SON DAKİKA

Rusya’daki Kürtçe Hazineler Türkiye’ye Döndü: 15 Ciltlik Jaba Koleksiyonu Yayınlandı

Türkiye’de uzun yıllardır akademik çevrelerin ve kültürel araştırmaların odağında bulunan Kürtçe klasik eserler, devlet destekli önemli bir yayın projesiyle yeniden gündeme taşındı. Rusya’daki arşivlerde yaklaşık bir asırdır muhafaza edilen ve Kürt edebiyatının en kıymetli kaynakları arasında gösterilen Aleksandre Jaba Koleksiyonu, 15 ciltlik kapsamlı bir yayın olarak Türkiye’de ilk kez okuyucuyla buluştu.

Haber Giriş Tarihi: 01.05.2026 18:36
Haber Güncellenme Tarihi: 01.05.2026 18:45
Kaynak: Haber Merkezi
https://haberdeger.com/
Rusya’daki Kürtçe Hazineler Türkiye’ye Döndü: 15 Ciltlik Jaba Koleksiyonu Yayınlandı

Koleksiyonun basım sürecinde aktif rol oynayan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan, hazırlanan külliyatı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a takdim etti. Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Kültürü Bölümü akademisyenlerinin katkılarıyla hazırlanan çalışma, yaklaşık yüz yıldır Rusya’daki kütüphanelerde bulunan Kürtçe elyazmalarını gün yüzüne çıkararak yeniden bilim dünyasına kazandırdı.

39 eser, 69 elyazması: Klasik Kürt edebiyatının çekirdeği

15 ciltten oluşan koleksiyonun içeriğinde 39 farklı eser ve toplam 69 elyazması nüsha yer alıyor. Bu eserler arasında Kürt edebiyatının kurucu isimleri kabul edilen Feqiyê Teyran, Ahmedê Xanî ve Melayê Cizirî gibi önemli şairlerin metinleri öne çıkıyor.

Koleksiyon sadece şiirle sınırlı değil. Halk edebiyatı ürünleri, dil çalışmaları ve tarih metinleri de külliyatın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Özellikle klasik mesnevi geleneğinin Kürtçe örnekleri arasında yer alan Mem û Zîn, Leyla ile Mecnun, Yusuf ile Züleyha gibi eserler ile tarih yazımının önemli örneklerinden Şerefname, bu arşiv sayesinde daha sistemli ve erişilebilir bir biçimde yayımlanmış durumda.

Son yıllarda Türkiye’de Kürt dili ve edebiyatı üzerine yürütülen akademik çalışmaların artmasıyla birlikte, bu tür arşivlerin erişilebilir hale gelmesi daha da önemli bir hale geldi. Özellikle üniversitelerde Kürt dili üzerine açılan bölümler, klasik metinlerin eleştirel edisyonlarına duyulan ihtiyacı sıkça gündeme getiriyordu.

Koleksiyonun basımında katkı yapan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan, 15 ciltlik koleksiyonu Erdoğan’a takdim etti:

“Kürtçe klasik eserler için en önemli arşiv olan Aleksandre Jaba Kolleksiyonu Kültür Bakanlığı tarafından yayınlandı. İçinde birbirinden değerli Kürtçe klasik eserler, elyazmaları bulunan bu arşiv üzerine uzun zamandır Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Kültürü Bölümü hocalarıyla beraber yürüttüğümüz çalışma nihayet okuruyla buluştu. Nerdeyse bir asırdır Rusya’daki kütüphanelerde bulunan kültür ve gönül dünyamıza ait bu şaheserleri doğduğu coğrafyaya getirmenin haklı gururunu yaşıyoruz.

15 cilt halinde basılan koleksiyonda 39 farklı eser olmak üzere toplamda 69 elyazma nüsha bulunmaktadır. Eserler; Feqiyê Teyran, Ahmedê Hanî ve Melayê Cizirî başta olmak üzere Klasik Kürt şairlerinin eserleri, Halk Edebiyatı, Dil ve Tarih alanlarındadır. Kürtçe manzum yazılmış Mevlid, Memu Zîn, Leyla ve Mecnun, Yusuf ve Züleyha gibi mesnevilere ve Şerefname gibi tarih kitaplarına bu arşiv sayesinde ulaşılabilir.

Sayın Cumhurbaşkanımızın vizyonu, liderliği ve himayesi, bizim için her gün yeni ufuklar açmaktadır. Kendileri Kürtçenin en büyük hazinesini muhafaza ve gelecek kuşaklara aktarmayı sağlamış, bilim ve kültür dünyamıza ve akademik camiaya ışık tutmuştur.

Bu alanda ve her konuda bizi destekleyen Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’n zat-ı alilerine medyun-u şükranız. Yayında emeği geçen Kültür Bakanımız sayın Mehmet Nuri Ersoy, Kütüphaneler Genel Müdürlüğümüz ve Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Kültürü Bölümü akademisyenlerine teşekkür ediyoruz.”

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.