ABD-Küba hattında tarihi temas: CIA Direktörü Havana’ya neden gitti?

Yaklaşık yetmiş yıl sonra ilk kez bir John Ratcliffe, resmi temaslar kapsamında Küba’yı ziyaret etti. Soğuk Savaş’tan bu yana düşmanlık, ambargo ve örtülü operasyonlarla şekillenen Washington-Havana hattında gerçekleşen bu ziyaret Karayipler’de yeni bir güç mücadelesinin işareti olarak yorumlanıyor.

Reuters ve Batı basınında yer alan bilgilere göre CIA Direktörü Ratcliffe, başkent Havana’da Kübalı yetkililerle görüşerek ABD Başkanı Donald Trump’ın mesajını iletti. Washington’un mesajı ise oldukça netti: ABD, ekonomik ve güvenlik konularında ciddi görüşmelere hazırdı ancak bunun karşılığında Küba’nın “temel değişiklikler” yapması gerekiyordu.

Bu ziyaretin zamanlaması ise dikkat çekici. Çünkü Küba, son aylarda tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden biriyle karşı karşıya. Ülkede petrol ve akaryakıt stoklarının kritik seviyenin altına düştüğü, elektrik üretim sisteminin çöktüğü ve bazı bölgelerde 20 saati aşan kesintilerin yaşandığı bildiriliyor. Küba Enerji Bakanı Vicente de la O Levy’nin yaptığı açıklamalara göre ülke, yalnızca yerel kuyulardan çıkarılan sınırlı doğal gazla ayakta kalmaya çalışıyor.

Batılı analizlere göre Washington’un tam da bu kırılma anında devreye girmesi tesadüf değil. Özellikle son yıllarda Küba’nın Rusya, Çin ve İran ile geliştirdiği ilişkiler, ABD güvenlik bürokrasisinde ciddi rahatsızlık yarattı. Amerikan basınında yayımlanan birçok analizde Havana’nın artık Batı Yarımküresi’nde ABD karşıtı blok için stratejik bir lojistik ve istihbarat noktası haline geldiği öne sürülüyor.

CIA yetkililerinin Reuters’a yaptığı açıklamada kullanılan “Küba artık Batı Yarımküresi’ndeki düşmanlar için güvenli bir sığınak olamaz” ifadesi de bu yaklaşımın açık bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Washington’un özellikle Çin’in Latin Amerika’daki ekonomik nüfuzu, Rusya’nın askeri ve istihbari temasları ve İran’ın bölgedeki ağları konusunda alarm durumunda olduğu belirtiliyor.

Batı medyasında dikkat çeken bir diğer değerlendirme ise ABD’nin Küba’yı ideolojik olarak da dönüştürmeye çalıştığı yönünde. Geçtiğimiz ay Havana’ya giden Amerikan heyetinin Küba yönetimine sosyalist ekonomik modelden vazgeçilmesi, piyasa ekonomisine geçilmesi ve yabancı yatırımlara kapıların açılması çağrısı yaptığı iddia edildi. Bu durum, Washington’un ambargoyu rejim dönüşümünün baskı mekanizması olarak kullandığı yorumlarına yol açtı.

Öte yandan Küba yönetimi geri adım atmaya niyetli görünmüyor. Havana yönetimi, ekonomik krize rağmen ordunun olası bir dış müdahaleye karşı hazır olduğunu duyurdu. Devlet medyasında yayımlanan açıklamalarda, ülkenin “teslim olmayacağı” vurgulanırken, ABD’nin uyguladığı abluka “ekonomik savaş” olarak tanımlandı.

Batılı uzmanlara göre ise asıl soru artık şu: Washington, Küba’yı yeniden kendi etki alanına çekmeye mi çalışıyor, yoksa Karayipler’de yeni bir jeopolitik cephe mi açılıyor?

Çünkü bugün mesele yalnızca Küba değil. Latin Amerika’da artan Çin yatırımları, Rusya’nın güvenlik temasları ve İran’ın bölgesel ağları düşünüldüğünde, Havana krizi giderek daha geniş bir küresel hesaplaşmanın parçası haline geliyor. CIA Direktörü’nün tarihi ziyareti de tam olarak bu nedenle sıradan bir diplomatik temas değil; Batı Yarımküresi’nde başlayan yeni güç savaşının sembolik başlangıçlarından biri olarak görülüyor.