Kanserle mücadelede dev adım: Erken evreyi yakalayan kan testi geliştirildi
ABD’de Johns Hopkins Üniversitesi bilim insanları, akciğer kanserinin en erken evrelerini yüksek doğrulukla saptayabilen yeni bir kan testi geliştirdi. Clinical Cancer Research dergisinde yayımlanan çalışmaya göre test, tümörlere özgü tekil genetik mutasyonlar yerine DNA’daki “moleküler düzensizlik” örüntülerini ölçerek kanseri belirliyor. Araştırma sonuçları, yöntemin erken tanı süreçlerinde oyunun kurallarını değiştirebileceğine işaret ediyor.
DNA’daki düzensizlikler kanseri ele veriyor
Yeni test, kanser hücrelerinde görülen metilasyon adı verilen kimyasal işaretleme sürecindeki bozulmayı analiz ediyor. Sağlıklı hücrelerde düzenli ilerleyen bu örüntü, kanserli hücrelerde parçalı ve tutarsız bir dağılım gösteriyor. Bilim insanları bu durumu “Epigenetik İstikrarsızlık Endeksi” ile ölçerek hastalığı erken aşamada yakalayabiliyor.
Erken evrede yüksek başarı oranı
Yaklaşık 2 bin tümör ve normal doku örneğinin incelendiği çalışmada kanseri ayırt eden 269 DNA bölgesi belirlendi. Test, evre IA akciğer kanserlerinin yüzde 81’ini tespit ederken erken evre meme kanserlerinin yüzde 68’ini yakaladı. İleri evrelerde ise tespit oranının daha da yükseldiği bildirildi. Yüzde 95 özgüllük oranı sayesinde 100 sağlıklı kişiden yalnızca yaklaşık 5’inde hatalı alarm verilmesi, yöntemin güvenilirliğini artıran bir unsur olarak öne çıktı.
Yanlış pozitif sonuçlara karşı yeni umut
Uzmanlar, mevcut kan testlerinin çoğunun tek bir biyolojik göstergeye odaklandığını ve bunun hastadan hastaya değişkenlik gösterebildiğini belirtiyor. Yeni yaklaşımın ise kanserin davranış biçimindeki temel düzensizliği ölçmesi nedeniyle daha tutarlı sonuçlar verebileceği değerlendiriliyor.
Tek testle birden fazla kanser taraması mümkün olabilir
Araştırma bulguları, belirlenen DNA bölgelerinin kolon, beyin ve pankreas kanserlerinde de benzer düzensizlikler taşıdığını ortaya koydu. Bu durum, gelecekte tek bir kan testiyle birden fazla kanser türünün taranabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Klinik kullanım için yeni çalışmalar gerekiyor
Bilim insanları, testin rutin sağlık hizmetlerine girebilmesi için kanser tanısı bilinmeyen geniş popülasyonlarda yapılacak gerçek yaşam taramalarına ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Ancak uzmanlara göre bu gelişme, erken teşhisin hayati önem taşıdığı kanser türlerinde tanı süreçlerini kökten değiştirebilecek güçlü bir adım niteliğinde.
