Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde liderlere yerli üretim Gümüşay 357 Magnum tabanca ve gerçek mermiler hediye etti. Hediyeler, ülkelerin gümrük yasaları nedeniyle diplomatik ve hukuki tartışmalara yol açtı.
Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’nin ardından, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın zirveye katılan devlet ve hükümet başkanlarına verdiği sıra dışı veda hediyesi uluslararası basında ve diplomatik kulislerde geniş yankı uyandırdı. Reuters ve diğer uluslararası ajansların aktardığı bilgilere göre, Erdoğan liderlere üzerlerinde kendi isimlerinin yazılı olduğu yerli üretim Gümüşay 357 Magnum tipi altıpatlar ve gerçek mermiler hediye etti.
Türkiye’nin büyüyen savunma sanayisini ve hafif silah ihracatındaki küresel gücünü vurgulamak amacıyla seçilen bu hediye, liderlerin güvenlik ekipleri ve ülkelerin gümrük birimleri için kelimenin tam anlamıyla diplomatik ve hukuki bir "bilmeceye" dönüştü.
Savunma Sanayisinden Nadide Bir Parça
Hediye edilen silahlar, Türkiye'nin devlet kuruluşu Makine ve Kimya Endüstrisi tarafından 1990'larda üretilen ve Türkiye’nin ilk yerli üretim toplu tabancası olma özelliğini taşıyan Gümüşay 357 Magnum. Günümüzde Türkiye’nin hafif silah sektörü daha çok yarı otomatik tabancalara odaklandığı için bu model, koleksiyoncular için oldukça nadir ve kıymetli bir parça olarak kabul ediliyor.
Silahlar, üzerinde Türk bayrağı, NATO amblemi ve modelin geçmişini anlatan Türkçe-İngilizce plaketlerin yer aldığı şık ahşap kutularda takdim edildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, her lider için gümrük ve ihracat kısıtlamalarından muafiyet sağlayan özel bir iyi niyet notu da iliştirdi. Ancak kutularda sadece silah değil, 6 adet gerçek merminin de bulunması, hediyenin "sembolik" bir maket değil, çalışır durumda gerçek bir ateşli silah olduğunu ortaya koyarak delegasyonları alarma geçirdi.
Liderlerin "Hafif Silah" Sınavı: Kim, Ne Yaptı?
Silahların ülkelerin yerel yasaları ve katı gümrük kuralları çerçevesinde nasıl taşınacağı, liderlerin koruma birimleri arasında hareketli anların yaşanmasına neden oldu. Her ülkenin bu krizi çözme yöntemi ise farklı oldu:
Birleşik Krallık (Keir Starmer): Görevi bırakmaya hazırlanan Başbakan Keir Starmer’a silahın yanında bir temizlik kiti ve 500 adet mermi verildiği bildirildi. Ancak Birleşik Krallık yasaları uyarınca ülkeye canlı ateşli silah sokulması yasak olduğu için Starmer tabancayı yanında götüremedi. Silah, etkisiz hale getirilmek (decommissioned) üzere Ankara’daki İngiliz yetkililere bırakıldı.
Belçika (Bart De Wever): Belçika Başbakanı De Wever, uçağı Brüksel’e indikten hemen sonra durumdan haberdar olduğunu belirterek, silahı gümrük kuralları gereği güvenli bir kasaya kaldırılması için derhal havalimanı polisine teslim etti.
Kanada (Mark Carney): Kanada Başbakanı Mark Carney mermileri Türkiye'de bırakırken, silahı ülkesine götürdü. Kanada yasaları ve etik kuralları gereği, değeri yüksek olan bu resmi devlet hediyesinin kraliyete devredilerek bir askeri müzede sergilenmesi planlanıyor.
Ursula von der Leyen & António Costa: Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen hediyeyi kabul edip teşekkür ederken, silahın ordu müzesine bağışlanacağını açıkladı. Avrupa Konseyi Başkanı Costa’nın güvenlik ekibi ise silahı Brüksel’e getirerek Konsey kurallarına uygun şekilde emniyete aldı.
Polonya ve Macaristan: Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin heyeti silahın Varşova Havalimanı'nda gümrük işlemlerini beklediğini ve kesinlikle "kimsenin bu silahla ateş etmeyeceğini" vurguladı. Macaristan Başbakanı Péter Magyar ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan sıra dışı bir NATO zirvesi hediyesi: Adıma özel kazınmış mermili bir Magnum revolver" ifadelerini kullandı.
Zirvede Ukrayna, Orta Doğu ve savunma harcamaları gibi kritik başlıklar tartışılırken, Türkiye’nin bu hediyeyle kendi askeri gücünü ve endüstrisini ön plana çıkardığı belirtiliyor. Cenevre merkezli Small Arms Survey verilerine göre Türkiye, 2019-2024 yılları arasında gerçekleştirdiği yaklaşık 3 milyar dolarlık dış satımla, ABD ve İtalya'nın ardından dünyanın en büyük üçüncü hafif silah ihracatçısı konumunda yer alıyor. Kazandığı bu ticari başarıyı diplomatik bir jestle birleştiren Ankara, zirve sonrasında tüm liderlerin uzun süre unutamayacağı bir gündem maddesi bırakmış oldu.