Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından yayımlanan Dünya Yatırım Raporu 2026, küresel ekonomik görünüm açısından dikkat çekici veriler sunuyor.
Rapora göre, küresel doğrudan yabancı yatırımlar 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 6 oranında artarak 1,6 trilyon dolar seviyesine ulaştı. Böylece, son iki yıldır süregelen yatırım düşüşü yerini yeniden toparlanma eğilimine bırakmış oldu. Ancak bu büyüme, küresel ölçekte homojen bir dağılım göstermediği için ülkeler arasındaki kalkınma eşitsizliği tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
Yatırımlar eşitsiz dağıldı
Yatırım akışlarındaki iyileşme, gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler arasında farklı oranlarda hissedildi. Gelişmiş ülkelere yönelik doğrudan yabancı yatırım akışı yüzde 11 gibi güçlü bir artışla 723 milyar dolara yükselirken, gelişmekte olan ülkeler bu pastadan yalnızca yüzde 2'lik bir artışla pay alabildi ve toplamda 901 milyar dolarlık yatırım çekebildi. Gelişmekte olan ekonomiler için hayati bir dış finansman kaynağı olan doğrudan yatırımların bu şekilde dengesiz büyümesi, bölgeler arası kalkınma uçurumunu derinleştirme riski taşıyor. Dünya genelindeki yatırımların yüzde 80’inin yalnızca 20 ülke tarafından çekilmesi de bu yoğunlaşmanın somut bir göstergesi olarak raporlara yansıyor.
ABD Liderliğini Korudu
Geçtiğimiz yıl en fazla doğrudan yabancı yatırım çeken ülkeler sıralamasında ABD, 277 milyar dolarlık hacimle açık ara liderliğini korudu. Amerika'yı sırasıyla 151 milyar dolarla Singapur, 116 milyar dolarla Hong Kong, 105 milyar dolarla Çin ve 77 milyar dolarla Brezilya takip etti. İngiltere, Almanya ve Kanada gibi ülkelerin de yer aldığı ilk 20 listesi, küresel sermayenin belirli merkezlerde kümelenmeye devam ettiğini doğruluyor.
Teknoloji sektörü öne çıktı
Sektörel bazda yapılan incelemeler, yatırım trendlerinin teknolojik zorunluluklar doğrultusunda kökten değiştiğini kanıtlıyor. Yapay zeka altyapısı, yarı iletken üretimi ve enerji dönüşümü teknolojileri, 2020 yılında toplam yatırımların sadece yüzde 16’sını oluştururken, 2025 yılında bu oran yüzde 44’e fırladı. Özellikle veri merkezleri, 235 milyar dolarlık devasa yatırım hacmiyle sektörel dağılımda ilk sırada yer aldı. Buna karşılık, petrol ve gaz sektörü 38 milyar dolar, yarı iletkenler sektörü ise 13 milyar dolarlık yatırımla listenin gerisinde kaldı.
Belirsizlikler devam ediyor
UNCTAD, tüm bu olumlu verilere rağmen 2026 yılı için temkinli bir iyimserlikten öte zorlu bir görünüm çiziyor. Ticaret politikalarındaki belirsizliklerin yanı sıra tırmanan jeopolitik gerilimler, küresel çaptaki ekonomik parçalanma ve artan finansman maliyetleri, yatırımcıların karar alma süreçlerini doğrudan etkiliyor. Önümüzdeki dönemde doğrudan yabancı yatırımların seyrini, bu ekonomik ve siyasi risklerin ne ölçüde yönetilebileceği belirleyecek gibi görünüyor.
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist