Hürmüz’ü "İkincil" Yapacak Plan: Türkiye Merkezli Yeni Ticaret Hattı

ABD yönetimi, küresel enerji ve ticaret hatlarının kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’ndaki İran’ı tamamen devre dışı bırakacak, Türkiye merkezli dev bir jeopolitik hamleye hazırlanıyor. Washington'da düzenlenen ABD-Irak İş Zirvesi’nde konuşan ABD Başkanlık Elçisi Tom Barrack, Türkiye'nin ana aktör olduğu yeni bölgesel ticaret koridoru projesinin iki yıl içinde Hürmüz Boğazı'nı küresel siyaset ve ekonomi için "ikincil bir mesele" haline getireceğini ilan etti.

Amerikan dış politikasında köklü bir eksen kaymasına işaret eden bu açıklama, Türkiye'nin Doğu-Batı ticaretindeki lojistik ve stratejik ağırlığını en üst seviyeye çıkarmaya aday.

Körfez Bağımlılığına Son: Merkezde Türkiye Var

Zirvede dünya kamuoyuna duyurulan stratejik vizyon, küresel pazarların dar deniz koridorlarına ve Hürmüz’deki güvenlik risklerine olan bağımlılığını bitirmeyi hedefliyor. Barrack, bölge ülkeleriyle koordinasyon içinde yürütülen karasal ve güvenli tedarik modelinde Türkiye’nin üstleneceği kurucu rolü şu kritik başlıklarla özetledi:

Proje kapsamında, Türkiye’den başlayarak Azerbaycan ve Türkmenistan üzerinden Orta Asya’ya uzanan "Orta Koridor" altyapısı devasa yatırımlarla genişletilecek. Türkiye, Asya ile Avrupa arasındaki lojistik köprünün ana kilidi olacak.

Hürmüz Boğazı'ndaki deniz risklerine maruz kalmadan karadan taşınacak büyük hacimli doğal gaz ve enerji kaynakları, doğrudan Türkiye üzerinden güvenli ticari kanallarla Avrupa pazarlarına aktarılacak.

Ankara'nın merkezinde yer aldığı bu ticaret mimarisi; Irak, Suriye, Ürdün, Lübnan ve Mısır’ın katılımıyla çok taraflı bir koordinasyon içinde yürütülecek.

Bölgede İran merkezli yaşanan krizlerin ve kaos ortamının aslında yeni bir güvenlik mimarisi doğurduğunu belirten Barrack, ekonomik istikrarın ve ticaret hatlarının artık klasik diplomasinin önüne geçtiğini vurguladı. Türkiye merkezli bu büyük ticaret ağının, devletler arası siyasetin sınırlarını aşacağını ifade eden ABD'li elçi, küresel sistemdeki değişimi şu sözlerle özetledi:

"Artık sanayi ve iş sektörü kalkınma sürecine doğrudan öncülük ederken; geleneksel diplomasi ve ulus devletler, bu ekonomik gücün karşısında giderek daha fazla geride kalıyor."

Askeri Müdahale Dönemi Bitti, Irak Yönetimine Tam Destek

Bölgenin yakın tarihine dair çarpıcı bir "rejim değişikliği" itirafında da bulunan Tom Barrack, Birinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Orta Doğu’ya dışarıdan dayatılan askeri müdahalelerin hiçbir zaman başarıya ulaşmadığını açıkça kabul etti. Yeni dönemin "askeri müdahalelerden ve dışlamadan uzak" tamamen ekonomik entegrasyon modeliyle inşa edileceğini söyledi.

Bu yeni dönemde, Irak’taki etnik ve dini grupları hukukun üstünlüğü altında birleştirmeye çalışan Irak Başbakanı Ali Faleh el-Zeydi hükümetine değinen Barrack, Washington'ın el-Zeydi ve ekibini "her düzeyde ve tam kapasiteyle" desteklediğini belirtti.

Ankara ve Washington hattındaki lojistik entegrasyonu zirveye taşıması beklenen bu hamle, uluslararası ilişkiler uzmanları tarafından çok yönlü bir hamle olarak okunuyor. ABD, Türkiye merkezli bu karasal koridor atağıyla hem İran'ın deniz yolları üzerindeki şantaj kartını elinden almayı hem de Çin’in "Kuşak ve Yol" projesine karşı batı eksenli, güvenli ve Türkiye odaklı güçlü bir alternatif inşa etmeyi hedefliyor.