Gürcistan'da yürütülen casusluk soruşturmalarında Fransız dış istihbarat servisi DGSE'nin adının geçtiği iddia edildi. Bölgedeki jeopolitik rekabetin arttığı Kafkasya'da, yabancı servislerin bilgi toplama faaliyetleri gündemde.
Fransız dış istihbarat servisi DGSE’nin adının geçtiği yeni bir casusluk soruşturması, Avrupa’nın görünmeyen istihbarat savaşlarını yeniden gündeme taşıdı. Fransa merkezli istihbarat yayıncısı Intelligence Online’ın haberine göre, Gürcistan istihbaratının ortaya çıkardığı yüksek profilli bir casusluk dosyasının merkezinde Fransız istihbaratının bulunduğu iddia ediliyor. Bu gelişme, son aylarda Gürcistan’da art arda patlayan yabancı istihbarat operasyonlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Kafkasya’nın yeniden büyük güçlerin sessiz rekabet alanına dönüştüğünü gösteriyor.
Son birkaç ay içerisinde Gürcistan Devlet Güvenlik Servisi (SSSG), yabancı istihbarat servisleri adına çalıştıkları gerekçesiyle çok sayıda kişiyi gözaltına aldı. Soruşturmalarda gazeteciler, sivil toplum çevreleri, uzman ağları ve çeşitli profesyonel bağlantılar üzerinden bilgi toplandığı öne sürüldü. Yetkililer hangi ülkelerin söz konusu olduğunu çoğu zaman açıklamasa da, Gürcü siyasetinde “Avrupa ülkeleri”, “Rusya” ve “diğer yabancı servisler” hakkındaki tartışmalar giderek sertleşiyor.
Kafkasya Neden Yeniden Casusların Sahası Oldu?
Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Gürcistan, Rusya ile Batı arasında stratejik bir tampon bölge haline geldi. Karadeniz’e açılan kapılar, enerji koridorları, Azerbaycan petrolleri, Türkiye bağlantısı ve Güney Kafkasya’nın güvenlik dengeleri nedeniyle Tiflis yalnızca diplomatik durumdan öte istihbarat açısından da kritik bir merkez olarak görülüyor.
2022’den sonra Rusya-Ukrayna savaşının derinleşmesiyle birlikte Gürcistan’ın önemi daha da arttı. Moskova’nın Güney Kafkasya üzerindeki nüfuzunu koruma çabaları ile Avrupa’nın bölgeyi Rus etkisinden uzaklaştırma stratejisi arasında yeni bir mücadele başladı.
Bu nedenle bugün Gürcistan’da faaliyet gösteren hemen her yabancı aktör, potansiyel bir istihbarat oyuncusu olarak değerlendiriliyor.
Fransa’nın Kafkasya Hesabı
Paris son yıllarda Güney Kafkasya’da alışılmışın dışında bir diplomatik aktivizm sergiliyor. Özellikle Ermenistan ile savunma işbirliğini genişleten Fransa, bölgedeki etkisini artırmaya çalışıyor. Bunun yanında Fransız savunma ve güvenlik çevrelerinin Gürcistan ile de temaslarını artırdığı biliniyor. Intelligence Online daha önce Paris’in Gürcistan ile savunma ve silah işbirliği arayışlarına dikkat çekmişti.
Bu nedenle DGSE’nin adının Gürcü istihbaratının yürüttüğü bir dosyada geçmesi Fransa’nın Kafkasya stratejisinin de sorgulanmasına yol açıyor.
Fransa için Güney Kafkasya; Rusya’nın güney kanadı, Çin’in Orta Koridor projeleri ve Türkiye’nin yükselen bölgesel etkisi açısından da önemli.
Bu tablo, Fransız istihbaratının bölgedeki siyasi eğilimleri, güvenlik kurumlarını ve karar alma süreçlerini yakından takip etmek istemesini şaşırtıcı olmaktan çıkarıyor.
Mayıs ayının son günlerinde Gürcü güvenlik kurumları iki ayrı casusluk operasyonu gerçekleştirdi. Açıklamalara göre gözaltına alınan kişiler yıllarca yabancı istihbarat servisleri adına bilgi topladı. Toplanan bilgiler arasında siyasi gelişmeler, güvenlik kurumlarının faaliyetleri ve bölgesel süreçlere ilişkin veriler bulunuyordu. Yetkililer ayrıca bazı şüphelilerin gazeteci ve uzman çevrelerinden oluşan ağlar kurduğunu belirtti.
Daha dikkat çekici olan ise bazı şüphelilerin aynı anda birden fazla ülkenin istihbarat servisiyle çalıştığı yönündeki iddialar oldu. Bu tablo klasik bir ajan vakasından çok daha geniş bir istihbarat ağını işaret ediyor.
Avrupa ile Gürcistan Arasında Büyüyen Güvensizlik
Son dönemde Gürcistan yönetimi ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkiler ciddi şekilde gerildi. Tiflis yönetimi bazı Avrupa ülkelerini iç siyasete müdahale etmekle suçlarken, Avrupa kurumları ise Gürcü hükümetinin demokratik standartlardan uzaklaştığını öne sürüyor.
Tam da bu dönemde ortaya çıkan casusluk soruşturmaları, Gürcü iktidarının “yabancı müdahale” söylemini güçlendiren bir unsur haline geldi. Gürcü yetkililer son aylarda Avrupa ülkelerinin istihbarat faaliyetlerinin arttığını açık biçimde dile getirmeye başladı.
Aslında yaşananlar daha büyük bir dönüşümün parçası.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa kıtasında istihbarat faaliyetleri olağanüstü seviyelere ulaştı. MI6, DGSE, BND, CIA ve çeşitli bölgesel servisler Doğu Avrupa’dan Kafkasya’ya kadar geniş bir coğrafyada daha görünür hale geldi. Aynı dönemde Rusya da karşı operasyonlarını yoğunlaştırdı.
Kafkasya bu mücadelenin kesişme noktalarından biri haline geliyor.
Bir tarafta Rusya’nın tarihsel nüfuzu bulunurken, diğer tarafta Avrupa’nın genişleme ve etki oluşturma stratejileri yer alıyor. Çin’in ekonomik koridorları ve Türkiye’nin bölgesel rolü de bu denklemi daha karmaşık hale getiriyor.
Bu nedenle bugün Tiflis’te ortaya çıkan bir casusluk dosyası, aslında Paris’ten Moskova’ya, Brüksel’den Ankara’ya kadar uzanan çok daha geniş bir jeopolitik rekabetin yansıması olarak okunabilir.
Önümüzdeki günlerde Fransız makamlarının konuya ilişkin vereceği olası yanıtlar ve Gürcistan’ın soruşturma kapsamında açıklayacağı yeni bilgiler, Avrupa’nın istihbarat savaşlarının görünmeyen cephesine dair daha fazla ayrıntıyı ortaya çıkarabilir. Şimdilik görünen tablo şu: Güney Kafkasya yeniden casusların, nüfuz ağlarının ve görünmez mücadelelerin merkezine dönüşüyor.