Trump’tan dikkat çeken ilan: İran savaşı gerçekten sona erdi mi?

Associated Press’in aktardığına göre, yönetim, Şubat sonunda başlayan askeri operasyonların artık hukuken “aktif bir savaş” olarak değerlendirilemeyeceğini ileri sürüyor. Bu yaklaşım, ABD yasalarına göre 60 günü aşan askeri operasyonlar için Kongre onayı alınması zorunluluğunu fiilen devre dışı bırakıyor.

Savunma Bakanı Pete Hegseth de Senato’daki ifadesinde ateşkesin “savaşı durdurduğunu” belirterek bu çizgiyi destekledi. Ancak bu yorum, özellikle anayasal denge ve yetki paylaşımı açısından ciddi eleştirilerle karşı karşıya.

Her ne kadar Washington “savaş bitti” söylemini öne çıkarsa da sahadaki tablo bu iddiayla tam örtüşmüyor. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmesi ve ABD donanmasının bölgede petrol tankerlerine yönelik fiili bir ablukayı devam ettirmesi, gerilimin aslında sona ermediğini gösteriyor.

Bu durum, uzmanlara göre “dondurulmuş bir çatışma” senaryosuna işaret ediyor: Silahlar susmuş olsa da stratejik rekabet ve askeri baskı devam ediyor.

Cumhuriyetçiler sessiz, Kongre devre dışı

Sürecin en dikkat çekici yönlerinden biri ise Kongre’nin pasif kalması. Cumhuriyetçi Parti içinde daha önce İran savaşına mesafeli duran bazı isimler, 1 Mayıs’ı Kongre müdahalesi için kritik bir eşik olarak görüyordu. Ancak bu tarih yaklaşırken herhangi bir oylama ya da resmi adım atılmadı.

Senato çoğunluk lideri John Thune’un da askeri yetkilendirme oylaması planlamadığını açıklaması, yürütmenin elini daha da güçlendirdi. Bu tablo, ABD’de yürütme organının dış politika ve savaş kararları üzerindeki ağırlığının yeniden arttığı yönünde yorumlanıyor.

Aynı günlerde Trump yönetimi yalnızca dış politikada değil, iç politikada da dikkat çeken adımlar attı. Kanada’dan ABD’ye uzanacak büyük bir petrol boru hattı projesine onay verilmesi, enerji politikalarında agresif bir genişleme stratejisinin sürdüğünü gösterdi.

Öte yandan göç politikaları kapsamında daha sert uygulamalara geçileceği sinyali verilirken, güvenlik bürokrasisinin “daha az görünür ama daha etkili” bir operasyonel yaklaşım benimsediği ifade ediliyor.

Güvenlik krizinin gölgesinde yönetim

Bu gelişmeler, kısa süre önce Washington’da düzenlenen Beyaz Saray Muhabirler Yemeği’ne yönelik silahlı saldırı girişiminin ardından geliyor. Olay, Trump’ın kamuya açık etkinliklerdeki güvenliği konusunda ciddi tartışmalar başlatmış ve federal kurumlar yeni güvenlik önlemleri üzerinde çalışmaya başlamıştı.

Bu bağlamda, Trump yönetiminin hem dış politikada sert hamleler yapması hem de iç güvenlikte daha merkeziyetçi bir yaklaşım benimsemesi, “kriz yönetimi” ile “güç konsolidasyonu” arasındaki çizginin bulanıklaştığı yorumlarına yol açıyor.

Trump yönetiminin İran savaşını “sona ermiş” sayması, teknik bir yorumdan öte, ABD’de yürütme gücünün sınırlarını yeniden tanımlayan bir adım olarak görülüyor.

Eğer bu yaklaşım kalıcı hale gelirse, gelecekte başkanların askeri operasyonları “ateşkes” veya “düşük yoğunluklu çatışma” gibi tanımlarla Kongre denetiminden kaçırmasının önü açılabilir.

Bu nedenle tartışma yalnızca İran’la ilgili değil; aynı zamanda Amerikan siyasal sisteminde savaş yetkisinin kimde olduğu sorusunun yeniden gündeme gelmesi anlamına geliyor.