Batı ittifakının Orta Doğu’daki devasa sinyal ve uydu istihbaratına rağmen, Yemen sahasında ciddi bir insani istihbarat eksikliği mevcuttur. Kapalı, sıkı bir dini-toplumsal hiyerarşiye sahip ve aşiret bağlarıyla korunan Ensarallah yapısının içine sızmak son derece güçtür.
ABD, İngiltere ve İsrail gibi dünyanın en gelişmiş askeri teknolojilerine, hava üstünlüğüne ve istihbarat ağlarına sahip güçlerin, Yemen’in önemli bir bölümünü kontrol eden Ensarullah (Husi) hareketinin Kızıldeniz ve bölgesel denklemdeki eylemlerini tam anlamıyla durduramaması, modern harp tarihinin en çarpıcı asimetrik çelişkilerinden birini gözler önüne sermektedir. Milyarlarca dolarlık uçak gemileri, hassas güdümlü mühimmatlar ve gökyüzünü kesintisiz tarayan uydular; terlikleriyle savaşan, yeraltı tünellerine çekilmiş ve coğrafyayı bir zırh gibi kullanan bir yapının iradesini kırmaya yetmemektedir. Bu durum, 21. yüzyılda devlet dışı aktörlerin geçirdiği niteliksel dönüşümü anlamak açısından da kritik bir vaka incelemesidir.
Yeraltının Zırhı
Bir askeri harekatın kaderini belirleyen ilk unsur her zaman coğrafyadır. Yemen’in engebeli, dağlık ve mağaralarla kaplı arazi yapısı, modern hava kuvvetlerinin keşif ve imha kapasitesini büyük oranda felce uğratmaktadır. Ensarullah, yıllardır süren Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon saldırıları boyunca adeta coğrafyayla bütünleşmiş, savunma ve taarruz altyapısını yeraltına taşımıştır. Silah depoları, füze montaj atölyeleri, komuta merkezleri ve hatta fırlatma rampaları dağların derinliklerinde, betonla güçlendirilmiş tünel ağlarında konumlandırılmıştır. Hava saldırıları yüzeyi tahrip edebilmekte, görünür hedefleri yok edebilmektedir; ancak Ensarullah’ın stratejik omurgasını oluşturan bu derin yapılara ulaşmak konvansiyonel hava gücüyle neredeyse imkansızdır. Askeri bir varlığın tam anlamıyla imha edilebilmesi için karadan işgal gerekse de, Batılı güçlerin Yemen toprağına ayak basma konusunda kesin bir isteksizliği bulunmaktadır.
Asimetrik Savaş Maliyeti
Askeri denklemde gözden kaçırılan en temel unsurlardan biri maliyet asimetrisidir. Batılı koalisyon ve İsrail, Ensarallah’ın fırlattığı birkaç bin dolarlık kamikaze insansız hava araçlarını (İHA) veya ucuz balistik füzeleri engellemek için milyonlarca dolar değerindeki SM-2, Aster veya Iron Dome önleme füzelerini kullanmak zorundadır. Bu durum, sürdürülebilir bir askeri strateji olmaktan uzaktır. Ensarallah’ın cephaneliği son derece modüler, hafif, kolay taşınabilir ve hızlıca monte edilebilir sistemlerden oluşmaktadır. Bir sivil kamyonun kasasına yerleştirilmiş fırlatma rampası, füzeyi ateşledikten dakikalar sonra izini kaybettirebilmekte; bu da hava kuvvetlerinin "tespit et ve imha et" zincirini son derece verimsiz kılmaktadır. Mühimmat stoğu sürekli tazelenen ve üretim maliyeti son derece düşük olan bir yapıya karşı, sınırlı ve pahalı savunma füzeleriyle yıpratma savaşı yürütmek Batı için stratejik bir çıkmaz yaratmaktadır.
Dış Destek ve Teknoloji Transferi
Ensarullah’ı sadece ilkel bir aşiret konfederasyonu olarak değerlendirmek büyük bir analiz hatası olur. Harekete yönelik askeri ve teknolojik akışın arkasında İran’ın stratejik aklı ve "Direniş Eksen"inin bilgi birikimi yatmaktadır. Bölgedeki lojistik hatlar üzerinden aktarılan kritik bileşenler, Yemen’de yerel imkanlarla birleştirilerek yüksek menzilli balistik füzelere, seyir füzelerine ve intihar İHA’larına dönüştürülmektedir. Zaman içinde Ensarallah, sadece dışarıdan gelen silahları monte eden değil, kendi içinde bakım, onarım ve modifikasyon kapasitesi geliştiren bir askeri idareye kavuşmuştur. Dolayısıyla, hava saldırılarıyla dışarıdan gelen yardım hatları veya belirli depolar vurulsa dahi, hareketin elindeki teknik bilgi birikimi ve yerel üretim kapasitesi imha edilememektedir. Bu teknolojik dönüşüm, Husileri klasik bir gerilla örgütünden ziyade asimetrik yetenekler sergileyen düzenli bir "hibrid güç" haline getirmiştir.
İstihbaratın Rolü
Hava harekatlarının başarısı, hedefin niteliği ve istihbaratın kalitesiyle doğrudan orantılıdır. Batı ittifakının Orta Doğu’daki devasa sinyal ve uydu istihbaratına rağmen, Yemen sahasında ciddi bir insani istihbarat eksikliği mevcuttur. Kapalı, sıkı bir dini-toplumsal hiyerarşiye sahip ve aşiret bağlarıyla korunan Ensarallah yapısının içine sızmak son derece güçtür. Hareketin lider kadrosu ve kritik askeri unsurları son derece disiplinli bir operasyonel güvenlik uygulamakta, dijital haberleşmeden kaçınmaktadır. Hedef tespiti dinamik değil de statik yapılara dayandığında, hava saldırıları sadece boş binaları veya işlevini kaybetmiş mevzileri vurmaktan öteye gidememektedir.
Bunun da ötesinde, Ensarullah’ın toplumsal sosyolojideki yeri ve siyasi ideolojisi göz ardı edilemez. Hareketi yönlendiren ideolojik motivasyon, dış baskı ve bombardıman altında gerilemek bir yana, tam aksine meşruiyetini ve halk desteğini pekiştiren bir yakıta dönüşmektedir. Sivil kayıplara ve altyapı yıkımına yol açan hava saldırıları, Ensarallah’ın "Büyük Şeytan" ve bölgesel müttefiklerine karşı yürüttüğü söylemi güçlendirmekte, saflarına yeni savaşçılar katmasını kolaylaştırmaktadır.
Küresel güçlerin yüksek teknolojili hava gücü, Ansarallah’ın asimetrik harp taktikleri, coğrafi avantajları, ucuz ama etkili silah teknolojileri ve kararlı toplumsal tabanı karşısında etkisiz kalmaktadır. Askeri literatürün defalarca kanıtladığı gibi, bir iradeyi karadan kontrol altına almadıkça ve o yapıyı besleyen sosyo-politik dinamikleri dönüştürmedikçe, gökyüzünden yağdırılan bombalar sadece süreci uzatmakta; fakat sahada nihai bir zafer getirmemektedir.