Maltepe'deki binanın yıkılmasının nedeni neydi? Çöküşün altından kaçak kat ve kolon şüphesi çıktı
İstanbul'un Maltepe ilçesi Cevizli Mahallesi Doğu Sokak'ta yaşanan sarsıntısız çöküş vakası, kentteki yapı stokunun ve denetimsizliğin yarattığı büyük tehlikeyi bir kez daha gözler önüne serdi. Olayın ardından mühendislik ve mimari açıdan başlatılan çok yönlü incelemelerde, binanın çöküşüne giden süreçte yapılan hatalar birer birer masaya yatırıldı.
Kaçak katlar temelin dengesini bozdu
Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen'in binanın ruhsat kayıtlarında 5 katlı göründüğünü ancak yapıya sonradan 2 kaçak kat eklendiğini duyurmasının ardından gözler binanın statik yapısına çevrildi. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kentsel Dönüşüm Uzmanı İbrahim Cihan Kurtulan, binaların inşa edildikleri dönemin yönetmeliklerine göre belirli bir ağırlık kapasitesiyle projelendirildiğini hatırlatarak, sonradan eklenen kaçak katlar temel sistemine projesinde öngörülmeyen devasa bir yük bindirdiğini ve bu durum yapının taşıma direncini kritik eşiğin altına düşürdüğünü açıkladı.
Üst katlar ayaktayken alt katlar neden çöktü?
Faciada en çok kafaları karıştıran detaylardan biri, binanın üst katları bütünlüğünü korurken bodrum, zemin ve birinci katın adeta un gibi ezilmesi oldu. Bu tablonun doğrudan taşıyıcı sistem müdahalelerine işaret ettiğini söyleyen Yüksek Mimar Neda Yağlı, binanın yükünün çatından temele doğru akış prensibini hatırlatarak şu değerlendirmeyi yaptı: "Binanın yükü çatıdan temele doğru aktarılır. Giriş katında tekstil atölyesi gibi ticari işletmelerin faaliyet göstermesi akıllara kolon kesme iddialarını getiriyor. Statik projeye aykırı geniş boşlukların oluşturulup oluşturulmadığı bilirkişi raporlarıyla netleşecektir."
"Asıl tehlike denetimsizlik"
Dünyada yüzyıllık binaların devlet korumasında güvenle ayakta kalmaya devam ettiğini hatırlatan Neda Yağlı, bir binanın sadece eski olmasının tek başına yıkım gerekçesi olamayacağının altını çizdi. Türkiye'deki inşaat sektörünün geçmişinde bugünkü sıkı denetim mekanizmalarının bulunmadığına işaret eden Yağlı, "Asıl sorun kalitesiz malzeme, geçmişteki denetim zaafiyetleri ve izinsiz tadilatlardır" ifadelerini kullandı. İbrahim Cihan Kurtulan ise Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği çerçevesindeki Zemin ve Temel Etüdü ilkelerine uyulmamasının felaketi tetikleyen temel etkenlerden biri olduğunu belirtti.
Aynı sokaktaki diğer binalar için acil uyarı
Yaşanan facianın sadece tek bir binala sınırlı kalmayabileceği konusunda yetkilileri uyaran Neda Yağlı, aynı zemin yapısını ve benzer inşaat yıllarını paylaşan çevre parsellerdeki yapıların da acilen taranması gerektiğini söyledi. Bölgesel zemin etütlerinin hızla yapılarak öncelikli risk taramalarının hayata geçirilmesinin hayati önem taşıdığını vurgulayan uzmanlar, "Benzer felaketlerin önüne geçilmesi için yapı stoku acilen sıkı bir denetimden geçirilmelidir" çağrısında bulundu.
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist
