Danimarka Haberleri - Son Dakika Danimarka Haber Güncel Gelişmeler

Yaşanabilir kuşakta yeni umut: 146 ışık yılı uzaklıkta Dünya benzeri gezegen keşfedildi

Gök bilimciler, Dünya’ya görece yakın bir konumda, Güneş benzeri bir yıldızın yörüngesinde dolanan ve yaşanabilir kuşakta yer alma ihtimali bulunan yeni bir gezegen adayı keşfetti. Avustralya, İngiltere, ABD ve Danimarka’dan bilim insanlarının yer aldığı uluslararası araştırma ekibi, NASA’nın Kepler Uzay Teleskobu’nun 2017’deki K2 misyonu kapsamında topladığı verileri inceleyerek HD 137010 b adlı gezegen adayını tespit etti. Araştırmacılar, gezegen adayının Dünya’dan yalnızca yüzde 6 daha büyük olduğunu ve yıldızının etrafındaki bir turunu 355 günde tamamladığını belirledi. Bu özellikleriyle HD 137010 b’nin, Dünya’ya benzer yörünge süresine ve boyutlara sahip olması dikkat çekiyor. Bilim insanları ayrıca, gezegenin bulunduğu yörüngenin, sıvı suyun varlığına imkân tanıyabilecek “yaşanabilir kuşak” içinde yer alma ihtimalinin yaklaşık yüzde 50 olduğunu vurguluyor. Dünya’dan 146 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu aday gezegenin, mevcut teleskop teknolojileriyle ayrıntılı gözlemler yapılabilecek kadar yakın bir konumda olduğu ifade ediliyor. Bu durum, gezegenin atmosferi ve olası yaşam koşullarına dair daha kapsamlı çalışmaların önünü açabilecek önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor. Öte yandan araştırmacılar, gezegenin yörüngesinde döndüğü yıldızın Güneş’e kıyasla daha soğuk ve daha sönük olduğunu belirtiyor. Bu nedenle HD 137010 b’nin yüzey sıcaklığının Mars’a benzer olabileceği ve eksi 70 santigrat dereceye kadar düşebileceği tahmin ediliyor. Bilim insanları, gezegenin kesin olarak “ötegezegen” statüsüne kavuşabilmesi için daha fazla gözlem ve veriye ihtiyaç olduğunu vurgularken, çalışmanın ayrıntılarının Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandığını açıkladı. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Avrupa-ABD arasında diplomasi trafiği: Avrupalılar Trump’a karşı Grönland’ı nasıl savundu?

Avrupa ile ABD arasındaki ilişkiler, Grönland üzerinden patlak veren krizle son yılların en ciddi sınavlarından birini verdi. Donald Trump’ın, Danimarka Krallığı’na bağlı özerk ada Grönland’ın “satın alınması” amacıyla sekiz Avrupa ülkesine yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulama tehdidi, kıtada sert tepkilere yol açtı. Trump’ın açıklamalarının ardından Avrupa başkentleri, Danimarka’nın egemenliğini destekleyen ortak bir tutum sergilerken, tehditlerin NATO müttefikliğine aykırı olduğu vurgulandı. Emmanuel Macron, “Hiçbir tehdit veya zorlamaya boyun eğmeyeceğiz” diyerek sert bir mesaj verdi. Misilleme hazırlığı ve birlik mesajı Kriz derinleşirken, AB büyükelçileri ek tarifelere karşı olası önlemleri değerlendirmek üzere acil toplantılar yaptı. Fransa’nın gündeme getirdiği ve daha önce hiç kullanılmamış olan Anti-Coercion Instrument (Zorlayıcı Eylemlere Karşı Önlem Mekanizması), çok sayıda sektörü kapsayan misilleme ihtimalini masaya taşıdı. Brüksel’deki diplomatik kaynaklar, Grönland’ın yanı sıra AB egemenliğini savunmak için “ekonomik bedel ödemeye hazır olunduğu” mesajının ortaklaştığını aktardı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Davos’ta yaptığı konuşmada, “Yanıtımız kararlı, birleşik ve orantılı olacak” diyerek birlik vurgusu yaptı. Avrupa Parlamentosu da AB-ABD ticaret anlaşmasının onayını süresiz erteleyerek Washington’a siyasi baskıyı artırdı. Diplomasi kapısı ve NATO devreye girişi Gerilimi tırmandırmadan çözüm arayan Avrupalılar, diplomasiyi öne çıkardı. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, tırmanma istemediklerini belirtirken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte devreye girerek Trump’la Davos’ta görüştü. Görüşmelerin ardından, Grönland ve Arktik bölgesinin güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan bir “çerçeve anlaşması” üzerinde mutabakata varıldı. Henüz ayrıntıları açıklanmayan anlaşmayla Trump, ek tarifeleri uygulamayacağını ve Grönland’ın mülkiyetine yönelik adım atmayacağını teyit etti. Kriz üzerine Brüksel’de toplanan Avrupa liderleri, transatlantik bağların “bir haftalık krizle feda edilemeyecek kadar değerli” olduğu mesajını verdi. Kriz geride kaldı, soru işaretleri sürüyor Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Danimarka ve Grönland’ın rızası olmadan hazırlanmadığını vurguladı. Ancak Avrupa başkentlerinde, Trump’ın öngörülemez dış politikasının benzer krizleri yeniden tetikleyebileceği endişesi devam ediyor. AB yetkilileri, Grönland krizinin Avrupa’da daha bağımsız bir dış politika arayışını güçlendirdiği görüşünde. Bir üst düzey AB kaynağı, “İlişkinin artık farklı bir zeminde ilerlediği herkes tarafından görüldü. Bu da Avrupa açısından yeni kararları zorunlu kılıyor” değerlendirmesinde bulundu. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Trump’tan Grönland resti: 8 ülkeye ek gümrük vergisi kararı

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusundaki tutumları nedeniyle 8 ülkeye yönelik yeni bir ekonomik yaptırım kararı aldıklarını açıkladı. Trump, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya’ya 1 Şubat’tan itibaren yüzde 10 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, söz konusu ülkelerin Grönland meselesinde ABD ile uyumlu hareket etmediğini savundu. Bu tutuma karşı ekonomik yaptırımların devreye sokulacağını belirten Trump, yeni gümrük vergilerinin doğrudan ticari ilişkiler kapsamında uygulanacağını ifade etti. ABD Başkanı, daha önceki açıklamalarında da Grönland’ın Washington açısından stratejik ve ulusal güvenlik bakımından kritik bir öneme sahip olduğunu dile getirmişti. Trump, müttefik ülkelerin bu konuda ABD’nin pozisyonuna destek vermesi gerektiğini vurgulamıştı. Kararın, transatlantik ilişkilerde yeni bir gerilim başlığı oluşturabileceği değerlendirilirken, söz konusu ülkelerden henüz resmi bir yanıt gelmedi. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

GRÖNLAND NEDEN HEDEFTE?

GRÖNLAND NEDEN HEDEFTE? ABD’nin Arktik hamlesi, Trump’ın ısrarı ve Danimarka’nın direnişi ABD’nin Arktik’te artan askeri ve ekonomik hamleleri Grönland’ı küresel güç mücadelesinin merkezine yerleştirdi. Donald Trump’ın “satın alma” çıkışı bir kişisel heves değil, emperyal bir stratejinin açık ilanıydı. Danimarka hükümeti ve Grönland halkı ise bu baskıya net bir yanıt verdi: Grönland satılık değil. ABD GRÖNLAND’I NEDEN İSTİYOR? Grönland, Arktik bölgesinin kalbinde yer alması nedeniyle ABD açısından yalnızca bir ada değil, askerî, ekonomik ve jeopolitik bir üs konumunda. 1. Askerî üstünlük ve Arktik kontrol Grönland’daki Thule (Pituffik) Uzay Üssü, ABD’nin füze erken uyarı ve uzay gözetleme sistemlerinde kritik rol oynuyor. Rusya’nın Arktik’te artan askerî varlığı ve Çin’in bölgeye yönelik yatırımları, Washington’un Grönland’a verdiği önemi daha da artırıyor. 2. Yeni ticaret yolları Küresel ısınma ile birlikte Arktik deniz yolları daha uzun süre açık kalıyor. Bu durum, Süveyş ve Panama’ya alternatif daha kısa ve daha ucuz ticaret hatları anlamına geliyor. ABD, bu hatlarda söz sahibi olmayı stratejik bir zorunluluk olarak görüyor. 3. Yeraltı kaynakları Grönland; nadir toprak elementleri, uranyum, petrol ve altın açısından zengin. Bu kaynaklar, savunma sanayii ve yeşil enerji teknolojileri için hayati önemde. ABD’nin hedefi, bu alanda Çin’e olan bağımlılığı kırmak. TRUMP NEDEN ISRARCIYDI? Donald Trump’ın 2019’da Grönland’ı “satın alma” önerisi dünya kamuoyunda alay konusu oldu. Ancak bu çıkış, bireysel bir tuhaflık değil, ABD emperyal aklının kaba ama açık bir ifadesiydi. Trump, Çin ve Rusya’nın Arktik’teki etkisini erken aşamada durdurmak, Grönland’ı askerî ve ekonomik olarak doğrudan ABD kontrolüne almak, Arktik’i fiilen bir ABD gölüne çevirmek istiyordu. Danimarka’nın ret yanıtı sonrası Trump’ın Kopenhag ziyaretini iptal etmesi, meselenin ne kadar ciddi olduğunu ortaya koydu. DANİMARKA HÜKÜMETİ NE DİYOR? Danimarka yönetimi net bir tutum aldı: “Grönland satılık değildir.” Danimarka, ABD ile askerî iş birliğini sürdürse de, Grönland’ın egemenliği konusunda geri adım atmayacağını açıkladı. Kopenhag’a göre bu mesele yalnızca diplomatik değil, uluslararası hukukun ve halk iradesinin konusudur. GRÖNLAND HALKI NE DÜŞÜNÜYOR? Grönland halkının büyük bölümü: ABD’ye bağlanmaya karşı, Danimarka’dan ise daha fazla özerklik ve nihai bağımsızlık talebinde. Yerel yönetim, kendi doğal kaynakları üzerinde tam söz hakkı istiyor. Grönlandlılar için asıl mesele, bir emperyal gücün parçası olmak değil, kendi kaderini tayin etmek. KOLONİDEN ÖZERKLİĞE: GRÖNLAND’IN KISA TARİHİ yüzyıl: Danimarka kolonisi 1953: Danimarka’nın parçası ilan edildi 1979: İç özerklik 2009: Genişletilmiş özerklik ve yeraltı kaynaklarında söz hakkı Bugün Grönland, hukuken Danimarka’ya bağlı; fiilen ise bağımsızlık arayışında olan bir halkın toprağı. SONUÇ: GRÖNLAND BİR ADA DEĞİL, BİR CEPHE Grönland meselesi; ABD’nin küresel hegemonya mücadelesinin, Arktik’in yeni paylaşım savaşının, Küçük halkların büyük güçler arasında sıkıştırılmasının somut örneğidir. Trump gitti, ancak ABD’nin Grönland üzerindeki iştahı bitmedi. Arktik ısındıkça, Grönland üzerindeki emperyal rekabet daha da sertleşecek. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Dünyadan 9 anlamlı yılbaşı ritüeli

Her yıl aynı geri sayım, aynı şarkılar, aynı kutlama ritüelleri… Yeni yıla girerken farklı kültürlerin yüzyıllardır yaşattığı anlamlı geleneklere göz atmaya ne dersiniz? Geçtiğimiz yılların yükünü, mücadelelerini ve dönüşümlerini geride bırakırken; dünyada yeni yılı karşılamanın daha sade, daha sembolik ve daha bilinçli yolları var. İşte dünyanın dört bir yanından, umut, bereket ve yenilenme teması etrafında şekillenen dokuz yılbaşı geleneği. İspanya | Şansın on iki üzümü İspanya’da yeni yıl, her biri bir ayı temsil eden 12 üzümle karşılanır. Gece yarısı saat kulesi her çaldığında bir üzüm yenir. Rivayete göre bu on iki üzümü zamanında bitirebilenler, yıl boyunca şansı yanlarında taşır. Geleneğin kökeni 19. yüzyıl Madrid’ine uzanır ve bugün ülke genelinde cava şişeleri eşliğinde coşkuyla sürdürülür. Rusya | Yılbaşı hediyeleri Rusya’da yılbaşı, Noel’in yerini alan en büyük aile bayramıdır. Çocuklar hediyelerini Ded Moroz’tan alır; ona torunu Sneguroçka eşlik eder. Sovyet döneminde şekillenen bu gelenek, bugün hâlâ yeni yılı umutla karşılamanın sembollerinden biri. Japonya | Toshikoshi soba Japonya’da yılın son gecesi, aile sofralarında uzun ömür ve dayanıklılığı simgeleyen toshikoshi soba yenir. Karabuğdaydan yapılan bu noodle, hem geçmiş yılın zorluklarını geride bırakmayı hem de yeni yıla güçle adım atmayı temsil eder. İrlanda | Kötü ruhları uzaklaştırmak İrlanda’da yılbaşı gecesi evlerde ekmekler kapılara ve duvarlara vurularak kötü ruhların uzaklaştırıldığına inanılır. Ayrıca gece yarısından sonra eve ilk giren kişinin kim olduğu da önemlidir: Siyah saçlı bir erkeğin bolluk getirdiği, kırmızı saçlı bir kadının ise uğursuzluk sayıldığına dair eski inanışlar hâlâ hatırlanır. ABD (Güney) | Hoppin’ John Amerika’nın güneyinde, özellikle Afro-Amerikan topluluklarda, Hoppin’ John adlı yemek yeni yıl sofralarının vazgeçilmezidir. Fasulye, pirinç ve domuz etinden oluşan bu yemek; bereketi, huzuru ve maddi refahı simgeler. Bazı aileler tabağın altına bozuk para koyarak şanslarını artırmayı dener. Kolombiya | Bavulla dilek tutmak Kolombiya’da yeni yıla girerken boş bir bavulla evin etrafında dolaşmak, bol seyahatli bir yıl dilemenin yolu sayılır. Aynı zamanda cebine mercimek doldurmak da bolluk ve kazanç çağrısı olarak görülür. Filipinler | Yuvarlak meyveler ve puantiyeler Filipinler’de yuvarlak şekiller parayı ve refahı simgeler. Bu nedenle yılbaşı gecesi sofralarda 12 yuvarlak meyve yer alır. Puantiyeli kıyafetler giymek de iyi şansın çağrıldığı bir başka gelenektir. Yunanistan | Kapıda soğan Yunanistan’da yeni yılın ilk günü kapılara asılan soğanlar, yeniden doğuşun ve büyümenin sembolüdür. Aileler çocuklarını sabah hafifçe soğanla uyandırarak yılın bereketli geçmesini diler. Brezilya | Denize yedi dilek Brezilya’da yılbaşı gecesi beyaz kıyafetlerle denize girilir. Denizlerin tanrıçası Yemanjá’ya saygı sunulur; yedi dalganın üzerinden atlanırken her dalga için bir dilek tutulur. Beyaz çiçekler denize bırakılır, yeni yıl umutla karşılanır. Danimarka | Tabak kırmak Danimarka’da eski tabak ve bardaklar sevdiklerinin kapısına atılır. Ne kadar çok kırık varsa, o kadar çok dostluk ve iyi şans olduğuna inanılır. Gece yarısında herkes sandalyeden zıplayarak yeni yıla birlikte “atlamış” olur.

ABD–Danimarka arasında “Grönland” gerilimi dinmiyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ABD topraklarına katma yönündeki açıklamalarını yeniden gündeme taşıması, Danimarka ile Grönland hattında tansiyonu yükseltti. Trump’ın Louisiana Valisi Jeff Landry’i “Grönland özel temsilcisi” olarak ataması, Kopenhag ve Nuuk’ta tepkiyle karşılandı. “Grönland Grönlandlılarındır.” Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, kameralar karşısına geçerek ortak bir mesaj verdi. İki lider, “Bir ülke başka bir ülkeyi ilhak edemez. Ulusal güvenlik gerekçesi dahi buna meşruiyet kazandırmaz” diyerek Washington’a net bir yanıt verdi. Trump: “Ulusal güvenlik için ihtiyacımız var.” Trump ise Grönland’a “mineraller için değil, ulusal güvenlik için” ihtiyaç duyduklarını savundu. Ada çevresinde Rusya ve Çin gemilerinin varlığını gerekçe gösteren Trump, “Bunu almalıyız” ifadesini kullandı. Ekonomik baskı iddiası. Gerilim yalnızca söylemlerle sınırlı kalmadı. Trump yönetiminin, ABD’nin doğu kıyısındaki beş büyük açık deniz rüzgâr enerjisi projesinin kiralamalarını askıya alması, Danimarka’ya ekonomik baskı olarak yorumlandı. Söz konusu projelerden ikisinin Danimarka devletinin kontrolündeki Ørsted tarafından geliştirildiği belirtildi. ABD Büyükelçisine nota. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD’nin Kopenhag Büyükelçisi Kenneth Howery’e resmî nota verildiğini açıkladı. Rasmussen, “Bir ülkenin Grönland’ı ele geçirmeyi amaçlayan özel temsilci ataması kabul edilemez” dedi. Grönland neden önemli? Yaklaşık 57 bin kişinin yaşadığı Grönland, Avrupa ile Kuzey Amerika arasında stratejik bir konumda bulunuyor. Balıkçılığa dayalı ekonomisinin yanı sıra zengin yeraltı kaynakları ve Arktik deniz yolları nedeniyle küresel güçlerin ilgisini çekiyor. Trump yönetiminin Grönland hamlesi, ABD–Danimarka ilişkilerinde yeni bir gerilim başlığı oluştururken, ada üzerindeki egemenlik tartışmasının kısa vadede sona ermesi beklenmiyor.

Danimarka’dan ABD’ye sert hamle: Diplomatı çağırdı!

Danimarka’dan ABD’ye sert uyarı Danimarka, ülkedeki en üst düzey ABD diplomatı Mark Stroh’u, Grönland’da yürütüldüğü iddia edilen etki kampanyaları nedeniyle Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı. Bu adım, ABD vatandaşlarının Danimarka Krallığı’nın içişlerine müdahale ettiği gerekçesiyle atıldı. Grönland’da Trump bağlantılı etki iddiaları Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, ABD Başkanı Donald Trump ve Beyaz Saray ile bağlantılı en az 3 ABD vatandaşının, Grönland ile Danimarka arasındaki hassas dengeyi bozmayı amaçlayan kampanyalar yürüttüğünü belirtti. Rasmussen, "İçişlerimize müdahale kabul edilemez" diyerek tepki gösterdi. Grönland’daki Danimarka Güvenlik ve İstihbarat Servisi de, bölgede bu tür etki faaliyetlerinin hedeflendiğini doğruladı. ABD Büyükelçiliği ise, “ABD, Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı gösteriyor, vatandaşlarının faaliyetlerini kontrol etmiyoruz” açıklaması yaptı. Kriz sürüyor, diplomatik gerilim yükseliyor Yaşanan gelişmeler, Danimarka-ABD ilişkilerinde ciddi bir gerilime işaret ediyor. Danimarka’nın sert tutumu ve ABD’nin yanıtsız kalan açıklaması, krizin daha da derinleşebileceğine işaret ediyor. Grönland’ın stratejik önemi düşünüldüğünde, bu diplomatik çekişmenin önümüzdeki dönemde nasıl seyredeceği yakından takip edilecek.

#Danimarka