Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan 16 maddelik Mekke Savunma İttifakı Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan üç maddelik kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Teklifin yasalaşması için gözler TBMM Genel Kurulu’na çevrildi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan 16 maddelik Mekke Savunma İttifakı Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan üç maddelik kanun teklifi, AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında gerçekleştirilen TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Komisyonda, anlaşmanın kapsamı ve Türkiye’ye getireceği yükümlülükler ele alındı. Teklifin resmen yasalaşabilmesi için TBMM Genel Kurulu’nda da kabul edilmesi gerekiyor.
Kanun teklifi üç maddeden oluşuyor
Komisyonda görüşülen kanun teklifinin üç maddesi ayrı ayrı okunarak oylamaya sunuldu ve kabul edildi. Ardından teklifin tümü üzerinde yapılan oylamada da kabul kararı çıktı. Üç maddeden oluşan kanun teklifi, toplam 16 maddelik Mekke Savunma İttifakı Anlaşması’nın onaylanmasının uygun bulunmasını içeriyor.
Anlaşma 7 Ağustos’ta imzalanmıştı
Mekke Savunma İttifakı Anlaşması, 7 Ağustos’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından Mekke’de imzalandı. Kanun teklifi 20 Ekim’de TBMM Başkanlığına sunulurken, 21 Ekim’de Dışişleri Komisyonu’na havale edildi. Suudi Arabistan ve Pakistan’ın anlaşmaya ilişkin iç onay süreçlerini tamamladığı belirtildi.
Silahlı saldırı ve ortak savunma mükellefiyeti
Anlaşmanın ikinci maddesine göre, taraflardan birine yönelik silahlı saldırı tüm taraflara yapılmış kabul edilecek. Taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkanlar dahil mevcut araçlarla yardım edecek. Anlaşma kapsamında savunma sanayisi iş birliği, istihbarat paylaşımı, lojistik destek ve terörle mücadele alanlarında da ortak çalışmalar yürütülmesi öngörülüyor. Dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşacak Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi yılda iki kez toplanacak. Komitenin sekretaryası Suudi Arabistan’da bulunacak, ilk genel sekreter ise Pakistan vatandaşı olacak. Anlaşmaya göre taraflar ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek.
Gümrükçü ve Oktay'dan "Savunma odaklılık" vurgusu
Komisyonda anlaşma hakkında bilgi veren Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, düzenlemenin tamamen savunma odaklı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını söyledi. Anlaşmanın uluslararası hukuka saygı duyan bölge ülkelerine açık olduğunu belirten Gümrükçü, ittifakın NATO başta olmak üzere Türkiye’nin üyesi olduğu çok taraflı yapıları tamamlayıcı nitelik taşıdığını ve Türkiye’nin mevcut ittifak yükümlülüklerinin yerine geçmediğini vurguladı.
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay ise anlaşmanın saldırı, yayılmacılık veya üçüncü ülkelere karşı bloklaşma amacı taşımadığını belirtti. Oktay, ittifakın müşterek savunma, terörle mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkanların geliştirilmesi olmak üzere üç temel başlık üzerine kurulduğunu, ortak savunma hükümlerinin otomatik olarak devreye girmeyeceğini ve atılacak her adımın tarafların anayasal ve ulusal prosedürlerine bağlı olacağını ifade etti.
Dışişleri Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifinin yasalaşması için süreç TBMM Genel Kurulu ile devam edecek. Anlaşma, son onay belgesinin komite sekretaryasına teslim edilmesiyle yürürlüğe girecek.
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist