Açık kaynakta büyük kırılma: Çatallar büyüyor, lisanslar sertleşiyor
HashiCorp’un Terraform ve diğer ürünlerinde lisansı MPL 2.0’dan BSL’ye çekmesiyle teknoloji dünyasında “açık kaynak gerçekten kimin?” tartışması yeniden alevlendi. Tepkiler büyürken topluluk Terraform’u çatalladı ve OpenTofu doğdu. Yaşananlar, bulut sağlayıcılarının açık kaynak projeleri düşük katkıyla ticarileştirmesine karşı geliştiricilerin hangi araçlarla kendini koruyabileceği sorusunu merkeze taşıdı.
Bulut devlerinin kazancı, bakımcıların kaybı tartışması derinleşti
Metinde vurgulanan temel gerilim şu: Açık kaynak kodun kopyalanması çoğu zaman hukuken mümkün olsa da, bulut pazaryerlerinde “yönetilen hizmet” olarak satılan sürümler yüksek kâr üretirken, bu kârın proje bakımcılarına ve topluluğa aynı ölçüde dönmediği eleştirisi güçleniyor. Bu durum, gelir kaybı ve sürdürülebilirlik krizini daha görünür kılıyor.
Ticari çatallanmalar ‘bakım yükünü’ artırıyor, ekosistemi parçalıyor
Ticari çatalların, uzun vadede kod tabanlarının ayrışmasına ve koordinasyon maliyetinin artmasına yol açtığı; yamaların yukarı akışa taşınmasını zorlaştırdığı ve bilgi birikimini böldüğü belirtiliyor. Çatalların büyümesiyle kullanıcılar açısından da “hangi sürüm, hangi standart?” karmaşası ortaya çıkıyor.
OpenTofu, Valkey, OpenSearch: Topluluk ‘çatalla’ yanıt veriyor
Özellikle Terraform’un ardından OpenTofu’nun ivme kazanması, topluluğun “tam açık kaynak” refleksinin hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor. Benzer biçimde Redis etrafında Valkey ve Elasticsearch hattında OpenSearch gibi örnekler, açık kaynak ekosisteminde çatallanmaların artık istisna değil, yeni normal olduğuna işaret ediyor.
BSL nedir, neyi serbest bırakır neyi yasaklar?
BSL, kaynak koduna erişimi ve kurum içi kullanımı büyük ölçüde serbest bırakırken, yazılımın satıcıyla rekabet edecek şekilde “ücretli bir yönetilen hizmet” olarak yeniden sunulmasını kısıtlıyor. Ayrıca “değişiklik tarihi” yaklaşımıyla, belirli bir sürenin sonunda lisansın OSI onaylı bir açık kaynak lisansına dönüşmesi hedefleniyor. Bu model, “tam kapatma” ile “tam serbestlik” arasında hibrit bir koruma alanı yaratmayı amaçlıyor.
Kurumsal dünya için mesaj: Ücretsiz dene, kritik olunca resmileştir
BSL’nin işletmeler için “ön ödeme olmadan dene–öğren–pilotla” kolaylığı sağladığını; sistem kritik hale geldiğinde ise destek, güvenlik, uyumluluk ve süreklilik ihtiyacıyla ticari modele geçişin devreye girdiğini savunuyor. Böylece tabandan yukarı benimseme modeli korunurken, satıcının yatırımını koruyacak bir gelir zemini oluşturulmak isteniyor.
Yeni ekonomi: Açık inovasyon ile sürdürülebilir gelir aynı masada
Açık kaynağın “geri çekilmediği”, fakat bulut ekonomisi içinde “adil kullanım sınırları” aradığı yönünde. BSL, bir yandan geliştiricilere erişim sağlarken, diğer yandan bulut sağlayıcılarının projeyi alıp bağımsız bir ticari ürüne dönüştürmesinin önüne “zaman sınırlı” bir bariyer koymayı hedefliyor.
