İngiltere’de uyuz vakaları neden artıyor?
İngiltere’de uzun süredir “geçmişin hastalığı” olarak görülen uyuz, son yıllarda yeniden yaygınlaşmaya başladı. Royal College of General Practitioners Araştırma ve Gözetim Merkezi verilerine göre ülkedeki mevcut uyuz oranları, son beş yılın ortalamasının üzerine çıktı. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı da 2021–2025 arasında her yıl artış kaydedildiğini, özellikle 2023’ten itibaren vakalarda belirgin bir sıçrama yaşandığını bildiriyor.
Benzer bir eğilim Avrupa genelinde de gözleniyor. BJGP Open’da yayımlanan bir çalışmaya göre, 2014–2023 arasında 100 bin kişi başına düşen uyuz vakası 99’dan 1.341’e yükseldi.
Uyuz, derinin üst tabakasına yerleşen mikroskobik akarlar nedeniyle ortaya çıkan, şiddetli kaşıntı ve döküntülere yol açan bulaşıcı bir cilt hastalığı. NHS’ye göre belirtiler özellikle geceleri artıyor; döküntüler çoğunlukla parmak araları, kasık bölgesi ve deri kıvrımlarında yoğunlaşıyor. Hastalık, genellikle enfekte bir kişiyle uzun süreli ve yakın cilt temasıyla bulaşıyor.
Londra’daki The Harley Street Dermatology Clinic’te görev yapan dermatolog Dr. Aleksandar Godic, uyuzun nadiren bulaşmış giysi veya nevresim yoluyla da geçebileceğini, ancak evcil hayvanlardan insanlara bulaşmadığını belirtiyor.
Uzmanlar artışın temel nedenlerinden birinin bilgi eksikliği olduğunu vurguluyor. Britanya Dermatologlar Derneği’nden Prof. Tess McPherson, birçok kişinin doktora başvurmadığını, eczaneden kendi kendine tedavi aldığını ya da rahatsızlığının uyuz olduğunun farkında bile olmadığını söylüyor. McPherson’a göre, COVID-19 salgını sonrasında insanların ortak alanlara geri dönmesi ve yakın temasın artması da yayılmayı hızlandırdı.
Bir diğer önemli sorun ise yanlış ve eksik tedavi. Uzmanlar, temaslı kişilerin aynı anda tedavi edilmemesinin ve ilaçların doğru kullanılmamasının yeniden bulaşmayı artırdığını ifade ediyor. Ayrıca 2021–2022 döneminde bazı tedavilerde yaşanan tedarik sorunları da vakaların kontrol altına alınmasını zorlaştırdı.
Uyuzun tanısı da her zaman kolay değil. Egzama, sedef hastalığı veya kurdeşenle karıştırılabilen döküntüler nedeniyle hastalık aylarca fark edilmeyebiliyor. Uzmanlara göre en ayırt edici belirti, deride görülen küçük ve kıvrımlı tüneller ile özellikle geceleri artan yoğun kaşıntı.
Tedavide en sık permetrin veya malatyon içeren kremler kullanılıyor. Daha ağır vakalarda ağızdan alınan antiparaziter ilaç ivermektin reçete edilebiliyor. Tedavi sonrası kaşıntı ve döküntüler iki aya kadar sürebilirken, tüm giysi ve nevresimlerin yüksek sıcaklıkta yıkanması ya da kapalı torbada bekletilmesi gerekiyor.
Uzmanlar, utanma ve damgalanma korkusunun hastalığın yayılmasında önemli rol oynadığını vurguluyor. Prof. McPherson, “Uyuz tedavi edilebilir bir hastalık. Belirti varsa ya da temas şüphesi bulunuyorsa gecikmeden tedavi alınmalı. Utanılacak hiçbir şey yok,” diyerek erken müdahalenin önemine dikkat çekiyor.
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist
