Analize göre Hindistan, Donald Trump yönetiminin sert politikalarına rağmen, Çin'in artan askeri ve ekonomik kapasitesi karşısında stratejik bir zorunluluk nedeniyle ABD ile ortaklığını sürdürmek durumunda kalıyor.
War on the Rocks'ta yayımlanan ve Hindistan'ın önde gelen strateji uzmanlarından Rajeswari Pillai Rajagopalan ile Rajesh Rajagopalan tarafından kaleme alınan “Hindistan neden Amerika'ya bağlı kalacak” başlıklı analiz, son dönemde sıkça dile getirilen bir soruya dikkat çekici bir yanıt veriyor: Donald Trump yönetiminin Hindistan'a yönelik sert tutumuna rağmen neden Yeni Delhi hâlâ Washington'la stratejik ortaklığı sürdürmek istiyor?
Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Hindistan'ın karşı karşıya kaldığı diplomatik tablo, ilk bakışta iki ülke ilişkilerinin ciddi bir kırılmaya sürüklendiği izlenimini veriyor. Washington'un uyguladığı yeni gümrük tarifeleri, Keşmir meselesine yönelik alışılmışın dışındaki açıklamalar, Pakistan ordusuna verilen dikkat çekici diplomatik önem ve Rus petrolü üzerinden yürütülen ekonomik baskılar, Yeni Delhi açısından son yılların en rahatsız edici Amerikan politikalarından bazılarını oluşturdu. Normal şartlarda bu kadar yoğun gerilim, iki ülke arasında ciddi bir stratejik mesafe yaratabilirdi. Ancak beklenen olmadı. Hindistan, kamuoyunda yükselen eleştirilere rağmen Washington'la ilişkilerini korumayı tercih etti.
Aslında yaşananlar, Asya'daki güç dengesinin ne ölçüde değiştiğini gösteren daha büyük bir jeopolitik dönüşümün sonucu. Yeni Delhi'nin bugün Amerika Birleşik Devletleri'ne yakın durmasının temel nedeni Trump yönetimine duyduğu güven değil; Çin'in ulaştığı ekonomik, teknolojik ve askerî kapasite karşısında başka bir stratejik seçeneğinin kalmamış olmasıdır.
Soğuk Savaş boyunca Hindistan, "stratejik özerklik" kavramını dış politikasının temel ilkesi haline getirmişti. Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucu aktörlerinden biri olan ülke, büyük güçler arasındaki rekabette mümkün olduğunca bağımsız hareket etmeye çalıştı. Sovyetler Birliği ile yakın ilişkiler geliştirse de bunu hiçbir zaman resmî bir ittifaka dönüştürmedi. Aynı yaklaşım, Sovyetler'in dağılmasının ardından da devam etti. Hindistan, ABD ile ilişkilerini geliştirdi; ancak Rusya'yla savunma iş birliğini, İran'la enerji bağlarını ve BRICS gibi platformlardaki çok taraflı siyasetini de sürdürdü.
Fakat son yirmi yılda Asya'daki güç dağılımı bu denge siyasetini giderek zorlaştırdı. Çin'in ekonomik büyüklüğü askerî kapasitesini, teknolojik üretim gücünü ve bölgesel nüfuzunu olağanüstü ölçüde artırdı. Bugün Pekin, dünyanın en büyük sanayi üreticisi olmasının yanı sıra, hipersonik füze teknolojilerinden yapay zekâ destekli savaş sistemlerine, beşinci nesil savaş uçaklarından insansız hava araçlarına kadar geniş bir alanda ABD dışındaki en güçlü askerî-endüstriyel ekosistemi kurmuş durumda. Hindistan ise aynı dönemde ekonomik olarak büyüse de Çin'le arasındaki mesafe giderek açıldı. Makalenin de dikkat çektiği gibi Çin ekonomisi artık Hindistan'ın yaklaşık beş katı büyüklüğünde bulunuyor. Bu tablo sadece ekonomik rekabet anlamına gelmiyor; doğrudan askerî güç projeksiyonuna dönüşüyor.
Bu değişimin Hindistan açısından en kritik sonucu Himalayalar'da yaşandı. 1962 Çin-Hindistan Savaşı'nın bıraktığı travma hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmamıştı. Ancak uzun yıllar boyunca sınır hattındaki krizler kontrollü biçimde yönetilebildi. 2020 yılında Galwan Vadisi'nde yaşanan ve onlarca askerin ölümüne yol açan çatışma ise iki ülke arasındaki güveni fiilen sona erdirdi. Yeni Delhi açısından bu olay, Çin'in gerektiğinde askerî güç kullanmaktan çekinmeyen revizyonist bir aktör olduğunu gösterdi. O tarihten sonra Hindistan'ın QUAD mekanizmasına verdiği önem belirgin biçimde arttı; ABD, Japonya ve Avustralya ile savunma iş birlikleri hız kazandı. Bunun nedeni ideolojik yakınlaşma değil, stratejik zorunluluktu.
Trump yönetiminin izlediği politikalar ise bu yakınlaşmayı zaman zaman ciddi biçimde test etti. "Kurtuluş Günü" tarifeleri kapsamında Hindistan ürünlerine uygulanan ek vergiler, Washington'un ekonomik ortaklıktan çok kendi iç siyasetini öncelediğini gösterdi. Daha da önemlisi Trump'ın Hindistan ile Pakistan arasında yaşanan askerî gerilimde arabuluculuk yaptığını öne sürmesi, Yeni Delhi'nin onlarca yıldır savunduğu "Keşmir uluslararası arabuluculuğa kapalıdır" tezini zayıflattı. Hindistan açısından egemenlik meselesi sayılan bir konuda Amerikan başkanının bu denli rahat açıklamalar yapması, Modi hükümeti üzerinde ciddi baskı oluşturdu. Ardından Pakistan Genelkurmay Başkanı'nın Beyaz Saray'da ağırlanması ve kamuoyu önünde övgüyle karşılanması, Hindistan'da Washington'a yönelik güvensizliği daha da artırdı.
Buna rağmen Modi yönetimi sert bir karşılık vermedi. Çünkü Delhi'deki karar vericiler, kısa vadeli diplomatik kırgınlıklarla uzun vadeli güç dengelerini birbirinden ayırıyor. Hindistan açısından temel mesele Trump'ın kişisel çıkışları değil; Çin'in yükselişidir.
Aslında bu noktada makalenin ortaya koyduğu temel tez son derece dikkat çekici: Hindistan'ın Amerika'yla ilişkisi artık bir tercih değil, alternatifsizliğin sonucudur. Bu tespit büyük ölçüde doğru olmakla birlikte eksik bırakılan önemli unsurlar da bulunuyor.
Bugün Washington ile Yeni Delhi arasındaki ortaklık yalnızca Çin'i dengelemekten ibaret değildir. Son beş yılda yarı iletken üretimi, kritik mineraller, savunma teknolojileri, uzay çalışmaları, siber güvenlik ve yapay zekâ alanlarında kurulan iş birlikleri, iki ülke ilişkisini klasik askerî ittifak mantığının ötesine taşımıştır. Özellikle Amerikan şirketlerinin Çin dışındaki üretim merkezleri arayışı, Hindistan'ı küresel tedarik zincirlerinin vazgeçilmez aktörlerinden biri haline getirmektedir. Apple'dan Micron'a kadar birçok teknoloji devinin Hindistan yatırımlarını artırması tesadüf değildir. Washington açısından Hindistan küresel ekonomik yeniden yapılanmanın merkez ülkelerinden biridir.
Rusya seçeneğinin giderek zayıflaması da Delhi'nin hareket alanını daraltıyor. Uzun yıllar boyunca Hindistan ordusunun en büyük silah tedarikçisi olan Moskova, Ukrayna savaşı sonrasında hem üretim kapasitesi hem de ileri teknoloji geliştirme kabiliyeti bakımından önemli ölçüde geriledi. Rus savunma sanayisinin beşinci nesil savaş uçağı projelerinde yaşadığı sorunlar, Hindistan'ın gelecekte ihtiyaç duyacağı hava üstünlüğünü sağlayabilecek sistemleri temin etmesini güçleştiriyor. Buna karşılık Çin'in J-20 ve yeni nesil hava platformları bölgedeki askerî dengeyi hızla değiştiriyor. Rusya'nın aynı zamanda Pekin'e giderek daha fazla bağımlı hale gelmesi, Hindistan açısından stratejik risk oluşturuyor. Moskova'nın olası bir Çin-Hindistan krizinde tarafsız kalacağına dair güven giderek zayıflıyor.
Öte yandan Hindistan'ın yalnızca QUAD ülkelerine dayanarak Çin'i dengelemesi de gerçekçi görünmüyor. Japonya, Avustralya ve Hindistan'ın toplam ekonomik ve askerî kapasitesi, Pekin'in ulaştığı seviyenin hâlâ gerisinde bulunuyor. Bu nedenle ABD'nin Hint-Pasifik'teki varlığı sistemin denge unsuru niteliği taşıyor. Washington'un bölgeden çekilmesi ya da Çin'le kapsamlı bir uzlaşmaya gitmesi halinde Japonya, Avustralya, Güney Kore ve Güneydoğu Asya ülkeleri de güvenlik mimarilerini yeniden kurmak zorunda kalacak.
Burada dikkat çeken başka bir gelişme ise Pakistan faktörüdür. Son yıllarda Çin ile Pakistan arasında kurulan askerî ve teknolojik ortaklık, yalnızca ekonomik koridor projeleriyle sınırlı kalmıyor. Hava kuvvetlerinden füze sistemlerine kadar genişleyen bu iş birliği, Hindistan'ın iki cepheli güvenlik endişelerini güçlendiriyor. Yeni Delhi artık yalnızca Himalayalar'daki Çin baskısını değil, aynı zamanda Pekin destekli Pakistan askerî modernizasyonunu da hesaba katmak zorunda kalıyor. Bu nedenle Washington'un sağlayabileceği istihbarat paylaşımı, deniz gözetleme kapasitesi ve ileri teknoloji erişimi Hindistan açısından daha kritik hale geliyor.
Ancak bütün bu tablo, ABD-Hindistan ortaklığının kusursuz olduğu anlamına gelmiyor. Aksine iki taraf arasındaki ilişkiler giderek daha pragmatik bir zemine oturuyor. Hindistan, Amerikan ittifak sistemine tam anlamıyla entegre olmak istemiyor; ABD ise Delhi'nin Rusya ve İran'la tüm bağlarını koparmasını sağlayamıyor. Taraflar birbirlerine güvenmekten çok, aynı tehdide karşı aynı yönde hareket ediyorlar.
Önümüzdeki on yılın en kritik sorusu ise şu olacak: Amerika gerçekten Hint-Pasifik'teki liderliğini sürdürebilecek mi? Eğer Washington iç siyasette yükselen izolasyonist eğilimler nedeniyle bölgedeki yükümlülüklerini azaltırsa, Çin diplomatik ve ekonomik anlamda da Asya'nın tartışmasız merkez gücü haline gelebilir. Böyle bir senaryoda Hindistan'ın stratejik özerklik anlayışı büyük ölçüde çökecek; Delhi, ya Pekin'le zoraki bir uzlaşma arayacak ya da çok daha maliyetli bir askerî dengeleme yarışına girmek zorunda kalacaktır.
Sonuç olarak Trump'ın uyguladığı politikalar Hindistan'da ciddi rahatsızlık yaratmış olabilir. Ancak uluslararası ilişkilerde duygular değil güç dengeleri belirleyicidir. Bugün Yeni Delhi'nin Washington'a yakın durmasının nedeni Amerikan yönetimlerine duyduğu güven değil; Çin'in ulaştığı kapasitenin tek başına dengelenemeyecek kadar büyük hale gelmesidir. Asya'nın geleceği artık Hindistan'ın bu rekabet içinde ne ölçüde bağımsız kalabileceğinden de belirlenecektir. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda izlenmesi gereken asıl soru, "Hindistan Amerika'dan uzaklaşacak mı?" değil; "Amerika, Hindistan'ın ihtiyaç duyduğu stratejik dengeyi sağlamaya devam edebilecek mi?" olacaktır.