ABD merkezli yapay zeka şirketi Tesari, eski CIA yöneticilerini bünyesine kattı

İntelligence Online tarafından yayımlanan ve Matt Bernardini imzasını taşıyan habere göre, Teksas merkezli şirket, özellikle şeffaflığın sınırlı olduğu ülkelerde bilgiye erişmek, uluslararası bağlantıları ortaya çıkarmak ve sınır ötesi riskleri analiz etmek amacıyla geliştirdiği yapay zeka platformunu eski ABD istihbarat görevlilerinin deneyimiyle güçlendiriyor.

Tesari'nin bu hamlesi, yapay zekanın istihbarat toplama, güvenlik değerlendirmesi, uluslararası ilişkiler ve stratejik karar alma süreçlerinde de giderek daha merkezi bir konuma yerleştiğini gösteriyor. Şirketin kadrosuna katılan isimlerin geçmişte CIA ve ABD ulusal güvenlik kurumlarında üst düzey görevler üstlenmiş olması, girişimin sıradan bir teknoloji şirketinden daha kapsamlı bir hedefe yöneldiğine işaret ediyor.

CIA ve ulusal güvenlik çevrelerinden isimler aynı yapıda buluşuyor

Tesari'nin dikkat çeken isimlerinden biri, CIA Operasyonlar Direktörlüğünde üst düzey yöneticilik yapmış olan Glenn Corn. ABD ulusal güvenlik ve dış politika çevrelerinde 35 yıllık deneyime sahip Corn, CIA'deki görevinden Mayıs 2023'te emekli oldu. Şirketin danışma kurulunda yer alan Corn, istihbarat toplama, karşı istihbarat, güvenlik değerlendirmeleri ve uluslararası ilişkiler alanındaki tecrübesiyle öne çıkıyor. Corn'un kariyeri, CIA'nın farklı coğrafyalardaki operasyonel ve diplomatik ilişkilerini yakından tanıyan bir ismin özel teknoloji sektörüne geçişinin önemli örneklerinden biri.

Şirketin danışma kurulunda bulunan bir diğer önemli isim William "Chip" Usher. CIA'de 32 yıl görev yapan Usher, kurumun Kıdemli İstihbarat Servisi bünyesinde üst düzey analitik ve yönetsel sorumluluklar üstlendi. Yakın Doğu, Doğu Asya ve Avrasya üzerine çalışmaları bulunan Usher, CIA'den ayrıldıktan sonra Washington merkezli Special Competitive Studies Project bünyesinde istihbarat direktörlüğü görevine geçti. Usher'in uzmanlık alanları arasında yapay zekanın ulusal güvenlik üzerindeki etkileri ve istihbarat yöntemlerinin dijital dönüşümü de bulunuyor.

Tesari'nin Ulusal Güvenlik ve Stratejik Tehdit Konseyi'nde yer alan Joe Zacks ise CIA'nın eski Terörle Mücadele Direktör Yardımcısı. CIA Terörle Mücadele Misyon Merkezi'nde operasyonlardan sorumlu üst düzey görevler üstlenen Zacks, El Kaide ve IŞİD'e karşı yürütülen operasyonlarda kurumun küresel faaliyetlerinden sorumlu isimler arasındaydı. Birden fazla CIA istasyonunda istasyon şefliği yapan Zacks, daha sonra kurumun eğitim ve öğretim programlarının başına getirildi. Orta Doğu, Güney Asya ve Afrika konularındaki deneyimi, Tesari'nin uluslararası güvenlik alanındaki iddiaları açısından dikkat çekiyor.

Bu isimlerin yanı sıra eski CIA ve Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (ODNI) yöneticisi Amy McFadden da şirketin güvenlik ve stratejik tehdit yapılanmasıyla bağlantılı isimler arasında bulunuyor. McFadden, CIA'de Analizden Sorumlu Direktör Yardımcılığı ve Başkan'ın Günlük İstihbarat Brifingi Direktörlüğü görevlerini yürüttü. Daha sonra Ulusal İstihbarat Konseyi'nde Stratejik İlişkilerden Sorumlu Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. Hâlihazırda Arcanum Global'in Stratejik İstihbarat Grubu'nu yöneten McFadden, Tesari'nin Arcanum ile kurduğu ortaklığın da önemli aktörlerinden biri.

Şirketin 7 Ekim 2026 tarihinde duyurduğu Ulusal Güvenlik ve Stratejik Tehdit Konseyi ise bu yapılanmanın daha geniş bir kurumsal çerçeveye taşındığını gösteriyor. Konseyin başkanlığını Tesari'nin Ulusal Güvenlik Uygulamaları Başkan Yardımcısı Brian Andersen yürütüyor. Eski bir İç Güvenlik Soruşturmaları (HSI) özel ajanı olan Andersen, ABD hükümetinin tedarik zincirlerine yönelik soruşturmalar birimini kurup yöneten isimlerden biri. Konseyde ayrıca eski Obama yönetimi yetkilisi Zaid A. Zaid, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ve Mali Suçları Araştırma Ağı (FinCEN) bünyesinde görev yapmış Alma Angotti, Ulusal Terörle Mücadele Merkezi'nin eski yöneticilerinden Mark Demers ve eski ABD federal kolluk yöneticileri de bulunuyor.

Yapay zeka ile istihbarat toplama

Tesari'nin geliştirdiği sistemin temel iddiası, farklı ülkelerde dağınık halde bulunan kamuya açık, ticari ve özel veri kaynaklarını bir araya getirerek karmaşık ilişkileri kısa sürede analiz edebilmek. Şirket, özellikle mülkiyet ilişkileri, şirketlerin gerçek sahipleri, finansal bağlantılar, yaptırım ihlalleri, tedarik zincirleri ve sınır ötesi faaliyetler üzerinde yoğunlaşıyor. Bu yönüyle platform, klasik veri analiz araçlarından daha geniş bir alana hitap ediyor.

Şirketin kendi tanımına göre sistem, yüzlerce entegre araç üzerinden farklı kaynakları tarayan, verileri ilişkilendiren ve uzmanların belirlediği araştırma yöntemlerini otomatik iş akışlarına dönüştüren bir ajan tabanlı yapay zeka altyapısına sahip. Tesari, bu sistem aracılığıyla normal koşullarda haftalar sürebilecek araştırmaların dakikalar içerisinde gerçekleştirilebileceğini savunuyor. Özellikle bilgiye erişimin zor olduğu, şirket sahipliği ve finansal ilişkilerin şeffaf biçimde açıklanmadığı ülkelerde bu teknolojinin önemli bir avantaj sağlayabileceğini öne sürüyor.

Burada öne çıkan kavramlardan biri açık kaynak istihbaratı (OSINT). Geleneksel istihbarat yöntemleri çoğunlukla insan kaynakları, saha faaliyetleri ve kurumsal bilgi ağları üzerinden yürütülürken OSINT; internet yayınları, ticari kayıtlar, şirket belgeleri, sosyal medya verileri, haberler ve diğer erişilebilir kaynaklardan bilgi toplanmasını kapsıyor. Yapay zeka bu verileri yalnızca toplamakla kalmıyor, aralarındaki bağlantıları da analiz edebiliyor. Böylece farklı ülkelerde faaliyet gösteren şirketler, aracılar, finansörler ve siyasi bağlantılar arasında daha önce fark edilmesi güç ilişkiler ortaya çıkarılabiliyor.

Tesari'nin iddiası, yapay zekanın insan uzmanların yerini alması yerine onların araştırma kapasitesini genişletmesi. Şirketin kurucu ortağı ve CEO'su Elisar Nurmagambet, bu yaklaşımı açıklarken yapay zekanın yıllar içinde kazanılmış deneyim ve uzmanlığın yerini alamayacağını, ancak bu birikimi çok daha geniş ölçekte kullanılabilir hale getirebileceğini belirtiyor. Bu nedenle şirket, otomatik analiz ile insan denetimini birlikte kullanan bir model geliştirdiğini vurguluyor.

Özel istihbarat piyasasının büyümesi

Tesari'nin ulusal güvenlik alanındaki yönelimini somutlaştıran gelişmelerden biri de Arcanum Global Intelligence ile gerçekleştirdiği stratejik ortaklık. 24 Eylül 2026 tarihinde duyurulan iş birliği, Arcanum'un saha istihbaratı ve insan kaynaklarına dayalı araştırma deneyimini Tesari'nin yapay zeka teknolojisiyle birleştirmeyi hedefliyor.

Arcanum Global, eski ABD askeri ve istihbarat yöneticileri tarafından kurulan, yaklaşık yirmi yıldır hükümetlere ve çok uluslu şirketlere özel istihbarat, askeri danışmanlık ve güvenlik hizmetleri sunan bir kuruluş. Yönetim çevresinde eski Ulusal İstihbarat Direktörü, ABD Pasifik Komutanlığı eski komutanı ve Savunma İstihbarat Ajansı eski direktörü gibi üst düzey isimlerin bulunması, ortaklığın önemini artırıyor.

İki kuruluşun geliştirdiği model, özellikle devletlerin ve şirketlerin erişmekte zorlandığı bölgelerde bilgi toplama ve doğrulama kapasitesini artırmayı amaçlıyor. Bu kapsamda yaptırımlardan kaçınma faaliyetleri, sınır ötesi finansal ağlar, stratejik tedarik zincirleri ve şirketlerin gizli mülkiyet ilişkileri öncelikli araştırma alanları arasında yer alıyor. Arcanum'un insan istihbaratına dayalı deneyimi ile Tesari'nin otomatik veri analiz kapasitesinin bir araya getirilmesi, özel istihbarat şirketlerinin teknolojik dönüşümünde yeni bir aşamaya işaret ediyor.

Bu gelişmenin arka planında ABD'nin ulusal güvenlik anlayışındaki dönüşüm de bulunuyor. Washington açısından ekonomik güvenlik, teknoloji rekabeti, enerji kaynakları, kritik altyapılar ve uluslararası tedarik zincirleri artık birbirinden bağımsız başlıklar olarak değerlendirilmiyor. Özellikle Çin ile teknoloji rekabeti, Rusya'ya yönelik yaptırımlar, Orta Doğu'daki güvenlik dengeleri ve küresel finans ağlarının denetlenmesi, istihbarat faaliyetlerinin kapsamını genişletiyor.

Bu ortamda özel şirketlerin istihbarat piyasasına daha fazla dahil olması dikkat çekiyor. Eskiden büyük ölçüde devlet kurumlarının imkânlarıyla yürütülen bazı araştırmalar, artık gelişmiş veri altyapısına sahip özel kuruluşlar tarafından da gerçekleştirilebiliyor. Eski istihbarat görevlilerinin bu şirketlerde danışmanlık ve yöneticilik pozisyonlarına geçmesi, devlet tecrübesinin ticari teknoloji sistemlerine aktarılmasını sağlıyor.