“Sağlıklı” sanılıyordu: Bu pişirme yöntemleri ömrü kısaltabilir
Son araştırmalar, 138°C’nin üzerindeki sıcaklıklarda pişirilen gıdalarda “ileri glikasyon son ürünleri” (AGEs) adı verilen kimyasalların ortaya çıktığını gösteriyor. Vücutta birikebilen bu bileşiklerin kalp-damar hastalıklarından Tip 2 diyabete kadar birçok kronik rahatsızlıkla bağlantılı olabileceği belirtiliyor.
Kızarmış görüntünün ardındaki risk
Yiyeceklere altın rengi ve çıtır doku kazandıran kızarma süreci, şeker ve proteinlerin yüksek ısıda tepkimeye girmesiyle gerçekleşiyor. Uzmanlar, bu reaksiyonun uzun vadede sağlık risklerini artırabileceğine dikkat çekiyor. Yüzeyi belirgin şekilde kızaran her gıda, bu kimyasal süreci tetikleyebiliyor.
Izgarada gizli tehlike: Kanserojen duman
Izgara yönteminde risk yalnızca kızarma ile sınırlı değil. Etin yağı alevlere damladığında oluşan duman, polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) adı verilen kanserojen maddeleri yeniden gıdanın üzerine taşıyabiliyor. Özellikle yağ oranı yüksek etlerde bu riskin daha da arttığı ifade ediliyor.
Air-fryer daha güvenli ama tamamen masum değil
Air-fryer cihazları, yağın doğrudan alevle temasını engellediği için bazı zararlı bileşiklerin oluşumunu azaltıyor. Ancak yüksek sıcaklıkta kızarma devam ettiği için AGEs oluşumu tamamen ortadan kalkmıyor. Uzmanlar, derin yağda kızartmaya kıyasla daha iyi bir seçenek olsa da sık ve uzun süreli kullanımın yine risk yaratabileceğini vurguluyor.
Gıdanın türü de belirleyici
Yüksek ısıda pişirilen hayvansal proteinlerin zararlı bileşik üretme ihtimali daha yüksek görülüyor. En büyük risk işlenmiş etlerde, ardından kırmızı ette gözleniyor. Tavuk ve balık daha düşük riskli kabul edilirken, sebzelerin aynı koşullarda çok daha az zararlı madde ürettiği belirtiliyor.
Sıklık, sağlık üzerindeki etkileri büyütüyor
Araştırmalar, yüksek ısıda pişirilmiş etin haftada birkaç kez tüketilmesinin Tip 2 diyabet riskini yaklaşık yüzde 28 artırabileceğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, tek bir öğünden çok uzun vadeli beslenme alışkanlıklarının belirleyici olduğuna dikkat çekiyor.
Risk tamamen kaçınılmaz değil
Uzmanlara göre bazı basit değişiklikler zararlı bileşiklerin oluşumunu azaltabilir. Asidik marinasyonlar kullanmak, şekerli soslardan kaçınmak, yiyecekleri kömürleşene kadar pişirmemek ve daha düşük ısı yöntemlerine yönelmek bu önlemler arasında yer alıyor. Haşlama, buharda pişirme, güveç ve yavaş pişirme gibi teknikler ise en güvenli seçenekler olarak öne çıkıyor.
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist
