The Atlantic: Trump’ın Şenzen Zirvesi “utanç verici ve işlevsiz”

Amerikan dergisi The Atlantic, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i bir araya getiren Şenzen Zirvesi’nin kayda değer herhangi bir sonuç ya da ciddi bir anlaşma ortaya koymadığını değerlendirdi.

Haber Giriş Tarihi: 20.11.2026 13:31
Haber Güncellenme Tarihi: 20.11.2026 13:34
https://haberdeger.com/

Dergiye göre zirvenin asıl amacı herhangi bir savaşı sona erdirmek, hele ki Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı bitirmek değildi. Üç liderin daha sonra siyasi başarısızlıklarını örtbas etmek için kullanabilecekleri propaganda görüntüleri ve videolar üretmekti.

Zirvenin hedefi propaganda görüntüleri üretmekti

“Trump’ın Utanç Verici ve İşlevsiz Zirvesi” başlıklı makalesinde dergi, ABD Başkanı’nın neden Yalta Konferansı liderlerinden birinin rolüne bürünmeye çalıştığını sorguladı. “Şenzen Zirvesi”ni “Yalta 2.0” olarak pazarlayanları saf olarak nitelendiren dergi, bu buluşmanın, “daha da absürt” olarak tanımladığı günümüz çağına yakışır bir etkinlik olduğunu belirtti.

Dergi, Trump açısından zirvenin temel amacının propaganda üretmek olduğuna dikkat çekti. Bu bağlamda Trump’ın, üç liderin görüşmesinden önce Fox News kanalına verdiği demeçte, en önemli anın henüz müzakereler başlamadan yaşandığını söylediğini hatırlattı. Trump, bir gün önceki karşılama törenine işaret ederek bunun Çin tarihinde benzeri görülmemiş bir hadise olduğunu dile getirmişti.

The Atlantic, Şi’nin, “ABD Başkanı’nı yönlendirmenin ne kadar kolay olduğunun farkında olduğunu” belirterek, Trump’ı uçağının merdivenlerinde karşılamasına dikkat çekti. Trump’ın ise Şi’den büyük övgülerle söz ettiğini; onu büyük saygı gören, büyük bir lider ve Çin tarihinin en büyük devlet başkanlarından biri olarak nitelendirdiğini aktardı. Trump ayrıca Şi’nin daha önce hiçbir lideri havaalanında karşılamak üzere gitmediğini söylediğini de dile getirmişti.

Dergi, Trump’ın karşılama törenine ilişkin şu sözlerini de aktardı: “Görkem, güzellik, törenler, binlerce insan, küçük çocuklar, askerler ve bütün o manzara...” Trump, bu karşılamayı hem ABD hem de Çin için büyük bir zafer olarak değerlendirmişti.

Yalta benzetmesi ve Doğu Avrupa’nın kaderi

The Atlantic, ilk Yalta Konferansı’nı yeniden ele alırken, aradan geçen seksen yılın ardından Yalta’nın öncelikle barışın inşasına yaptığı katkılarla değil, liderleri müzakere masasında yer almayan Doğu Avrupa halklarının Sovyet işgali ve baskısı altına sokulmasıyla hatırlandığını belirtti. Bu halklar, sonraki yarım yüzyıl boyunca bu işgal ve baskı altında yaşamak zorunda kalmıştı.

Dergiye göre konferans, faşist totalitarizme karşı yürütülen savaşı sona erdirme adına, komünist totalitarizmin yayılmasına katkıda bulunmuş ve Soğuk Savaş’ın tohumlarını ekmişti.

Bununla birlikte dergi, abartı ve dalkavukluklarla örülü olarak nitelendirdiği Şenzen Zirvesi’nin ardında olumlu bir gelişme bulunduğunu da savundu: Zirveye katılan liderler, Yalta’daki liderlerin sahip olduğu, daha küçük ülkelerin kaderini onları müzakere masasına dahi davet etmeden ve halklarının iradesine aykırı biçimde belirleme gücüne sahip değildi.

Asimetrik çatışmalar büyük güçleri sınırlıyor

Dergi ayrıca dünyanın 1945’ten, hatta 2022’den bu yana önemli ölçüde değiştiğine dikkat çekti. Ukraynalıların, Kerç Köprüsü’nü hedef aldıkları saldırılarda kendi geliştirdikleri silah sistemlerini kullandıklarını; bu sistemlerin hiçbirinin savaşın başladığı dönemde henüz mevcut olmadığını hatırlattı.

İranlıların da son birkaç ay içinde Rusya’nın insansız hava aracı teknolojisinden yararlanarak ABD üslerini ve Körfez ülkelerindeki çeşitli noktaları hedef alabildiğini belirtti. Dergi, söz konusu İHA teknolojisinin de henüz oldukça yeni olduğunu vurguladı.

The Atlantic, dünyanın artık asimetrik çatışmalar döneminde yaşadığını ve kendilerini büyük medeniyetlerin temsilcisi olarak gören güçlerin bile kendilerinden çok daha küçük rakipler karşısında savaş kaybedebildiğini ifade etti.

Dergi, değerlendirmesini şu sözlerle noktaladı:

“Şenzen Zirvesi, modası geçmiş bir tarihsel anakronizmden ve Soğuk Savaş döneminin ihtişamını yeniden canlandırmaya yönelik başarısız bir girişimden ibaretti.” (YDH)