SON DAKİKA

Netanyahu Sonrası İsrail’in Suriye Politikası Değişecek mi?

İsrail’de Benjamin Netanyahu’nun yerini Gadi Eisenkot’un alması ihtimali, Tel Aviv’in Suriye politikasında değişim beklentilerini gündeme getirdi. Ancak uzmanlara göre hükümet değişikliği, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri varlığını sona erdirmeyecek.

Haber Giriş Tarihi: 18.11.2026 20:30
Haber Güncellenme Tarihi: 18.11.2026 20:38
Kaynak: Haber Merkezi
https://haberdeger.com/
Netanyahu Sonrası İsrail’in Suriye Politikası Değişecek mi?

Golan Tepeleri ve Hermon Dağı’ndaki stratejik pozisyonlar, Türkiye’nin Suriye’deki etkisi ve Suriye yönetiminin askerî kapasitesinin sınırlandırılması, İsrail’in güvenlik politikasının temel unsurları olmaya devam edecek.

The New Arab’da Giorgio Cafiero imzasıyla yayımlanan analizde, Netanyahu sonrası İsrail’in Suriye politikasının muhtemel yönü ele alındı. Analize göre, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un başbakanlık görevine gelmesi durumunda Tel Aviv’in diplomatik ilişkilerde daha esnek bir tutum benimsemesi mümkün. Ancak İsrail’in Suriye’ye yönelik temel stratejik hedeflerinde köklü bir değişiklik beklenmiyor.

Eisenkot’un Netanyahu’dan farklı olarak ABD, Avrupa ülkeleri ve bölgesel aktörlerle daha fazla diplomatik temas kurabileceği değerlendiriliyor. Buna karşın İsrail’in Suriye topraklarındaki askerî varlığını koruma, Şam yönetiminin savunma kapasitesinin gelişmesini engelleme ve bölgesel güç dengelerini kendi lehine şekillendirme yaklaşımının devam edeceği belirtiliyor.

Uluslararası Kriz Grubu’nun İsrail uzmanı Mairav Zonszein, Eisenkot’un dış politikada daha fazla diplomatik iş birliğine yönelebileceğini ancak mevcut politikaların uzun süredir İsrail devletinin güvenlik anlayışıyla şekillendiğini vurguluyor.

Harvard Kennedy School Orta Doğu Girişimi kıdemli araştırmacısı İbrahim Al-Assil de Eisenkot’un Suriye konusunda diplomatik bir çerçeveyi değerlendirmeye daha açık olabileceğini ifade ediyor. Ancak İsrail-Suriye ilişkilerinde güvenin yeniden tesis edilmesinin söylem değişikliğinden çok daha fazlasını gerektirdiğine dikkat çekiyor.

Şam yönetimine güvensizlik ve diplomatik temas ihtimali

İsrail’in Suriye politikasında belirleyici unsurlardan biri, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara yönetimine duyulan güvensizlik olarak öne çıkıyor. Eisenkot’un da Şara’nın geçmişteki ideolojik çizgisini tamamen terk ettiği konusunda şüpheleri bulunduğu belirtiliyor.

Fransa'daki Aix-Marseille Üniversitesi araştırmacısı Thomas Pierret, İsrail güvenlik çevrelerinde Şam yönetiminin kendi içinde İsrail'e karşı mesafeli ve düşmanca tutumlara sahip toplumsal kesimlere dayandığı yönünde yaygın bir kanaat bulunduğunu belirtiyor. Bu yaklaşımın yalnızca eski cihatçı çevrelerle sınırlı olmadığı, Golan Tepeleri'nin işgaline karşı çıkan ve Filistinlilerin durumuna duyarlılık gösteren geniş bir Suriye toplumunu da kapsadığı ifade ediliyor.

Bununla birlikte Suriye'nin mevcut koşullarda İsrail'le doğrudan askerî çatışmaya girmek istemediği değerlendiriliyor. Esad yönetiminin devrilmesinin ardından siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında otoritesini sağlamlaştırmaya çalışan Şam yönetimi açısından yeni bir savaşın ağır sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Avusturya Avrupa ve Güvenlik Politikaları Enstitüsü danışmanı Wolfgang Pusztai, İsrail ile yeni Suriye yönetiminin Hizbullah konusunda ortak çıkarlara sahip olabileceğine dikkat çekiyor. Pusztai'ye göre Hizbullah'ın Lübnan'daki gücünü yeniden artırması, hem Şam hem de Tel Aviv açısından istenmeyen bir gelişme. Bu nedenle iki taraf arasında istihbarat alanında sınırlı iş birliği ihtimali bulunuyor.

Türkiye'nin Suriye'deki etkisi İsrail açısından temel güvenlik meselesi

Analizde öne çıkan başlıklardan biri de Türkiye'nin Suriye'deki askerî ve siyasi etkisi. Eisenkot'un Türkiye'nin yanı sıra Rusya'nın Suriye'deki varlığını da İsrail çıkarları açısından sorunlu gördüğü aktarılıyor.

İsrail'in temel kaygılarından biri, Türkiye'nin Suriye'nin askerî altyapısının yeniden inşasına katkı sunması. Ankara'nın hava savunma sistemleri, radar altyapısı ve askerî tesisler üzerinden Şam yönetiminin savunma kapasitesini geliştirmesi, Tel Aviv'in Suriye hava sahasındaki hareket serbestisini kısıtlayabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Şam'da yaşayan gazeteci Rena Netjes, İsrail'in Suriye'nin askerî kapasitesinin yeniden oluşturulmasına karşı tutumunun Eisenkot döneminde de değişmesinin beklenmediğini belirtiyor.

Netjes, İsrail'in ağustos ayında Türkiye sınırına yakın Ebu Zuhur askerî hava üssünü bombalamasının, Suriye'nin kuzeyinde Türkiye ile güneyinde İsrail arasında oluştuğu düşünülen örtülü nüfuz paylaşımının fiilen çöktüğünü gösterdiğini ifade ediyor.

Analize göre İsrail, Türkiye'nin Suriye'ye savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve gözetleme radarları konuşlandırmasına karşı çıkmayı sürdürecek. Tel Aviv açısından bu tür bir askerî yapılanma, İsrail'in Suriye hava sahasındaki operasyon kabiliyetini sınırlandırabileceği gibi İran bağlantılı silah sevkiyatlarını engelleme kapasitesini de etkileyebilir.

Rusya ise İsrail açısından Türkiye kadar ciddi bir tehdit olarak görülmüyor. Eisenkot yönetiminin Moskova ile daha pragmatik ilişkiler kurabileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte İsrail'in Türkiye ve Rusya'nın Suriye'deki varlığını tamamen ortadan kaldırabilecek bir güce sahip olmadığı da vurgulanıyor.

Dürzi meselesi Şam ile anlaşmanın önünde engel

İsrail'in Suriye politikasındaki bir diğer önemli başlık, ülkenin güneyindeki Dürzi topluluklarıyla ilişkiler. Analizde, Tel Aviv'in Suriye Dürzilerine yönelik koruma söyleminin Netanyahu'ya özgü bir yaklaşım olmadığı ve İsrail'in siyasi-askerî kurumlarında daha geniş bir desteğe sahip olduğu belirtiliyor.

Oklahoma Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi Direktörü Joshua Landis, İsrail'in Süveyda'daki Dürziler üzerinde koruyucu güç rolü üstlenmesinin Şam ile Tel Aviv arasında kurulabilecek herhangi bir anlaşmayı zorlaştırdığını ifade ediyor.

Özellikle Şeyh Hikmet el-Hicri çevresinin İsrail'le yakınlaşması ve ayrılıkçı söylemlerin güç kazanması, Suriye'nin toprak bütünlüğü açısından tartışmalı bir alan oluşturuyor.

Bununla birlikte Suriye'deki Dürzi toplumunun tek bir siyasi çizgiye sahip olmadığına dikkat çekiliyor. Süveyda'daki bazı gruplar İsrail müdahalesine yakın dururken, farklı bölgelerdeki Dürzi topluluklarının önemli bir bölümü dış müdahaleye karşı çıkıyor.

Analizde, İsrail'in Dürziler üzerindeki nüfuzunu genişletmeye yönelik politikalarının devam etmesi durumunda Şam yönetimiyle diplomatik uzlaşma ihtimalinin daha da zayıflayacağı değerlendiriliyor.

Hermon Dağı'ndan çekilme beklenmiyor

İsrail'in Suriye'deki askerî varlığının geleceği açısından en kritik bölgelerden biri Hermon Dağı olarak gösteriliyor. Aralık 2024'te Esad yönetiminin devrilmesinin ardından İsrail ordusunun Suriye'nin güneyinde genişlettiği askerî varlık, Tel Aviv'in bölgeden çekilme konusunda isteksiz olduğuna işaret ediyor.

Analizde, İsrail'in 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'nı yeniden müzakere etmeye açık olduğu yönündeki açıklamalarına rağmen, Hermon Dağı'ndaki askerî pozisyonlarından vazgeçmesinin beklenmediği belirtiliyor.

Bölgenin Şam'a, Golan Tepeleri'ne ve Lübnan sınırına yakınlığı, İsrail açısından önemli gözetleme ve istihbarat avantajları sağlıyor. Ayrıca bu noktadaki askerî varlık, Hizbullah'ın sınır hattındaki hareketlerini izleme bakımından da stratejik önem taşıyor.

Rena Netjes, İsrail'in Suriye topraklarında askerî yollar, siperler ve gözetleme noktaları inşa etmesini, geçici güvenlik tedbirlerinden ziyade uzun vadeli bir askerî yerleşme hazırlığı olarak değerlendiriyor.

Analizde sonuç olarak, Netanyahu'nun görevden ayrılmasının İsrail'in Suriye politikasında yöntem değişikliğine yol açabileceği ancak stratejik hedefleri değiştirmesinin zor olduğu vurgulanıyor. Eisenkot döneminde diplomatik temaslar artabilir, ABD aracılığıyla Şam ile müzakereler gündeme gelebilir. Ancak İsrail'in Suriye'nin askerî kapasitesini sınırlandırma, Türkiye'nin etkisini dengeleme ve güneydeki askerî pozisyonlarını koruma hedeflerinden vazgeçmesi beklenmiyor.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.