İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ülkenin en kritik istihbarat servisleri olan Şin Bet ve Mossad üzerindeki siyasi kontrolünü artırdığı ve üst yönetim kadrolarını kendi politik çıkarları doğrultusunda yeniden şekillendirdiği belirtiliyor.
Uluslararası güvenlik ve savunma analitiği platformu War on the Rocks'ta yayımlanan kapsamlı bir analize göre, Netanyahu hükümeti ile İsrail istihbarat topluluğu arasındaki ilişkilerde kritik bir kırılma yaşanıyor. Geçtiğimiz yıla kıyasla hükümet ile casuslar arasındaki açık çatışmalar azalmış görünse de uzmanlar bunun bir "uzlaşı" değil, güç dengesinin tamamen Netanyahu lehine değişmesinin bir sonucu olduğunu vurguluyor.
İç istihbarat teşkilatı Şin Bet’in başına Tümgeneral David Zini’nin getirilmesiyle birlikte, kurumun Başbakanlık ile oldukça uyumlu bir döneme girdiği belirtiliyor. Habere göre Şin Bet, Zini liderliğinde Netanyahu’nun kişisel ve siyasi gündemine hizmet eden bir dizi karara imza attı:
Netanyahu’nun yolsuzluk davasındaki mahkeme ifadelerinin "güvenlik riskleri" gerekçe gösterilerek ertelenmesini sağlayan rapor teşkilat tarafından sunuldu.
Aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisinin sunduğu ve Mart 2026'da yasalaşan "teröristlere ölüm cezası" verilmesini öngören popülist yasa tasarısına, Şin Bet geleneksel kurumsal duruşunu değiştirerek onay verdi.
Mossad’da Görev Değişimi ve İran Başarısızlığı
Stratejik odağın Gazze ve Lübnan’dan İran’a kaymasıyla birlikte, dış istihbarat teşkilatı Mossad da bu dönüşümden payını aldı. Netanyahu’nun İran politikasını uzun süre açıkça destekleyen eski Mossad Direktörü David Barnea, ABD-İsrail ortaklığının İran’da "rejim değişikliği" gibi büyük hedeflere ulaşamamasının ardından hedef tahtasına oturtuldu.
Barnea’nın görev süresinin dolmasıyla birlikte yerine, Netanyahu’nun eski askeri danışmanı ve istihbarat geçmişi bulunmayan şahin duruşlu IDF subayı Roman Gofman atandı. Hükümete yakın medya organları bu atamayı "Mossad’ın İran’daki eksikliklerinin ardından reforme edilmesi için gerekli bir adım" olarak savundu.
Uzmanlar, istihbaratın siyasileşmesinin İsrail ulusal güvenliği ve kurumsal özerkliği üzerinde ciddi riskler doğurduğuna dikkat çekiyor. Şubat 2026’da İran’a yönelik başlatılan askeri kampanya sürecinde ve sonrasında, istihbarat topluluğundan ordu hedeflerinin gerçekçiliğine dair hiçbir alternatif değerlendirmenin veya çatlak sesin kamuoyuna yansımamış olması "otosansür veya muhalif seslerin marjinalleştirilmesi" olarak yorumlanıyor.
Ayrıca, Batı Şeria’daki radikal İsraillilerin şiddet eylemlerine karşı Şin Bet’in operasyonel istekliliğinde bir düşüş gözlemlendiği, siyasi iradenin bu tehdidi öncelikler listesinden çıkarmasının kurumsal motivasyonu kırdığı belirtiliyor.
"Devlet Aklı" Tehdit Altında
İsrail’in geleneksel tarafsız devlet yönetimi anlayışı olan Mamlachtiut ilkesinin ağır yara aldığı ifade ediliyor. Yeni Şin Bet Direktörü Zini’nin eşinin, kurum içi kanalları kullanarak çalışanların eşlerine yönelik dini-geleneksel motifler içeren bir mektup göndermesi gibi olaylar, istihbaratın kurumsal kimliğinde ve değerlerinde yaşanan ideolojik dönüşümün sembolik örnekleri olarak değerlendiriliyor.
AnaliZ, popülist liderlerin uzman görüşlerini göz ardı ederek kendi ideolojik kadrolarını atamalarının kaçınılmaz stratejik başarısızlıklara yol açtığını ifade ediyor. Yaşanan başarısızlıklar sonrası istihbarat servislerinin "günah keçisi" ilan edilerek itibarsızlaştırıldığı, bu itibarsızlaştırmanın ise kurumu daha da kontrol altına almak için yeni "reform" ve kadrolaşma fırsatları doğurduğu belirtiliyor. İsrail istihbaratının içine girdiği bu geri besleme döngüsünün, kurumsal hafızayı ve bağımsızlığı uzun vadede tamamen yok etme riski taşıdığı uyarısı yapılıyor.