Yapay zekâda büyük iklim vaadi çöküyor mu
Yapay zekâ sektörünün iklim krizine çözüm olabileceği yönündeki iddialar tartışma yarattı. Alman sivil toplum kuruluşu Beyond Fossil Fuels tarafından yayımlanan yeni analiz, büyük teknoloji şirketlerinin ve bazı uluslararası kurumların yapay zekânın karbon emisyonlarını azaltabileceğine dair açıklamalarının önemli bölümünün zayıf ya da kanıtsız olduğunu ortaya koydu. Rapor, 150’den fazla iklim beyanını inceleyerek sonuçlara ulaştı.
Veri merkezlerinin emisyonu küçük ülkelerle yarışıyor
Ocak ayında Patterns dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre yalnızca veri merkezleri 2025 yılında 32,6 milyon ile 79,7 milyon ton arasında karbondioksit salmış olabilir. Bu miktar, küçük bir Avrupa ülkesinin yıllık emisyonlarına eşdeğer görülüyor. Artan yapay zekâ kullanımıyla birlikte enerji talebinin de hızla yükseldiği belirtiliyor.
IEA emisyonlarda yüzde 5 düşüş öngörüyor
Buna karşın Uluslararası Enerji Ajansı yapay zekânın enerji sektöründeki inovasyonu hızlandırarak 2035’e kadar küresel emisyonları yüzde 5’e kadar azaltabileceğini savunuyor. Ajans, özellikle güneş enerjisi teknolojileri ve batarya kimyalarının geliştirilmesinde yapay zekânın önemli rol oynayabileceğini ifade ediyor.
İddiaların çoğu akademik kanıta dayanmıyor
Beyond Fossil Fuels’un analizine göre incelenen iklim beyanlarının yalnızca yüzde 26’sı hakemli akademik çalışmalara atıf yapıyor. Yüzde 36’sı ise herhangi bir kanıt sunmuyor. Kalan kısmın büyük bölümü şirket raporlarına, medya içeriklerine ya da yayımlanmamış çalışmalara dayanıyor. Raporda, kurumsal kaynakların nadiren birincil veri veya güçlü bilimsel kanıt içerdiği vurgulanıyor.
Google’ın iddiası tartışma yarattı
Raporda, Google’ın yapay zekânın 2030’a kadar küresel sera gazı emisyonlarını yüzde 5 ila 10 azaltabileceği yönündeki açıklaması da mercek altına alındı. Analiz, bu tahminin Boston Consulting Group tarafından 2021’de yayımlanan bir blog yazısına dayandığını ve hesaplamaların müşteri deneyimlerinden yapılan çıkarımlara dayandığını ortaya koydu. Araştırmacılar bu yaklaşımı “anekdot niteliğindeki verilerden küresel fayda çıkarımı” olarak değerlendirdi.
Üretken yapay zekâ için somut kanıt bulunamadı
Analizde, ChatGPT, Gemini veya Copilot gibi üretken yapay zekâ sistemlerinin ölçülebilir ve doğrulanabilir düzeyde emisyon azalttığını gösteren somut bir örneğe rastlanmadığı belirtildi. Raporda, bu sistemlerin enerji tüketimindeki artışın, olası faydaları gölgede bırakabileceği ifade edildi.
Uzmanlar temkinli olunması gerektiğini söylüyor
Araştırmanın yazarları, bulguların yapay zekânın hiçbir iklim faydası olmadığı anlamına gelmediğini ancak mevcut verilerin bu teknolojilerin kendi enerji tüketimini dengeleyecek ölçekte emisyon azaltımı sağladığını göstermediğini vurguluyor. Euronews Next’in konuyla ilgili değerlendirme almak üzere OpenAI, Microsoft, Google ve Uluslararası Enerji Ajansı ile iletişime geçtiği bildirildi.
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist
