Grönland çıkmazı: NATO İttifakı çatırdıyor mu?
NATO içinde son dönemde yükselen “Grönland krizi” tartışmaları, İttifak’ın geleceğine dair soru işaretlerini beraberinde getirdi. ABD’nin, bir başka NATO üyesi olan Danimarka’ya ait Grönland üzerinde güç kullanabileceğiyönündeki söylemler, “Bu NATO’nun sonu mu?” sorusunu gündeme taşıdı. Konuya ilişkin açıklama yapan Mark Rutte, bu görüşlere katılmadığını vurguladı.
Brüksel’de, Avrupa Parlamentosu’ndaki Renew Europe grubunun etkinliğinde konuşan Rutte, tartışmaların yanlış bir çerçevede ele alındığını belirterek, meselenin müttefikler arası bir kriz değil, Kuzey Kutbu’nun güvenliği olduğunu söyledi. Rutte, “Bu konuyu Grönland özelinde değil, Arktik bölgesinin tamamı açısından değerlendirmeliyiz” dedi.
Konuşmasında Rusya’ya da dikkat çeken NATO Genel Sekreteri, Moskova’nın saldırgan ve pervasız politikalarının değişeceğine dair hiçbir işaret olmadığını belirtti. Rusya’nın Çin, İran ve Kuzey Kore ile iş birliği yaparak Ukrayna’daki savaşı körüklediğini ifade eden Rutte, NATO’nun bu tablo karşısında daha koordineli hareket etmek zorunda olduğunu dile getirdi.
Rutte, 6 Ocak’ta Paris’te yapılan Gönüllüler Koalisyonu toplantısında Ukrayna’ya yönelik güvenlik garantileri konusunda üç aşamalı bir plan üzerinde mutabakata varıldığını açıkladı. Buna göre; ilk savunma hattını Ukrayna Silahlı Kuvvetleri oluşturacak, ikinci aşamada İngiltere ve Fransa’nın öncülük ettiği koalisyon devreye girecek, üçüncü ve kritik unsur ise ABD’nin doğrudan katılımı olacak. Rutte, “ABD artık tamamen sürece dahil ve bu son derece önemli” ifadelerini kullandı.
ABD’nin NATO’ya olan bağlılığının sürdüğünü vurgulayan Rutte, buna karşın Avrupa ve Kanada’nın kendi güvenlikleri için daha fazla sorumluluk almasının beklendiğini söyledi. Bu yaklaşımın adil olduğunu savunan NATO Genel Sekreteri, İttifak içindeki yük paylaşımının yeniden dengelenmesi gerektiğine işaret etti.
Grönland’a ilişkin sorulara temkinli yanıtlar veren Rutte, müttefikler arasındaki hassas görüşmelere kamuoyu önünde yorum yapmayacağını yineledi. Ancak Arktik bölgesinin giderek daha stratejik hale geldiğini açıkça dile getirdi. Deniz yollarının açılmasıyla birlikte Rusya ve Çin’in bölgede daha aktif hale geldiğini belirten Rutte, bu durumun yalnızca Grönland’ı değil tüm Kuzey Kutbu’nu ilgilendirdiğini söyledi.
NATO’ya üye 7 ülkenin Arktik bölgede yer aldığını hatırlatan Rutte, Kuzey Atlantik Konseyi’nin büyükelçiler düzeyinde toplandığını ve “birlikte hareket etme” kararı alındığını açıkladı. “Hepimiz güvenlik durumunun aciliyeti konusunda hemfikiriz” diyen Rutte, önümüzdeki haftalarda atılacak adımların netleşeceğini ifade etti.
Israrlı sorulara rağmen, “NATO müttefiklerinden birinin diğerinin toprağını güç kullanarak ele geçirmesinin kabul edilebilir olup olmadığı” sorusuna yanıt vermekten kaçınan Rutte, bu tür konuların perde arkasında ele alındığını vurguladı. “NATO’nun son Genel Sekreteri misiniz?” sorusuna ise esprili bir yanıt vererek, İttifak’ın sona erdiği iddialarını dolaylı biçimde reddetti.
