Kutup ayıları eriyen buzdan fayda sağlıyor mu? Bilim insanlarından kritik uyarı
İklim krizinin sembol türlerinden biri olan kutup ayıları, eriyen deniz buzlarıyla birlikte genellikle yok oluş tehdidiyle anılıyor. 2015 yılında paylaşılan ve “aşırı zayıf” olduğu belirtilen bir kutup ayısı fotoğrafı, dünya genelinde büyük yankı uyandırmış ve insan kaynaklı iklim değişikliğinin etkilerine dair tartışmaları yeniden alevlendirmişti. Her ne kadar bu fotoğrafın doğrudan küresel ısınmaya bağlı olduğuna dair kesin bir kanıt bulunmasa da, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’ne (IUCN) göre kutup ayıları hâlâ hassas türler arasında yer alıyor.
Buzlar eriyor, risk büyüyor
Bilimsel çalışmalar, sera gazı emisyonları azaltılsa dahi 2100 yılına gelindiğinde Arktik’in bazı bölgelerinde kutup ayılarının yerel yok oluşlarla karşı karşıya kalabileceğini ortaya koyuyor. Deniz buzunun azalması, ayıların temel avı olan foklara ulaşmasını zorlaştırıyor ve bu durum uzun vadede hayatta kalma şanslarını düşürüyor. Bu nedenle buz kaybı, genel tabloya bakıldığında tür için ciddi bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
Svalbard’da şaşırtan tablo
Ancak Norveç’e bağlı Svalbard adası çevresinde yaşayan kutup ayıları için tablo şimdilik farklı görünüyor. Scientific Reports dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, bölgede deniz buzunun önemli ölçüde azalmasına rağmen kutup ayılarının vücut kondisyonunun iyileştiğini ortaya koydu. Bu bulgu, buzların erimesiyle birlikte kutup ayısı popülasyonlarında düşüş yaşandığını gösteren önceki araştırmalarla çelişiyor.
Geçici avantaj mı, yanıltıcı iyileşme mi
1980’lerden bu yana Svalbard çevresindeki Barents Denizi’nde sıcaklıkların her on yılda yaklaşık 2 derece arttığı biliniyor. Buna rağmen, 2004 sonrası yapılan sayımlarda bölgedeki kutup ayısı popülasyonunun yaklaşık 2 bin 650 birey seviyesinde kaldığı ve yakın döneme kadar belirgin bir azalma göstermediği tespit edildi. Araştırmacılar, buzların parçalanmasının bazı dönemlerde ayıların farklı avlara ulaşmasını kolaylaştırmış olabileceğini, bunun da kısa vadeli bir kilo artışına yol açtığını belirtiyor.
Bilim insanlarından net uyarı
Uzmanlar, bu iyileşmenin kalıcı olmadığı konusunda uyarıyor. Deniz buzunun daha da azalmasıyla birlikte avlanma alanlarının daralacağı, enerji harcamasının artacağı ve bu geçici avantajın hızla ortadan kalkacağı ifade ediliyor. Bilim insanlarına göre bugün gözlenen görece olumlu tablo, iklim krizinin kutup ayıları üzerindeki yıkıcı etkilerini gizlememeli. Uzun vadede buzsuz bir Arktik, bu türün yaşam alanlarını ciddi biçimde tehdit etmeye devam edecek.
