ABD–Danimarka arasında “Grönland” gerilimi dinmiyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ABD topraklarına katma yönündeki açıklamalarını yeniden gündeme taşıması, Danimarka ile Grönland hattında tansiyonu yükseltti. Trump’ın Louisiana Valisi Jeff Landry’i “Grönland özel temsilcisi” olarak ataması, Kopenhag ve Nuuk’ta tepkiyle karşılandı.
“Grönland Grönlandlılarındır.”
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, kameralar karşısına geçerek ortak bir mesaj verdi. İki lider, “Bir ülke başka bir ülkeyi ilhak edemez. Ulusal güvenlik gerekçesi dahi buna meşruiyet kazandırmaz” diyerek Washington’a net bir yanıt verdi.
Trump: “Ulusal güvenlik için ihtiyacımız var.”
Trump ise Grönland’a “mineraller için değil, ulusal güvenlik için” ihtiyaç duyduklarını savundu. Ada çevresinde Rusya ve Çin gemilerinin varlığını gerekçe gösteren Trump, “Bunu almalıyız” ifadesini kullandı.
Ekonomik baskı iddiası.
Gerilim yalnızca söylemlerle sınırlı kalmadı. Trump yönetiminin, ABD’nin doğu kıyısındaki beş büyük açık deniz rüzgâr enerjisi projesinin kiralamalarını askıya alması, Danimarka’ya ekonomik baskı olarak yorumlandı. Söz konusu projelerden ikisinin Danimarka devletinin kontrolündeki Ørsted tarafından geliştirildiği belirtildi.
ABD Büyükelçisine nota.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD’nin Kopenhag Büyükelçisi Kenneth Howery’e resmî nota verildiğini açıkladı. Rasmussen, “Bir ülkenin Grönland’ı ele geçirmeyi amaçlayan özel temsilci ataması kabul edilemez” dedi.
Grönland neden önemli?
Yaklaşık 57 bin kişinin yaşadığı Grönland, Avrupa ile Kuzey Amerika arasında stratejik bir konumda bulunuyor. Balıkçılığa dayalı ekonomisinin yanı sıra zengin yeraltı kaynakları ve Arktik deniz yolları nedeniyle küresel güçlerin ilgisini çekiyor.
Trump yönetiminin Grönland hamlesi, ABD–Danimarka ilişkilerinde yeni bir gerilim başlığı oluştururken, ada üzerindeki egemenlik tartışmasının kısa vadede sona ermesi beklenmiyor.
