Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’ndeki bazı çukurların deprem enerjisini sönümleyerek İstanbul’a doğru ilerleyen kırılmaları durdurduğunu söyledi.
Osman Bektaş, İstanbul’un deprem riskiyle ilgili dikkat çekici bir değerlendirmede bulundu. Bektaş’a göre Marmara Denizi’ndeki bazı jeolojik çukurlar, büyük depremlerin enerjisini azaltarak kentin daha büyük sarsıntılardan korunmasında önemli rol oynuyor.
“Depremin İstanbul’a yürüyüşünü çukurlar durdurdu”
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Prof. Dr. Bektaş, 23 Nisan 2025’te meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremin İstanbul’a doğru ilerleyişinin Kumburgaz Çukuru tarafından durdurulduğunu ifade etti. Bektaş, geçmiş büyük depremlerle ilgili örnekler de vererek şu değerlendirmeyi yaptı:
“1912 Mürefte M7,4 depreminin İstanbul’a doğru ilerleyişini Orta Marmara Çukuru, 1999 M7,4 İzmit depreminin batıya ilerleyişini Çınarcık Çukuru, 2025 M6,2 Silivri depreminin İstanbul’a yürüyüşünü ise Kumburgaz Çukuru durdurmuştur.”
Deprem enerjisini sönümleyen yapı
Bektaş, bu çukurların jeolojik özellikleri nedeniyle deprem enerjisini sönümleyici şekilde çalıştığını belirtti. “Creep” (sürünme) olarak adlandırılan bu mekanizmanın, fay kırığının ilerlemesini durdurduğunu ve stresi arka taraftaki segmentlere aktardığını söyledi. Bu durumun, Ana Marmara Fayı’nın parçalı kırılmasına yol açtığını vurguladı.
“Bariyer gibi deprem kırığını durduruyorlar”
Marmara’daki çukurların yer kabuğunun en çok gerildiği ve inceldiği alanlar olduğunu belirten Bektaş, kabuğun ince olması nedeniyle magmaya bağlı ısının yüzeye daha yakın olduğunu ifade etti. Bunun sonucunda kayaçların gevrek değil, sünek bir yapıya büründüğünü söyledi. Ayrıca bu bölgelerde gaz ve su gibi akışkanların fazla olduğunu belirterek, “Yüksek basınçlı bu sıvılar fay zonlarını adeta yağlıyor. Fay kilitlenip enerji biriktiremiyor, bunun yerine sessiz fay hareketi yaparak deprem kırığını bariyer gibi durduruyor” dedi.
Prof. Dr. Bektaş’ın değerlendirmeleri, Marmara Denizi’ndeki jeolojik yapıların İstanbul’un deprem riskinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koyarken, bilimsel veriler ışığında fayların davranışının daha yakından izlenmesi gerektiğini bir kez daha gündeme taşıdı.