsız Kürt çevrelerinin ve bazı aşiret bağlantılı oluşumların da dahil olabileceği daha geniş bir siyasi blok üzerinde tartışmalar yürütülüyor. Özellikle Suriye’de SDG ile Şam yönetimi arasında başlayan entegrasyon sürecinin ardından siyasi zeminde yeni bir yapılanma ihtiyacı doğduğu değerlendiriliyor.
Bu tartışmaların merkezindeki isim ise yine Mazlum Abdi. Son aylarda yaptığı açıklamalarda askeri rolünün ötesine geçen mesajlar veren Abdi, daha önce kendisine önerildiği iddia edilen devlet görevlerini kabul etmeyeceğini, halkın içinde kalacağını söylemişti. Ancak aynı açıklamalarda “Kürt ulusal birliği” için çalışacağını özellikle vurgulaması dikkat çekmişti.
Şubat ayında Münih Güvenlik Konferansı sırasında yaptığı değerlendirmelerde de Abdi’nin, Rojava’da “üst düzey Kürt siyasi kurulu” anlamına gelen “Lêveger” modeline kapıyı tamamen kapatmadığı belirtilmişti. Bu nedenle bölgede bugün tartışılan mesele, klasik anlamda bir partiden çok, SDG sonrası dönemin siyasi çatısını oluşturacak yeni bir Kürt liderlik mekanizması olarak yorumlanıyor.
Özellikle Şam yönetimiyle imzalanan entegrasyon anlaşması sonrası ortaya çıkan tartışmalar bu süreci hızlandırdı. Kürtçe tabelaların kaldırılması girişimleri, yerel yönetimlerin statüsü ve askeri entegrasyon gibi başlıklarda yaşanan gerilimler, Kürt siyasi çevrelerinde “daha güçlü ortak temsil” arayışını artırmış durumda.
Bölgedeki kaynaklara göre yeni oluşumun temel hedeflerinden biri, Suriye’deki Kürtlerin anayasal statü taleplerini daha güçlü biçimde dile getirmek olacak. Ayrıca PYD’ye yönelik “tek merkezli yapı” eleştirilerini aşacak daha kapsayıcı bir siyasi modelin hazırlanabileceği belirtiliyor. Bunun, hem ABD hem de Avrupa’daki diplomatik temaslarda Kürt tarafının daha geniş temsil iddiasıyla hareket etmesini sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Ancak süreç henüz netleşmiş değil. MSD kaynakları, “yeni parti kuruldu” iddialarını şimdilik reddederken, “Kürt Siyasi Birliği” fikrinin tamamen masadan kalkmadığını ifade ediyor. Aynı kaynaklar, böyle bir yapı oluşursa Mazlum Abdi’nin üzerinde geniş uzlaşı sağlanabilecek isimlerden biri olduğunu belirtiyor.
Suriye sahasında askeri dengelerin yavaş yavaş siyasi zemine taşındığı bir dönemde, Mazlum Abdi etrafında şekillenebilecek olası yeni bir siyasi merkez Şam-Ankara-Washington hattındaki dengelerin de yeniden tartışılmasına yol açabilir.