İsrail ordusuyla çalışan şirket İngiliz devletinin merkezine mi yerleşti?

ABD merkezli veri analitiği ve yapay zekâ şirketi Palantir Technologies, İngiltere'de yeniden tartışmaların odağına yerleşti. İngiltere merkezli Middle East Eye (MEE) tarafından yayımlanan kapsamlı araştırmada, şirketin son yıllarda İngiliz devlet kurumlarında hızla güç kazandığı ve bu durumun hem insan hakları örgütleri hem de bazı milletvekilleri tarafından ciddi güvenlik ve etik kaygılarla karşılandığı belirtildi.

Habere göre Palantir, bugüne kadar İngiltere'de sağlık sistemi (NHS), Savunma Bakanlığı, polis teşkilatları ve diğer kamu kurumlarından yüz milyonlarca sterlinlik sözleşmeler aldı. Araştırmada, şirketin özellikle İsrail ordusuyla yürüttüğü teknoloji ortaklığı nedeniyle kamu kurumlarındaki etkisinin yoğun eleştirilere konu olduğu ifade edildi.

İsrail bağlantısı yeniden gündemde

Palantir'in ismi, özellikle Gazze savaşının ardından İsrail ile geliştirdiği iş birlikleri nedeniyle uluslararası kamuoyunda sıkça tartışılıyor. Şirket, 2024 yılında İsrail ordusuyla stratejik teknoloji ortaklığı imzaladığını açıklamış, CEO'su Alex Karp da İsrail'e verdiği desteği kamuoyu önünde açık biçimde savunmuştu.

Middle East Eye'ın haberinde, insan hakları savunucuları ve aktivistlerin, İsrail ordusuna gelişmiş veri analizi ve yapay zekâ altyapısı sağlayan bir şirketin İngiltere'nin en kritik devlet kurumlarında geniş erişim elde etmesini "ciddi bir etik sorun" olarak değerlendirdiği aktarıldı.

Araştırmaya göre Palantir, sadece sağlık verilerini yönetmekle kalmıyor; savunma, güvenlik ve kamu yönetiminde de giderek daha merkezi bir rol üstleniyor. Eleştirmenler, böylesine kritik kamu verilerinin yabancı bir teknoloji şirketinin altyapısına bağımlı hale gelmesinin uzun vadede ulusal egemenlik ve veri güvenliği açısından risk oluşturabileceğini savunuyor.

Bazı İngiliz milletvekilleri de, kamu kurumlarının hassas verilerinin ABD merkezli bir teknoloji şirketi tarafından işlenmesinin ileride hukuki ve siyasi sorunlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Tartışma büyüyor

Araştırmada görüşlerine yer verilen insan hakları kuruluşları, Palantir'in İsrail ile olan askeri ilişkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek İngiliz hükümetinin şirketle yaptığı sözleşmelerin yeniden değerlendirilmesini talep ediyor. Özellikle sağlık sisteminde kullanılan yazılımların, şirketin uluslararası faaliyetlerinden bağımsız düşünülemeyeceği yönünde eleştiriler dile getiriliyor.

Palantir ise hakkındaki eleştirilere karşı, geliştirdiği yazılımların yalnızca müşterilerinin talimatları doğrultusunda çalıştığını ve tüm faaliyetlerinin yürürlükteki yasal çerçeve içinde gerçekleştirildiğini savunuyor. Ancak şirketin İngiltere'deki kamu kurumları üzerindeki artan etkisi, veri egemenliği, yapay zekâ teknolojileri ve devlet güvenliği ekseninde yeni bir siyasi tartışmayı da beraberinde getiriyor.