Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani, Antalya’da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile bir araya geldi.
Görüşmenin öne çıkan başlıklarından birini Suriye’deki Kürtlerin geleceği ve yeni anayasal düzende sahip olacakları haklar oluşturdu. Barzani, Suriyeli Kürtlerin haklarının korunması ve ülkenin yeni anayasasında güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.
11 Kasım’da gerçekleşen görüşmede Suriye, Irak ve Kürt Bölgesi arasındaki ilişkiler, bölgesel gelişmeler ve taraflar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi ele alındı. İki lider, ortak çıkarlar doğrultusunda işbirliği ve koordinasyon alanlarının genişletilmesinin önemine dikkat çekti.
Görüşmede Ortadoğu’daki gelişmeler ve bölgesel gerilimler de değerlendirildi. Barzani ve Şara, mevcut sorunların çözümünde diyalog ve diplomatik yöntemlerin öncelikli olması gerektiği konusunda görüş alışverişinde bulundu.
Kürtlerin anayasal statüsü gündemde
Barzani’nin özellikle Kürtlerin haklarının anayasal güvenceye alınması üzerinde durması, Suriye’de yeni yönetim ile Kürt siyasi aktörleri arasında devam eden müzakereler açısından önem taşıyor. Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından ülkede yeni bir siyasi ve idari yapılanma süreci başladı. Bu süreçte Kürtlerin siyasi temsiliyeti, kültürel hakları, anadilde eğitim ve yerel yönetimlerin geleceği temel tartışma konuları arasında yer aldı.
Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında askeri ve sivil kurumların devlet yapısına entegrasyonu konusunda yürütülen görüşmeler de bu tartışmaların önemli bir boyutunu oluşturuyor. Taraflar arasında varılan entegrasyon mutabakatının uygulanması, Kürtlerin yeni Suriye’de nasıl bir siyasi ve idari konuma sahip olacağı sorusunu gündemde tutuyor.
Bu çerçevede Barzani’nin anayasal güvence vurgusu, Kürt meselesinin yalnızca güvenlik ve askeri entegrasyon başlıkları üzerinden ele alınmaması gerektiğine işaret ediyor. Kürtlerin kimliklerinin, kültürel varlıklarının ve siyasi haklarının yeni devlet düzeninde hukuki bir statüye kavuşturulması gerektiği mesajı öne çıkıyor.
Şara’nın Erbil ve Bağdat ziyaret etmesi bekleniyor
Görüşmede ikili ilişkilerin geliştirilmesi de gündeme geldi. Neçirvan Barzani, Ahmed Şara’nın önümüzdeki dönemde Bağdat ve Erbil’i ziyaret etmesinden memnuniyet duyacağını ifade etti.
Böyle bir ziyaretin gerçekleşmesi, Suriye’nin yeni yönetimi ile Irak ve Kürt Bölgesi arasındaki siyasi ilişkilerin geliştirilmesi bakımından önem taşıyor. Özellikle sınır güvenliği, ekonomik ilişkiler, bölgesel istikrar ve Suriye’deki Kürtlerin geleceği gibi konuların taraflar arasındaki diplomatik temaslarda daha kapsamlı biçimde ele alınması bekleniyor.
Barzani ile Şara’nın Antalya’daki buluşması, iki tarafın daha önce gerçekleştirdiği temasların devamı niteliğini taşıyor. İkili, 3 Ağustos 2026’da Şam’da da bir araya gelmiş ve Suriye ile Kürt Bölgesi arasındaki ilişkileri, siyasi gelişmeleri ve işbirliği imkanlarını değerlendirmişti.
Son görüşmede Barzani’nin Kürtlerin haklarının Suriye Anayasası’nda güvence altına alınması gerektiğini özellikle vurgulaması, yeni Suriye’nin siyasi yapılanmasında anayasal statü meselesinin önemini bir kez daha ortaya koydu. Ancak bu hakların hangi hukuki ve idari mekanizmalarla güvence altına alınacağı ve Şam yönetiminin bu konudaki yaklaşımının nasıl şekilleneceği henüz açıklığa kavuşmuş değil.