Türk-Japon dostluğunun sembolü Ertuğrul Fırkateyni'nin Japonya seferinden dönerken batmasının üzerinden 135 yıl geçti. İstanbul Deniz Müzesi, bu tarihi mirası yaşatmaya devam ediyor.
Osmanlı donanmasının prestijli gemilerinden biri olan Ertuğrul Fırkateyni, Japonya’ya barış ve dostluk mesajı götürmek üzere çıktığı yolculuğunun dönüşünde, 16 Eylül 1890’da trajik bir şekilde battı. 500’ün üzerinde Osmanlı denizcisi şehit oldu, 69 kişi kurtarıldı. Bu olay, Türkiye ile Japonya arasındaki diplomatik ilişkilerin temelini oluşturdu.
Sultan II. Abdülhamid’in emriyle Japonya’ya gönderilen gemi, sefere çıkmadan önce "okyanus yolculuğuna uygun olmadığı" gerekçesiyle üç ay bakım ve onarımdan geçti. Bahriye Nazırı Hasan Hüseyin Paşa’nın damadı Albay Osman Emin Paşa, kafile komutanı olarak görevlendirildi ve 14 Temmuz 1889’da İstanbul’dan hareket edildi.
Süveyş Kanalı üzerinden Cidde, Bombay, Singapur, Saygon, Nagasaki gibi önemli limanlara uğrayarak 11 ay süren zorlu bir yolculuğun ardından 7 Haziran 1890’da Yokohama’ya ulaşıldı.
Ancak dönüş yolculuğu aynı şansla ilerlemedi. 16 Eylül 1890 akşamında tayfuna yakalanan gemi, Kuşimoto açıklarında kayalıklara çarparak battı. 69 denizci sağ kurtarıldı ve Japonya donanmasına ait "Kongo" ve "Hiei" korvetleriyle İstanbul’a geri getirildi.
Bu trajik olay, iki ülke arasında kalıcı bir dostluk köprüsü oluşturdu. Şehitler için Japonya’da ve Türkiye’de anıtlar yapıldı, her yıl düzenlenen törenlerle anı yaşamaya devam etti.
İstanbul Deniz Müzesi, Ertuğrul Fırkateyni'ne ait birçok objeyi, fotoğrafı ve tarihi belgeyi sergileyerek bu tarihi yaşatıyor. Fırkateynin maketi, mürettebatın kişisel eşyaları, kazazedelerin yazdığı mektuplar, yardım kampanyalarına dair belgeler ve tarihi nişanlar ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Doç. Dr. Mehmet Korkmaz'ın açıklamasına göre, milli gemilerimiz de bu tarihi yaşatmak adına aynı rotayı izlemeye devam ediyor. En son 2024’te TCG Kınalıada, tıpkı Ertuğrul gibi Japonya’ya dostluk seferi gerçekleştirdi.
Müzede neler var?
İstanbul Deniz Müzesi'nde yer alan Ertuğrul Fırkateyni sergisinde öne çıkan objelerden bazıları şunlar:
Fırkateynin maketi ve yağlı boya tablosu
Kazadan kurtulan personelin Kobe’den yazdığı rapor
Kazadan kalan eşyalar
Şehitler için başlatılan kampanyalara ait bağış makbuzları
Japon yardımsever Torajiro Yamada’ya verilen Osmanlı nişanı
Kongo ve Hiei gemilerinin maketleri
Ertuğrul Anıtı hatıra madalyaları