Doğurganlık alarm veriyor
Geçtiğimiz yıl Türkiye'de canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 olarak kayıtlara geçerken, bu bebeklerin yüzde 51,4'ünü erkek, yüzde 48,6'sını ise kız bebekler oluşturdu.
Toplam doğurganlık hızında 9 yıllık düşüş
Bir kadının 15-49 yaş grubu arasında sahip olabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 seviyesindeyken 2014 yılından itibaren kesintisiz bir düşüşe geçti. 2025 yılı itibarıyla bu oran 1,42 çocuk seviyesine kadar geriledi. Söz konusu veri, doğurganlık hızının nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,1 eşiğinin son 9 yıldır altında kaldığını ve bunun da nüfusun yaşlanma sürecini hızlandırdığını ortaya koymaktadır.
İller bazında doğurganlık haritası
Türkiye'de doğurganlık hızının 3 çocuk ve üzerinde olduğu tek il 3,15 çocuk oranıyla Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa'yı 2,53 ile Şırnak ve 2,23 ile Mardin takip etti. En düşük doğurganlık hızı ise 1,09 çocukla Bartın’da ölçüldü. Bartın'ı 1,1 çocukla İzmir, 1,11'er çocukla Eskişehir, Ankara ve Zonguldak izledi. Doğurganlık hızının 1,5'in altında olduğu il sayısı 2017 yılında sadece 4 iken, bu sayı 2025 yılında 59'a yükseldi.
Eğitim, kentleşme ve anne yaşı verileri
TÜİK verilerine göre eğitim düzeyi arttıkça doğurganlık hızı düşmektedir; ilkokul mezunu annelerde bu oran 2,51 çocuk iken, yükseköğretim mezunlarında 1,24'e gerilemektedir. Bölge yoğunluğuna göre kırsal alanlarda doğurganlık hızı 1,75 çocukken, nüfusun en yoğun olduğu büyük kentlerde 1,33'e düşmektedir. Ekonomik ve sosyal faktörlerin etkisiyle, 2001 yılında 26,7 olan annelerin ortalama yaşı 2025'te 29,4 seviyesine yükseldi. İlk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı ise 27,5 olarak gerçekleşti.
Avrupa Birliği ile kıyaslama
Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin ortalama doğurganlık hızı 1,34 çocuk olarak kaydedildi. AB ülkeleri içinde en yüksek hız 1,72 ile Bulgaristan’da, en düşük hız ise 1,01 ile Malta’da görülmektedir. 1,42 doğurganlık hızıyla Türkiye, bu kategoride AB üyesi ülkeler arasında 11. sırada bulunmaktadır.
haberdeger.com
Bağımsız • Yerli • Antiemperyalist
