NUN Vakfı Başkanı Esra Albayrak, Kriter Dergi için kaleme aldığı "Dekolonizasyonu Aşmak: Bilgi, İktidar ve Ortak Sorumluluk" başlıklı yazısında, dekolonizasyon sürecini sadece siyasi değil, epistemik ve zihinsel bir kurtuluş mücadelesi olarak tanımladı.
Albayrak, dekolonizasyonun Batı merkezli bir dünyayı tamamen yok etmek veya karşıt bir merkez inşa etmek anlamına gelmediğini vurguladı. Aksine, bunu Batı’nın kendi "efendilik kompleksinden" kurtulması için bir fırsat olarak gördüğünü belirten Albayrak, "Dekolonizasyonun amacı Batı'ya karşı bir başka merkez kurmak ya da Batısız bir dünya inşa etmek değildir. Bilakis, dekolonizasyon Batı'ya da kendisini ele geçirmiş olan 'efendilik kompleksinden' arınması için açık bir davettir" değerlendirmesinde bulundu.
Zihinsel sömürgecilik ve "yabancılaşma" vurgusu
Yazısında sömürgeciliğin en son sınırının insan zihni olduğunu kaydeden Albayrak, Frantz Fanon’un analizlerine atıfta bulunarak, sömürgeleşen bireyin kendi bedenine ve tarihine yabancılaştığını ifade etti. "Bir toplum kendi dilini yabancı, kendi tarihini eksik, kendi bilgisini değersiz görmeye başladığında; artık sömürü yalnızca dışarıdan gelen bir baskı değil, içselleştirilmiş bir kader haline gelir" diyen Albayrak, insanın kendi yaralarını tanıma ve iyileştirme imkânını kaybetmemesi gerektiğinin altını çizdi.
"Teknokolonyal rejim" ve dijital sömürgecilik
Günümüz dünyasında ekran bağımlılığını "teknokolonyal rejim" olarak nitelendiren Esra Albayrak, bu durumun zihinler üzerindeki etkisine dikkat çekti. Bilginin tek bir merkezden, algoritmalar aracılığıyla servis edildiğine işaret eden Albayrak, "Çocukların dikkati, hayali ve hafızası, teknokolonyal rejimin sürekliliği için adeta birer hammaddeye dönüşmüş durumdadır" ifadelerini kullanarak, genç kuşakların kendi seslerini bulma sürecinin nasıl zorlaştığını gözler önüne serdi.
"Bilgeliğin yeni merkezlere ihtiyacı var"
Modern Batı felsefesinin kendisini "sıfır noktası" olarak konumlandırarak diğer tüm bilgi türlerini dışladığını belirten Albayrak, tıkanan uluslararası sistemin Paris, Londra veya New York'ta üretilen bilginin sınırlarına dayandığını savundu. Albayrak, çözüm olarak çok sesli bir dünya vizyonu sunarak sözlerini şöyle tamamladı: "Dünyanın artık yeni merkezlere, İstanbul'da, Cakarta'da, Addis Ababa'da, Rabat'ta, Kahire'de ve Gazze'de üretilen bilgeliğe ihtiyacı vardır."
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist