Kuzey Nijerya’da gerçekte ne oluyor?

Gimba Kakanda tarafından El Cezire’de kaleme alınan analizde, Kuzey Nijerya’da yaşanan güvenlik krizinin dışarıdan sunulduğu kadar basit olmadığı vurgulandı. Kakanda’ya göre bölgede yaşananları yalnızca “Hristiyan soykırımı”, “ABD komplosu” ya da tek boyutlu bir din savaşı olarak açıklamak, sahadaki karmaşık gerçekliği gizliyor.

Yazıda, Kuzey Nijerya’daki krizin temelinde; yıllardır biçim değiştirerek varlığını sürdüren cihatçı yapılar, devlet otoritesinin zayıflaması, kırsalda yayılan silahlı çeteler, adam kaçırma ekonomisi ve derinleşen yoksulluğun bulunduğu ifade edildi. Özellikle Boko Haram gibi örgütlerin, klasik terör yöntemlerinden yerel nüfuz alanları kurmaya yöneldiği belirtildi.

Kakanda, son dönemde uluslararası kamuoyunda sıkça dile getirilen “Kuzey Nijerya’da yalnızca Hristiyanlar hedef alınıyor” söyleminin de eksik bir okuma olduğunu savundu. Bölgede Müslüman köylerin, çiftçilerin, tüccarların ve yerel toplulukların da yoğun biçimde saldırıya uğradığına dikkat çekildi. Şiddetin mezhepsel olduğu kadar ekonomik, sosyal ve yönetsel boyutlar taşıdığı vurgulandı.

Bu değerlendirme, son haftalarda sahadan gelen haberlerle de örtüşüyor. Reuters, Nijerya ordusunun Jilli bölgesinde düzenlediği hava saldırısında yaklaşık 200 kişinin öldüğünü, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını aktardı. Saldırı, güvenlik güçlerinin sahadaki operasyon kapasitesi ve sivillerin korunması konusunda yeni tartışmalar başlattı.

Uzmanlara göre Kuzey Nijerya’daki kriz, devlet kapasitesi, sınır güvenliği, genç işsizliği, kaçak ekonomi ve yerel yönetim zafiyetlerinin birleştiği çok katmanlı bir güvenlik çöküşü. Bu nedenle askeri operasyonların tek başına kalıcı çözüm üretmesi zor görünüyor.