Hürmüz’de yeni kriz: ABD İran bayraklı gemiye el koydu
ABD İran bayraklı gemiye el koydu, ateşkes öncesi gerilim tırmanıyor
Ortadoğu’da kırılgan ateşkes süreci devam ederken, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında tansiyonu yeniden yükselten kritik bir gelişme yaşandı. ABD güçleri, Pazar günü Hürmüz Boğazı yakınlarında deniz ablukasını delmeye çalıştığını öne sürdüğü İran bayraklı bir kargo gemisine operasyon düzenleyerek gemiyi kontrol altına aldı.
Washington yönetimi, operasyonun İran limanlarına yönelik uygulanan ablukanın denetlenmesi kapsamında gerçekleştirildiğini savunurken, Tahran ise müdahaleyi “uluslararası sularda korsanlık” ve “ateşkes ihlali” olarak niteledi. İran devlet medyasına göre ortak askeri komutanlık, olayın cevapsız kalmayacağını açıkladı.
Ateşkesin son günlerinde yeni risk
Bölgedeki en kritik başlıklardan biri, birkaç gün içinde sona erecek geçici ateşkes anlaşması. Çarşamba günü süresinin dolması beklenen düzenlemenin uzatılıp uzatılmayacağı belirsizliğini koruyor. Son gemi krizi, zaten hassas olan dengeyi daha da kırılgan hale getirdi.
Diplomatik kaynaklar, taraflar arasında perde arkasında temasların sürdüğünü, ancak sahadaki askeri adımların müzakere zeminini zayıflattığını belirtiyor.
Trump’ın müzakere mesajı askıda
Donald Trump daha önce yaptığı açıklamada ABD heyetinin Pazartesi günü Pakistan’a giderek İran’la dolaylı görüşmelere katılabileceğini söylemişti. Ancak Hürmüz’deki son operasyon sonrası bu temasların gerçekleşip gerçekleşmeyeceği net değil. Krizin ekonomik etkisi de gecikmedi. Küresel petrol fiyatları yeni haftaya yükselişle başladı. Enerji piyasaları, dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak uzun süreli bir krizin arz zincirini sarsmasından endişe ediyor.
Bölge yeni bir eşiğe mi gidiyor?
Son haftalarda İran limanlarına abluka, Körfez’de askeri hareketlilik, sigorta maliyetlerinde artış ve ticaret gemilerinin rota değiştirmesi gibi gelişmeler zaten alarm seviyesini yükseltmişti. Son gemi operasyonu ise çatışmasızlık sürecinin kalıcı olmayabileceğine dair kaygıları büyüttü. Diplomasi masası ile denizlerdeki güç gösterisi aynı anda sürerken, Ortadoğu bir kez daha küresel enerji güvenliğinin merkezine yerleşmiş durumda. Çarşamba günü dolacak ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağı ise belirsizliğini koruyor.
