Fransa merkezli istihbarat ve güvenlik yayını Intelligence Online tarafından aktarılan bilgilere göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (Abu Dabi) ardından Ürdün (Amman) yönetimi de kapılarını yeniden İsrail savunma sanayisi şirketlerine açıyor.
Gazze’deki çatışmalar, Batı Şeria’daki gerilimler ve bölgede tırmanan krizler nedeniyle kamuoyu nezdinde dip noktaya gerileyen Tel Aviv-Amman hattında, perde arkasında yürütülen askeri ve istihbari temasların yeniden canlandığı belirtiliyor. Orta Doğu’da tırmanan asimetrik tehditler ve sınır güvenliği krizleri, Amman’ın sert diplomatik söylemlerine rağmen pragmatik güvenlik ihtiyaçlarını öncelemesine yol açıyor.
İHA Tehditleri ve Sınır Güvenliği
Bölgesel güvenlik analistleri ve düşünce kuruluşlarının raporlarına göre Amman yönetiminin İsrail savunma sanayisiyle bağlarını canlandırmasında, ülkenin maruz kaldığı çok katmanlı tehditler belirleyici rol oynuyor. Ürdün, özellikle Suriye ve Irak sınırında faaliyet gösteren İran destekli milislerin ve uyuşturucu kaçakçılığı şebekelerinin artan baskısıyla karşı karşıya bulunuyor. Son dönemde sınır hattında sıkça kullanılan insansız hava araçları, sofistike kaçakçılık yöntemleri ve yasa dışı silah sevkiyatları, Ürdün Silahlı Kuvvetleri’nin mevcut gözetleme ve radar altyapısını modernize etmesini zorunlu kılıyor.
İsrail’in Elbit Systems, Rafael Advanced Defense Systems ve Israel Aerospace Industries (IAI) gibi önde gelen savunma devleri; elektronik harp, radar sistemleri, sınır devriye teknolojileri ve İHA-savar (C-UAS) çözümlerinde sahada test edilmiş ürünler sunuyor. Özellikle geçtiğimiz dönemde İran’dan fırlatılan füze ve kamikaze İHA’ların Ürdün hava sahasını ihlal etmesi ve Ürdün hava savunmasının ABD ve müttefikleriyle koordineli şekilde bu tehditleri bertaraf etmesi, teknik entegrasyonun ve ileri teknoloji radar çözümlerinin Ürdün için yaşamsal olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Abu Dabi Modeli
İbrahim Anlaşmaları sonrasında Tel Aviv ile açık ve kurumsal savunma iş birlikleri geliştiren Abu Dabi, İsrail firmaları için Körfez’de önemli bir pazar ve ortak üretim merkezi haline gelmişti. BAE’nin savunma holdingi EDGE Group ile İsrailli yükleniciler arasındaki insansız deniz araçları, siber güvenlik ve hava savunma projeleri bu modelin temelini oluşturdu. Intelligence Online’ın vurguladığı dinamik, Amman’ın da Abu Dabi’nin açtığı bu teknik ve operasyonel koridordan faydalanarak savunma tedarikini yeniden canlandırmak istediğini gösteriyor.
Ancak Ürdün, kamuoyunun hassasiyetleri sebebiyle bu süreci BAE gibi açık ihaleler veya resmi ortaklıklar yerine, üçüncü ülkelerdeki paravan yapılar, ortak girişimler ve doğrudan istihbarat kanalları üzerinden son derece gizli yürütüyor. Amman yönetimi, ordunun yüksek teknolojiye dayalı modernizasyon programı çerçevesinde kritik sınır gözetleme sensörlerini, gece görüş sistemlerini ve taktik iletişim araçlarını temin etmeyi hedefliyor.
Siber İstihbarat ve İç Güvenlik Teknolojileri
İsrail menşeli teknolojilerin Ürdün güvenlik mimarisindeki varlığı yalnızca konvansiyonel askeri mühimmatla sınırlı kalmıyor. Uluslararası araştırma kurumları ve insan hakları örgütlerinin raporlarına göre Ürdün Genel İstihbarat Dairesi (GID) ve Emniyet Müdürlüğü, adli bilişim ve dijital takip alanlarında uzun süredir İsrailli şirketlerin yazılımlarından yararlanıyor. Özellikle adli veri çıkarma araçları üreten Cellebrite gibi firmaların teknolojileri ile siber gözetleme yazılımlarının, ülke içindeki muhalif grupların takibinde ve sınır ötesi terör hücrelerinin deşifre edilmesinde kullanıldığı biliniyor.
Sınır boyunca uyuşturucu kartellerinin şifreli haberleşme ağlarını kırmak ve olası sabotaj girişimlerini engellemek isteyen Amman, dijital gözetleme ve erken uyarı kapasitesini güçlendirmek için İsrail merkezli siber istihbarat çözümlerine kapılarını açık tutmaya devam ediyor.