
İsrail ordusunun Filistinlilere ait 3,5 milyon fotoğrafı Amazon'un bulut sistemine yüklediği ortaya çıktı. Sızdırılan belgeler, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria'da yaşayan Filistinlilere ilişkin yıllardır tutulan kayıtların ABD'li teknoloji şirketinin altyapısına taşındığını ve fotoğrafların yapay zeka destekli yüz tanıma teknolojisiyle incelenmesinin planlandığını gösterdi.
The Guardian'ın yayımladığı araştırmaya göre İsrail ordusu, 2024'ün başlarında Amazon'a başvurarak 3,5 milyon fotoğrafı şirketin Rekognition adlı yüz tanıma sistemiyle analiz etmek istediğini bildirdi. Fotoğraflar, ordunun Rolling Stone adıyla bilinen veri tabanlarını yöneten birimi tarafından Tel Aviv yakınlarındaki Amazon sunucularına aktarıldı.
Filistinlilerin hayatı veri tabanında
Rolling Stone, İsrail ordusunun Gazze ve Batı Şeria'daki Filistinliler hakkında onlarca yıldır bilgi topladığı sistemlerden biri.
Veri tabanında yalnızca fotoğraflar bulunmuyor. Filistinlilerin aile bilgileri, mülkleri, çalışma izinleri, kontrol noktalarından geçişleri ve suç faaliyetlerine ilişkin bilgiler de sistemde tutuluyor.
İsrail'in Filistin nüfus kayıtları üzerindeki kontrolü sayesinde, 16 yaşında kimlik kartı alan Filistinlilerin fotoğrafları da bu arşive ekleniyor.
The Guardian'a konuşan askeri kaynaklar, bu görüntülerin yüz tanıma programlarında kullanıldığını anlattı. Bunlardan biri olan Blue Wolf adlı telefon uygulaması, İsrail askerlerinin Batı Şeria'da Filistinlilerin yüzlerini tarayarak kişisel bilgilerine ve gözaltına alınmak üzere işaretlenip işaretlenmediklerine ulaşmasını sağlıyor.
Gazze'deki kontrol noktalarında yüz taraması
İsrail'in Ekim 2023'te Gazze'ye başlattığı kara harekatının ardından, bombardıman nedeniyle evlerinden ayrılmak zorunda kalan Filistinliler geçtikleri kontrol noktalarında kameralarla kaydedildi.
Askeri kaynaklara göre bu noktalarda çekilen görüntüler, Rolling Stone sistemindeki fotoğraflarla karşılaştırılarak kişilerin kimlikleri tespit edildi.
Bir kaynak, kontrol noktalarında toplanan görüntülerin sayısının çok yüksek olması nedeniyle Amazon'un bulut altyapısından yararlanıldığını söyledi.
Amazon'a yüklenen 3,5 milyon fotoğrafın ne kadarının bu kontrol noktalarından elde edildiği kesin olarak bilinmiyor.
Kontrol noktaları, Filistinlilerin alıkonulduğu yerler haline geldi. Birleşmiş Milletler kuruluşları ve insan hakları örgütleri, burada gözaltına alınan çok sayıda kişinin dış dünyayla bağlantısı kesilerek tutulduğunu ve bu uygulamaların zorla kaybetme niteliği taşıdığını bildirdi.
'Plan her şeyi taşımaktı'
Sızdırılan belgeler, İsrail ordusunun Amazon'la iş birliğinin fotoğraflarla sınırlı olmadığını da gösterdi.
Rolling Stone birimi, 2023 boyunca elindeki büyük miktarda veriyi Amazon Web Services'in (AWS) yüksek güvenlikli sunucularına taşıdı.
Çalışmalara katılan bir askeri kaynak, hedefin ordunun kendi sunucularındaki bütün veri tabanlarını Amazon'a aktarmak olduğunu anlattı:
"Plan, fotoğrafları, videoları, bütün gizli istihbarat bilgilerini, her şeyi taşımaktı."
The Guardian'ın ulaştığı belgelere göre Amazon, İsrail ordusuna Tel Aviv'deki veri merkezlerinde özel olarak korunan ve şirketin de "duvarlarla çevrili bahçe" olarak tanımladığı ayrı bir alan sağladı. Bu bölümde askeri operasyonlara ve istihbarat faaliyetlerine ilişkin hassas bilgiler saklanıyordu.
The Guardian'ın ulaştığı kaynaklara göre bir grup İsrail askeri, 2024'ün başlarında Amazon'un Tel Aviv'deki ofislerinde çalıştı. Askerler, Gazze'deki yüz tanıma programında şirketin bulut altyapısından nasıl yararlanabileceklerini araştırıyordu.
Bu çalışmaların uygulamaya geçirilip geçirilmediği veya Amazon'a yüklenen 3,5 milyon fotoğrafla bağlantılı olup olmadığı kesinleşmedi. AWS ise askerlerin ofis ziyaretlerinin rutin müşteri görüşmeleri kapsamında gerçekleştiğini savundu.
Amazon ve Google ile milyarlarca dolarlık anlaşma
İsrail'in Amerikan teknoloji şirketleriyle kurduğu bu ilişkinin temelinde, Amazon ve Google'la 2021'de imzalanan Project Nimbus anlaşması bulunuyor.
Milyarlarca dolarlık anlaşma, İsrail hükümetine ve ordusuna bulut bilişim hizmetleri sunulmasını kapsıyor.
The Guardian'ın daha önce ortaya çıkardığı sözleşme hükümlerine göre Amazon ve Google, İsrail'in kullanım koşullarını ihlal etmesi halinde bile hükümetin ve ordunun bulut hizmetlerine erişimini tek taraflı olarak kısıtlayamıyor.
Araştırma, Gazze'de ağır savaş suçları ve soykırım suçlamalarının yöneltildiği bir dönemde İsrail ordusunun Amerikan teknoloji şirketlerinin altyapısına daha fazla bağımlı hale geldiğini de gösteriyor.
İsrail, soykırım suçlamalarını reddediyor. Bir BM soruşturma komisyonu, İsrailli insan hakları örgütleri ve soykırım uzmanları ise bu suçlamaları destekleyen değerlendirmeler yayımladı.
Amazon'dan yanıt geldi
AWS sözcüsü, müşterilerinin bulut sistemlerinde yürüttüğü çalışmaların içeriğini göremediklerini söyledi.
AWS, müşterilerinin gizliliğine saygı duyduklarını ve izinleri olmadan onlarla yürüttükleri çalışmalar hakkında bilgi vermediklerini açıkladı. İsrail ordusu ise operasyonel ihtiyaçlarla bağlantılı anlaşmalar ve hizmetler konusunda yorum yapmadı.(Odatv)