Dsö Haberleri - Son Dakika Dsö Haber Güncel Gelişmeler

Nipah alarmı büyüyor: Ölümcül virüs sınırları aşıyor mu?

Hindistan’da doğrulanan vakalar bölgesel endişe yarattı Hindistan hükümeti, Bangladeş, Butan ve Nepal’e komşu Batı Bengal eyaletinde iki Nipah virüsü vakasının doğrulandığını açıkladı. Enfekte olan iki kişinin de sağlık çalışanı olduğu ve yoğun bakımda tedavi altına alındığı bildirildi. Yetkililer, temaslı 196 kişinin tamamının semptomsuz olduğunu ve yapılan testlerin negatif çıktığını duyurdu. Yetkililer kamuoyu için acil bir risk görmüyor Sağlık otoriteleri, mevcut verilerin bireyler ve aileler açısından acil bir tehlikeye işaret etmediğini belirtiyor. Buna karşın Nipah virüsünün yüksek ölüm oranı ve spesifik bir tedavi ya da aşısının bulunmaması nedeniyle her vakanın yakından izlendiği vurgulanıyor. Nipah virüsü ciddi bir salgın potansiyeli taşıyor Nipah virüsü, hayvanlardan insanlara, kontamine gıdalar yoluyla ya da enfekte kişilerle temas sonucu bulaşabilen zoonotik bir hastalık olarak biliniyor. Virüs özellikle Hint Okyanusu çevresi, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya’daki yarasa popülasyonlarında görülüyor. Evcil hayvanlar aracılığıyla bulaşabilmesi ve insandan insana geçişlerin mümkün olması, küresel salgın riskini artıran unsurlar arasında yer alıyor. Hastalık tablosu ağır ve ölümcül olabiliyor Enfekte kişilerde hastalık, hiçbir belirti göstermeden seyredebildiği gibi akut solunum yolu hastalığına ve ölümcül ensefalite kadar ilerleyebiliyor. Uzmanlara göre Nipah virüsünde ölüm oranı, virüsün türüne bağlı olarak yüzde 40 ile yüzde 75 arasında değişebiliyor. Komşu ülkeler sınır ve havalimanlarında önlem aldı Hindistan’daki gelişmelerin ardından Tayland, Batı Bengal’den gelen yolcular için havalimanlarında termal tarama uygulamasını başlattı. Nepal ise kara sınırlarında ve havalimanlarında gözetimi artırdı. Şu ana kadar Hindistan dışında doğrulanmış bir vaka bildirilmedi. Nipah salgınları bölgede yeni değil Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Nipah virüsü salgınları 1998’den bu yana Bangladeş, Hindistan, Malezya, Filipinler ve Singapur’da görüldü. Hindistan’da özellikle Kerala eyaleti, 2018’den bu yana tekrarlayan vakalarla dikkat çekiyor. Bangladeş’te ise hastalık endemik kabul ediliyor. Uluslararası yayılma riski düşük ama izleme sürüyor DSÖ, mevcut salgınlar için uluslararası yayılma riskini düşük olarak değerlendiriyor. Ancak kuruluş, Nipah virüsüne karşı henüz onaylanmış bir ilaç ya da aşı bulunmadığını hatırlatarak, risk faktörlerine karşı farkındalığın artırılmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Hindistan Nipah alarmında: Doktor ve hemşirelerde de görülünce karantina genişletildi

Hindistan’da Nipah virüsü vakalarının sağlık çalışanları arasında da tespit edilmesi, ülkede alarm seviyesini yükseltti. Batı Bengal eyaletinde en az beş vakanın doğrulanmasının ardından temaslı takibi hızlandırıldı, geniş çaplı karantina uygulamaları başlatıldı. Batı Bengal’de karantina çemberi genişletildi Hindistan’ın doğusundaki Batı Bengal eyaletinde yaklaşık 100 kişi karantinaya alındı. Independent’ın aktardığına göre, hastalardan birinin durumunun kritik olduğu bildirildi. 13 Ocak’ta Barasat kentinde Nipah şüphesiyle iki kişinin hastaneye yatırılması, sürecin seyrini belirleyen ilk işaretlerden biri oldu. Sağlık çalışanlarında vaka tespiti endişeyi artırdı Eyalet yönetimi, doktor ve hemşireler dahil olmak üzere beş vakanın teyit edildiğini açıkladı. Batı Bengal Eyalet Başkanı Nandini Chakravorty, bu kişilerle temaslı olan yurttaşların da yakın gözlem altında tutulduğunu belirterek, temaslı takibinin titizlikle sürdürüldüğünü söyledi. Nipah virüsü yüksek riskli kabul ediliyor Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), aşısı ve bilinen bir tedavisi bulunmayan Nipah virüsünü yüksek riskli patojenler arasında sınıflandırıyor. Uzmanlar, virüsün çoğunlukla yarasalardan ve enfekte meyvelerden insanlara geçtiğini, insandan insana bulaşın ise nadir ancak mümkün olduğunu vurguluyor. Belirtiler gripten nörolojik tablolara uzanabiliyor Nipah virüsü bulaşanlarda başlangıçta ateş, baş ağrısı, boğaz ve kas ağrıları görülebiliyor. İlerleyen aşamalarda baş dönmesi, şiddetli yorgunluk ve bilinç değişiklikleri ortaya çıkabiliyor. Sağlık otoriteleri, şüpheli belirtiler görülen yurttaşların derhal sağlık kuruluşlarına başvurması çağrısı yapıyor. Geçmiş salgınlar hatırlatılıyor, önlemler sıkılaştırılıyor Hindistan’da daha önce özellikle Kerala eyaletinde görülen Nipah salgınları, yüksek ölüm oranlarıyla hafızalarda yer etmişti. Yetkililer, mevcut tabloda erken teşhis, temaslıların eş zamanlı izlenmesi ve doğru bilgilendirmenin yayılımı sınırlamada kritik olduğunu vurguluyor. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Trump’tan dünyaya rest: ABD 66 uluslararası örgütten çekiliyor

ABD Başkanı Donald Trump, göreve gelişinin ikinci döneminde dış politikada sert bir yön değişikliğine daha imza attı. İmzalanan başkanlık kararnamesiyle ABD’nin, 66 uluslararası örgütteki üyeliği ve bu kuruluşlara sağlanan mali katkıları sonlandırma süreci başlatıldı. Beyaz Saray, kararın “ABD’nin egemenliği ve ekonomik çıkarlarını koruma” amacı taşıdığını savundu. 31 BM kuruluşu ve 35 BM dışı yapı kapsamda Kararnameye göre, 31 Birleşmiş Milletler kuruluşu ile 35 BM dışı uluslararası yapıdan çekilme işlemleri “en kısa sürede” tamamlanacak. Çekilme kararı; çevre, iklim krizi, toplumsal cinsiyet eşitliği ve demokratikleşme alanlarında faaliyet yürüten pek çok kurumu doğrudan etkiliyor. Beyaz Saray: Vergi mükelleflerinin parası boşa harcanıyor Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, söz konusu örgütlerin ABD’nin ulusal güvenliğine, ekonomik refahına ve siyasi egemenliğine aykırı faaliyetler yürüttüğü öne sürüldü. Açıklamada, “Amerikan yurttaşlarının vergileri, etkisiz ya da ABD karşıtı gündemlere aktarılıyor” denildi. Rubio: ABD karşıtı ve müsrif yapılar ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da kararı savunarak, çekilinen kurumları “ABD karşıtı, gereksiz ve israf niteliğindeki örgütler” olarak tanımladı. Rubio, Washington’un başka uluslararası kuruluşlardan çekilme ihtimalini de değerlendirdiğini açıkladı. İklim ve demokrasi kurumları listede ABD’nin çekildiği kuruluşlar arasında İklim Değişikliği Hükümetlerarası Paneli (IPCC) ile demokratik geçiş süreçlerini destekleyen Uluslararası Demokrasi ve Seçim Yardım Enstitüsü (IDEA) de bulunuyor. Ayrıca BM Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesi ile BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi de karardan etkilenecek yapılar arasında yer alıyor. Trump çizgisi net: “Az ver, çok al” dönemi Trump, ikinci başkanlık döneminde ABD’nin “çok para ödediği ama karşılığında az kazandığı” tüm uluslararası mekanizmalara mesafeli yaklaşacağını daha önce de dile getirmişti. Bu yaklaşım, NATO’dan ticaret anlaşmalarına kadar birçok alanda ABD lehine yeniden müzakere baskısı olarak kendini göstermişti. DSÖ ve UNESCO’dan sonra yeni kopuş Trump yönetimi, Ocak 2025’te göreve geldikten sonra Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve UNESCO gibi önemli uluslararası kurumlardan da çekilmişti. Son karar, ABD’nin çok taraflı küresel sistemden kademeli kopuşunun sürdüğünü gösteriyor.

Diyabette tarihi karar: “Tip 5 diyabet” resmen tanındı

Tıp dünyasında uzun süredir tartışma konusu olan “beslenme yetersizliğine bağlı diyabet”, yeni bir döneme girdi. Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF), bu hastalığı resmen Tip 5 diyabet olarak tanıdığını açıkladı. Karar, yanlış tedavi nedeniyle hayati risklerle karşı karşıya kalan milyonlarca kişi açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor. DSÖ’nün yıllar önce dışladığı tanım geri döndü Beslenme yetersizliği kaynaklı diyabet, 1999 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından kanıt yetersizliği gerekçesiyle sınıflandırma sisteminden çıkarılmıştı. Aradan geçen yıllarda yapılan klinik ve epidemiyolojik çalışmalar, bu kararın yeniden gözden geçirilmesine yol açtı. Uluslararası Diyabet Federasyonu, artık bu hastalığın ayrı ve özgün bir diyabet türü olduğuna hükmederek Tip 5 adıyla resmi statü kazandırdı. Federasyon, DSÖ başta olmak üzere diğer sağlık otoritelerine de bu sınıflandırmayı kabul etmeleri çağrısında bulundu. Obeziteyle değil, açlıkla ilişkili Tip 5 diyabet; Tip 1, Tip 2, Tip 3c ve gebelik diyabetinden temel bir noktada ayrılıyor. Hastalık obezite, yaşam tarzı ya da bağışıklık sistemiyle değil; doğrudan uzun süreli yetersiz beslenme ile ilişkilendiriliyor. Özellikle Asya ve Afrika’da, gıda güvenliğinin düşük olduğu bölgelerde yaygın görülen bu diyabet türünün, tüberküloz kadar yaygın olmasına rağmen yıllardır “adı konmadığı” için göz ardı edildiği vurgulanıyor. Yanlış tedavi ölümcül olabiliyor Uzmanlara göre Tip 5 diyabetin en büyük riski, diğer diyabet türleriyle karıştırılması. Çünkü bu hastalıkta temel sorun insülin direnci değil. Bu nedenle standart insülin tedavileri hastaya fayda sağlamak yerine ciddi zararlar verebiliyor. Albert Einstein Tıp Fakültesi’nden endokrinolog Meredith Hawkins, konunun hayati boyutuna dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: “Gıda güvencesinin olmadığı bölgelerde uygulanan uygunsuz insülin tedavileri, ağır hipoglisemiye yol açabiliyor ve bu durum ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Resmi bir tanımın yapılması, doğru teşhis ve güvenli tedavi açısından hayati önemde.” Yeni dönem: Tanı kriterleri ve küresel kayıt sistemi Uluslararası Diyabet Federasyonu bünyesinde, başkanlığını Meredith Hawkins’in yürüteceği özel bir çalışma grubu kuruldu. İlk aşamada Tip 5 diyabet için resmi tanı kriterleri ve tedavi kılavuzları hazırlanacak. Bunu, küresel bir hasta kayıt sistemi ve sağlık çalışanlarına yönelik özel eğitim programları izleyecek. Amaç; özellikle düşük gelirli ülkelerde genç nüfusu etkileyen bu hastalığın erken teşhis edilmesini ve yanlış tedavilerin önüne geçilmesini sağlamak. Bilim dünyası: “Görmezden gelinen bir hastalık görünür oldu” Uzmanlar, Tip 5 diyabetin resmen tanınmasını, diyabetle mücadelede sosyal eşitsizlikleri de görünür kılan bir adım olarak değerlendiriyor. Açlık ve yetersiz beslenmenin sağlık üzerindeki yıkıcı etkilerinin artık daha net biçimde ele alınacağı belirtiliyor. Bu kararla birlikte, diyabet alanında yıllardır boşlukta kalan bir başlığın bilimsel ve klinik karşılık bulduğu görüşü öne çıkıyor.

Kuzey Yarımküre’de ‘H3N2’ alarmı: Grip vakaları katlandı, okullar kapandı

Birleşik Krallık, Kanada ve Japonya’da vaka sayıları rekor seviyelere çıkarken, bazı bölgelerde okullar geçici olarak kapatıldı. Uzmanlar, virüsün influenza A grubuna ait olduğunu ve kış aylarında ciddi bir halk sağlığı riski oluşturabileceğini belirtti. DSÖ: Yeni H3N2 türü hızla yayılıyor DSÖ Solunum Yolu Tehditleri Birimi Başkanı Dr. Wenqing Zhang, haziran ayında tespit edilen yeni H3N2 varyantının “çok hızlı yayıldığını ve bazı ülkelerde baskın hale geldiğini” bildirdi. Zhang, “Küresel ölçekte grip aktivitesi mevsimsel ortalamanın üzerine çıktı. Özellikle Kuzey Yarımküre ülkelerinde sağlık sistemleri yoğun baskı altında” uyarısında bulundu. Birleşik Krallık ve Kanada’da vaka patlaması Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS) Başkanı James Mackey, grip vakalarının geçen yıla göre üç katına çıktığını açıkladı. Mackey, “Sağlık sistemimiz zaten kış yoğunluğuna hazırlanıyordu, ancak bu kadar erken ve hızlı bir artış beklemiyorduk. Bu kış zorlu geçecek” dedi. Benzer bir artışın Kanada’da da gözlendiği, ülkenin doğu eyaletlerinde hastanelerin kapasite sınırına ulaştığı bildirildi. Japonya’da altı kat artış: 2.300 okulda eğitime ara Japonya Sağlık Bakanlığı verilerine göre, ülke genelinde grip vakaları geçen yıla kıyasla altı kat arttı. Tokyo’da vaka sayısındaki hızlı artış nedeniyle 2.300’den fazla okul ve kreşin kısmen kapatıldığı açıklandı. Yetkililer, öğrencilerde görülen yüksek ateş, öksürük ve halsizlik gibi semptomların H3N2 kaynaklı olduğuna dikkat çekti. ABD’de veri krizi: CDC veri paylaşamıyor ABD’de Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), hükümetin kapanması nedeniyle 26 Eylül’den bu yana ulusal grip verilerini yayımlayamıyor. Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi’nden Prof. Dr. William Schaffner, bu durumun “ulusal izleme kapasitesini zayıflattığını” belirterek, “Eyalet ve üniversite laboratuvarları devreye giriyor ama önceki yıllardaki kadar hızlı analiz yapılamayacak” dedi. Schaffner ayrıca, “Aşı tam olarak yeni H3N2 ile eşleşmese bile, hastaneye yatışları ve yoğun bakım ihtiyacını ciddi şekilde azaltıyor. Aşılanmak hâlâ en etkili koruma yöntemi” uyarısında bulundu. Uzmanlardan kış öncesi uyarı Uzmanlar, H3N2’nin influenza A grubuna dahil olduğunu ve yaşlılar, kronik hastalar ile çocuklar için yüksek risk oluşturduğunu vurguladı. Kuzey Yarımküre’deki ülkelerin kışa girerken sağlık sistemlerinde alarm seviyesini artırdığı, grip aşısı kampanyalarının hızlandırıldığı bildirildi. DSÖ yetkilileri, “pandemi boyutunda bir tehdit olmasa da ciddi bir bölgesel salgın riski” bulunduğuna dikkat çekerek, halkı hijyen, maske ve aşı önlemlerine riayet etmeye çağırdı.

#Dsö

Nipah alarmı büyüyor: Ölümcül virüs sınırları aşıyor mu?

Hindistan Nipah alarmında: Doktor ve hemşirelerde de görülünce karantina genişletildi

Trump’tan dünyaya rest: ABD 66 uluslararası örgütten çekiliyor

Diyabette tarihi karar: “Tip 5 diyabet” resmen tanındı

Kuzey Yarımküre’de ‘H3N2’ alarmı: Grip vakaları katlandı, okullar kapandı