Newsweek analizine göre, Donald Trump'ın İran'a yönelik sert baskı stratejisi sonuç vermedi. Tahran'ın direnişini sürdürdüğü ve ABD'nin stratejik kararsızlık yaşadığı belirtilirken, ekonomik maliyetler ve küresel enerji fiyatları yükseliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın haftalardır sürdürdüğü sert tehdit dili, İran üzerinde beklenen sonucu üretmedi. ABD merkezli Newsweek tarafından yayımlanan son analizde, Tahran yönetiminin askeri ve diplomatik baskıya rağmen pozisyonunu koruduğu, hatta savaşın psikolojik boyutunda Washington’a karşı avantaj elde ettiği değerlendirildi.
Haberde konuşan uzmanlara göre İran, aylar öncesinden olası bir çatışma senaryosuna hazırlanmıştı. Bu nedenle Trump yönetiminin “ani baskı ve hızlı geri adım attırma” stratejisi beklenen sonucu vermedi. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki enerji hattı üzerindeki İran kontrolü, küresel piyasalar üzerinde ciddi baskı oluşturmaya devam ediyor.
Son haftalarda Trump’ın söylemlerinde dikkat çekici bir değişim yaşandığı görülüyor. Bir yandan “büyük saldırı” tehdidinde bulunan Trump, diğer yandan yeni bir savaşı ertelediğini ve diplomatik çözüm aradığını açıklıyor. Bu çelişkili görüntü, Washington’daki stratejik kararsızlık tartışmalarını da beraberinde getirdi.
İran cephesi ise geri adım atmak yerine daha sert mesajlar vermeye başladı. İran Devrim Muhafızları’na yakın kaynaklar, ABD’nin yeni bir saldırı düzenlemesi halinde çatışmanın “Orta Doğu sınırlarını aşabileceği” uyarısında bulundu. Reuters’ın aktardığına göre Tahran, savaşın sadece bölgesel kalmayacağını açık biçimde dile getiriyor.
Bunun yanında İran’ın diplomatik alanda da yeni denklemler kurmaya çalıştığı görülüyor. Çin ve Rusya ile temaslarını yoğunlaştıran Tahran yönetimi, ABD’nin yalnızca askeri baskıyla sonuç alamayacağını göstermeye çalışıyor. Financial Times’ın analizine göre Trump yönetimi de Körfez ülkeleri üzerinden yeni bir diplomatik kanal oluşturma çabasında.
Ancak savaşın ekonomik maliyeti giderek büyüyor. Petrol fiyatlarının sert yükselişi, küresel enflasyon baskısını artırırken; ABD içinde de Trump yönetimine yönelik eleştiriler güçleniyor. Reuters/Ipsos verilerine göre özellikle enerji fiyatları ve savaşın belirsiz hedefleri nedeniyle kamuoyunda memnuniyetsizlik artıyor.
Ortaya çıkan tablo, Washington’un “maksimum baskı” stratejisinin eski etkisini kaybetmeye başladığı yönündeki yorumları güçlendiriyor. Newsweek’in analizinde de vurgulandığı gibi, İran psikolojik ve jeopolitik düzlemde de uzun süreli bir direniş stratejisi yürütüyor.