Ateşkesin Bitimine Saatler Kala Kritik Pazarlık: İran’dan ABD’ye “JD Vance” Şartı

Ortadoğu’da son haftaların en kırılgan dengesi olarak görülen ABD-İran ateşkesinin sona ermesine saatler kala diplomatik temaslar hız kazandı. Çarşamba günü dolacak 14 günlük geçici ateşkes öncesinde gözler Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur görüşmelere çevrilirken, Tahran’dan dikkat çeken bir şart geldi.

Amerikan basınında yer alan haberlere göre İran yönetimi, müzakere masasına üst düzey ve etkili bir isim göndermeye hazır olduğunu iletti. Ancak Tahran, görüşmelerin anlamlı sonuç üretmesi için masada doğrudan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in bulunmasını talep etti. İranlı yetkililer, Washington’da karar alma mekanizmasına yakın bir isimle görüşmenin daha ciddi ve bağlayıcı olacağını savunuyor.

Diplomatik Trafiğin Merkezi: İslamabad

Pakistan’ın arabulucu rolü son günlerde daha da öne çıktı. Bölgedeki birçok aktör, Körfez’de yeni bir askeri tırmanışın enerji piyasaları ve küresel ticaret açısından ağır sonuçlar doğurabileceği görüşünde birleşiyor. Bu nedenle İslamabad görüşmeleri bölgesel kriz yönetiminin testi olarak görülüyor.

Diplomatik kaynaklara göre Pakistan, hem Washington hem de Tahran nezdinde güvenilir ara kanal olarak öne çıkmaya çalışıyor. Özellikle Çin, Körfez ülkeleri ve Avrupa başkentleri de süreci yakından izliyor.

Hürmüz Boğazı ve Petrol Piyasaları Alarmda

Ateşkesin sona ermesi ihtimali, enerji piyasalarında da baskı yaratıyor. Son günlerde Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan deniz güvenliği krizleri ve gemi geçişlerine ilişkin karşılıklı suçlamalar, petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açtı.

Brent petrol fiyatı hızla yükselebilirKüresel enflasyon baskısı artabilirAsya ekonomileri enerji maliyeti nedeniyle zorlanabilirDeniz taşımacılığı sigorta maliyetleri yükselebilir

Özellikle Japonya, Güney Kore, Hindistan ve Çin gibi enerji ithalatçısı ülkeler gelişmeleri kaygıyla takip ediyor.

Washington Neden JD Vance Kartını Düşünebilir?

İran’ın özellikle JD Vance ismini öne sürmesi tesadüf değil. Tahran, Başkanlık çevresine yakın bir isimle doğrudan temas kurarak alınacak kararların daha hızlı uygulanmasını hedefliyor. İran tarafı geçmiş müzakerelerde teknik heyetlerle yapılan görüşmelerin çoğu zaman siyasi karara dönüşmediğini düşünüyor.

Washington açısından ise böyle bir adım riskli ama etkili olabilir. Başkan Yardımcısı düzeyinde temsil, sürece ciddiyet kazandırabilir; ancak iç politikada “İran’a taviz veriliyor” eleştirilerini de beraberinde getirebilir.