#Tüi̇k

HABER DEĞER - Tüi̇k haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Tüi̇k haber sayfasında canlı gelişmelere ulaşabilirsiniz.

Haber

Doğurganlık alarm veriyor

Geçtiğimiz yıl Türkiye'de canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 olarak kayıtlara geçerken, bu bebeklerin yüzde 51,4'ünü erkek, yüzde 48,6'sını ise kız bebekler oluşturdu. Toplam doğurganlık hızında 9 yıllık düşüş Bir kadının 15-49 yaş grubu arasında sahip olabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 seviyesindeyken 2014 yılından itibaren kesintisiz bir düşüşe geçti. 2025 yılı itibarıyla bu oran 1,42 çocuk seviyesine kadar geriledi. Söz konusu veri, doğurganlık hızının nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,1 eşiğinin son 9 yıldır altında kaldığını ve bunun da nüfusun yaşlanma sürecini hızlandırdığını ortaya koymaktadır. İller bazında doğurganlık haritası Türkiye'de doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu tek il 3,15 çocuk oranıyla Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa'yı 2,53 ile Şırnak ve 2,23 ile Mardin takip etti. En düşük doğurganlık hızı ise 1,09 çocukla Bartın’da ölçüldü. Bartın'ı 1,1 çocukla İzmir, 1,11'er çocukla Eskişehir, Ankara ve Zonguldak izledi. Doğurganlık hızının 1,5'in altında olduğu il sayısı 2017 yılında sadece 4 iken, bu sayı 2025 yılında 59'a yükseldi. Eğitim, kentleşme ve anne yaşı verileri TÜİK verilerine göre eğitim düzeyi arttıkça doğurganlık hızı düşmektedir; ilkokul mezunu annelerde bu oran 2,51 çocuk iken, yükseköğretim mezunlarında 1,24'e gerilemektedir. Bölge yoğunluğuna göre kırsal alanlarda doğurganlık hızı 1,75 çocukken, nüfusun en yoğun olduğu büyük kentlerde 1,33'e düşmektedir. Ekonomik ve sosyal faktörlerin etkisiyle, 2001 yılında 26,7 olan annelerin ortalama yaşı 2025'te 29,4 seviyesine yükseldi. İlk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı ise 27,5 olarak gerçekleşti. Avrupa Birliği ile kıyaslama Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin ortalama doğurganlık hızı 1,34 çocuk olarak kaydedildi. AB ülkeleri içinde en yüksek hız 1,72 ile Bulgaristan’da, en düşük hız ise 1,01 ile Malta’da görülmektedir. 1,42 doğurganlık hızıyla Türkiye, bu kategoride AB üyesi ülkeler arasında 11. sırada bulunmaktadır. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Haber

AK Parti kulislerinde en düşük emekli maaşı için 36 bin TL senaryosu konuşuluyor

Son yerel seçimlerden bu yana emeklilerin iktidara yönelik mesafeli tutumunun sürdüğünü belirten parti kurmayları, dar gelirli grupları rahatlatacak sosyal destek paketleriyle bu durumu tersine çevirmeyi hedefliyor. Enflasyon verileri için gözler 5 Haziran'da Maaş düzenlemelerine ilişkin tartışmalar sürerken, yasal artış oranlarını belirleyecek veriler için geri sayım başladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayı enflasyon verilerini 5 Haziran Cuma günü saat 10.00'da açıklayacak. Bu açıklamayla birlikte, emekli ve memur maaş zamlarında belirleyici olan 5 aylık enflasyon oranı resmiyet kazanacak. Yılın ilk dört ayına ait veriler doğrultusunda, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 14,64 oranındaki artış şimdiden netleşmiş durumda bulunuyor. Temmuz ayında uygulanacak kesin zam oranı ise mayıs ve haziran ayı enflasyon rakamlarının duyurulmasıyla netlik kazanacak. 6 aylık zam beklentisi yüzde 18,58 Merkez Bankası tarafından yayımlanan Piyasa Katılımcıları Anketi'ndeki tahminler, önümüzdeki dönem zam oranlarına dair ilk ipuçlarını veriyor. Anketteki öngörülere göre mayıs ayında enflasyonun yüzde 1,89, haziran ayında ise yüzde 1,52 olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu beklentilerin piyasa gerçekleriyle uyuşması durumunda, ilk 6 aylık enflasyon oranı yüzde 18,58 seviyesinde gerçekleşecek. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin temmuz ayındaki dönemsel maaş artışları da doğrudan bu oran üzerinden hesaplanarak maaşlara yansıtılacak. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Haber

TÜİK anketini reddeden vatandaşa 19 bin lira ceza kesildi

Aydın’ın Efeler ilçesinde yaşayan 38 yaşındaki İbrahim Öngel, kendisini Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) görevlisi olarak tanıtan bir kişi tarafından şahsi telefon numarasından arandı. Arayan kişinin "Yılın ailesi seçildiniz, evinize gelip anket yapacağız" demesi üzerine durumu inandırıcı bulmayan Öngel, dolandırıcılık şüphesiyle talebi geri çevirdi. "İnanmadım ve kabul etmedim" Yaşadığı süreci anlatan Öngel, telefon dolandırıcılığının yaygın olduğu bir dönemde temkinli davrandığını belirtti. Öngel, görüşmenin detaylarına dair şu ifadeleri kullandı: "Beni şahsi bir numaradan arayıp TÜİK'ten aradığını belirten şahıs, evimize gelip anket yapacaklarını söyledi. Ben de inanmadım ve kabul etmedim. Telefonu kapattıktan 20 saniye sonra 18 bin 991 TL ceza mesajı geldi." Daha sonraki görüşmelerde de şahsi numaradan aranmaya devam ettiğini belirten Öngel, avukatlarının tavsiyesi üzerine kuruma "Resmi kurumsanız resmi evrak gönderin" dediklerini dile getirdi. Resmi tebligat sonrası cezadan kurtuldu Kısa süre sonra evine resmi ceza bildirim tebligatı ulaşan İbrahim Öngel, durumun ciddiyetini anlayarak ilgili kuruma başvurdu. Kanun gereği TÜİK anketlerine katılımın zorunlu olduğunu öğrenen Öngel, anketi tamamlayarak yaklaşık 19 bin liralık idari para cezasının iptal edilmesini sağladı. Anketlerin resmi yollarla yapılması çağrısı Sürecin işleyiş biçimine tepki gösteren Öngel, vatandaşların bu tür durumlarda mağdur olmaması için yöntemin değişmesi gerektiğini vurguladı. Öngel, "Telefon dolandırıcılığının bu kadar yoğun olduğu, savcıların bile dolandırıldığı ülkemizde bu tür anketlerin resmi yolla yapılmasını istiyoruz" diyerek TÜİK’in anket çalışmalarını önce resmi evrakla bildirmesi gerektiğinin altını çizdi. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Haber

Milyonların maaş hesabı sil baştan: Yeni zam oranları belli oldu!

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan'ın yılın ikinci Enflasyon Raporu sunumunda yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 26'ya yükselttiklerini açıklaması, maaş zamlarındaki beklentileri doğrudan değiştirdi. Yapılan bu kritik yukarı yönlü revizyonla birlikte, temmuz ayında SSK ve Bağ-Kur emeklileri ile memurların maaşlarına yansıyacak enflasyon farkı baştan aşağı yeniden hesaplandı. Yeni senaryoda oranlar netleşiyor Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ocak-nisan dönemi verilerine göre, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için ilk 4 aylık kesinleşen zam oranı yüzde 14,64 olarak kayıtlara geçmişti. Açıklanan yeni veriler ışığında yapılan hesaplamalara göre; Merkez Bankası'nın yüzde 26'lık yeni yıl sonu tahmini baz alındığında temmuz ayında SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 17,4 oranında zam alması öngörülüyor. Aynı enflasyon senaryosunda memur ve memur emeklileri için beklenen zam oranı ise yüzde 13,2 seviyesinde bulunuyor. En düşük maaş için dikkat çeken rakam Merkez Bankası'nın beklentilerinin gerçekleşmesi halinde milyonlarca kişinin yolunu gözlediği taban aylıklarda da önemli bir artış yaşanacak. Mevcut tahminlere göre temmuz ayında en düşük emekli maaşının 20 bin TL’den 23 bin 360 TL’ye yükselmesi bekleniyor. Öte yandan, temmuz-aralık dönemi için yapılan yıl sonu projeksiyonlarında ise takip eden dönemde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 7,6, memur ve memur emeklilerinin ise yüzde 5,3 oranında bir zam daha alabileceği değerlendiriliyor. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Haber

Ekonomi yönetiminde kritik atama kararları: TÜİK Başkanı Mehmet Arabacı oldu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan atama kararlarına göre, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanlığına Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı Mehmet Arabacı getirildi. Aynı kararname ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) gibi kritik kurumlarda da üst düzey görev değişimleri yaşandı. Bürokraside geniş çaplı değişim Kararname kapsamında SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül görevinden alınarak Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu Başkanlığına getirildi. SPK Başkanlığı görevine ise İkinci Başkan Mahmut Sütçü atandı. Ayrıca Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı koltuğuna Yusuf Emre Akgündüz otururken, Adli Tıp Kurumu Başkanlığına Hızır Aslıyüksek getirildi. Milli Savunma Bakanlığı Tedarik Hizmetleri Genel Müdürlüğü görevine ise Çınar Kaymakamı Zikrullah Erdoğan atandı. Yeni TÜİK Başkanı Mehmet Arabacı kimdir? TÜİK Başkanlığına atanan Mehmet Arabacı, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunu olup kariyerine hesap uzmanı olarak başladı. Amerika Birleşik Devletleri’nde ekonomi alanında yüksek lisans yapan Arabacı, Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde Grup Başkanlığı ve Daire Başkanlığı gibi çeşitli kademelerde görev aldı. 2019 yılından bu yana Gelir İdaresi Başkan Yardımcılığı görevini yürüten Arabacı, bu son kararname ile Türkiye İstatistik Kurumu’nun yeni başkanı oldu. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Haber

AK Parti’den 'ara zam' beklentilerine net yanıt: Gündemimizde yok

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında hem yeni kanun teklifi hakkında bilgi verdi hem de kamuoyunun merakla beklediği ara zam iddialarına açıklık getirdi. Varlık Barışı Teklifinin Detayları Paylaşıldı AK Parti fuaye alanında gazetecilerle bir araya gelen Abdullah Güler, öncelikle şirketlere vergi avantajları sağlaması öngörülen ve kamuoyunda “varlık barışı” olarak bilinen düzenlemeleri de içeren kanun teklifinin detaylarını anlattı. Memur-Sen’in Talebine Yanıt Toplantının soru-cevap bölümünde, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) nisan ayında aylık %4,18, yıllık ise %32,37 olarak açıkladığı enflasyon rakamları hatırlatıldı. Özellikle Memur-Sen’den gelen ara zam talebine istinaden, hükümetin bu yönde bir çalışması olup olmadığı soruldu. “Şu Anda Bir Çalışma Yok” Soruyu yanıtlayan Güler, küresel çaptaki ekonomik dalgalanmalara dikkat çekerek, enflasyon üzerindeki baskının nedenlerini anlattı. Ara zam ihtimaline ilişkin ise şu net ifadeleri kullandı: “Özellikle petrol fiyatlarındaki bu kırılgan fiyatlandırma ve değişkenlik, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de enflasyonda ciddi bir baskı oluşturdu ve artışa sebebiyet verdi. Biz; çalışanlarımızı, emeklilerimizi, dar ve sabit gelirlilerimizi her zaman destekledik, desteklemeye de devam edeceğiz. Ancak şu anda halihazırda bu mahiyette gündemimizde herhangi bir çalışma yok; bunu ifade etmek isterim.” haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Haber

Enflasyon rakamları açıklandı: Nisan’da dikkat çeken artış

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı nisan ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerini yayımladı. Açıklanan rakamlara göre, enflasyon aylık bazda yüzde 4,18 artarken, yıllık bazda yüzde 32,37 seviyesine ulaştı. TÜFE, yılın başından bu yana yüzde 14,64 artış gösterirken, on iki aylık ortalamalara göre artış oranı yüzde 32,43 olarak kaydedildi. Gıda, ulaştırma ve konut öne çıktı Yıllık bazda en yüksek artışın yaşandığı ana harcama grupları arasında konut, ulaştırma ve gıda yer aldı. Buna göre; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 34,55, ulaştırmada yüzde 35,06, konut, su, elektrik ve gaz grubunda ise yüzde 46,60 oranında artış gerçekleşti. Bu kalemlerin yıllık enflasyona katkısı da dikkat çekti. Gıda grubu 8,72 puan, ulaştırma 5,66 puan, konut grubu ise 6,30 puanlık etki oluşturdu. Aylık artışta konut başı çekti Aylık bazda incelendiğinde de benzer tablo ortaya çıktı. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,70, ulaştırmada yüzde 4,29 ve konut grubunda yüzde 7,99 oranında artış kaydedildi. Bu artışların aylık enflasyona katkısı sırasıyla 0,95, 0,73 ve 0,90 puan olarak hesaplandı. Alt kalemlerin çoğunda artış TÜFE kapsamında incelenen 174 alt sınıfın 147’sinde fiyat artışı yaşanırken, 19 alt sınıfta düşüş görüldü. 8 alt sınıfta ise herhangi bir değişim kaydedilmedi. Açıklanan veriler, enflasyondaki yükseliş eğiliminin geniş bir ürün ve hizmet grubuna yayıldığını ortaya koydu. haberdeger.com Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist

Haber

Mart ayı enflasyonu açıklandı

Mart ayına ilişkin enflasyon rakamları açıklandı. TÜİK'in açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi verilerine göre enflasyon Mart ayında yıllık yüzde 30,87 arttı, aylık yüzde 1,94 arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bugün, yılın üçüncü enflasyon verilerini oluşturacak olan Mart ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. TÜFE'deki (2025=100) değişim 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 1,94 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 10,04 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 30,87 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,82 artış olarak gerçekleşti. En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 32,36 artış, ulaştırmada yüzde 34,35 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 42,06 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,25, ulaştırmada 5,45 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 6,04 yüzde puan oldu. Tüfe gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık yüzde 1,80 arttı En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 1,80 artış, ulaştırmada yüzde 4,52 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 1,91 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,46, ulaştırmada 0,75 ve konutta 0,22 yüzde puan oldu. Endekste kapsanan 174 alt sınıftan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 2018 5'li Düzey) 2026 yılı Mart ayı itibarıyla, 40 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 7 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 127 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti. Özel kapsamlı tüfe göstergesi (b) yıllık yüzde 30,11 arttı, aylık yüzde 1,45 arttı İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2026 yılı Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 1,45 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 8,03 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 30,11 artış ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,50 artış olarak gerçekleşti.