Savaş Zamanında İnterneti Kim Onaracak? Denizaltı Kabloları Yeni Savaşların Kritik Cephesi Haline Geliyor

Bir savaş sırasında bu kabloların kesilmesi, milyonlarca insanın internet erişimini kaybetmesinin ötesinde, finans sistemlerinin, askeri haberleşmenin, devlet kurumlarının ve uluslararası ticaretin ciddi biçimde aksaması anlamına geliyor. Üstelik asıl sorun kabloların nasıl korunacağı kadar, saldırı sonrasında bunları kimin, hangi koşullarda ve ne kadar sürede onarabileceği.

ABD merkezli strateji ve güvenlik yayınlarından War on the Rocks, 5 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı “Savaş Zamanında İnterneti Kim Onaracak” başlıklı analizinde bu sorunu gündeme taşıdı. Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign'de araştırma bilimcisi olan Anita Nikolich ile George Washington Üniversitesi'nde kıdemli ağ mimarı olarak çalışan Andrew Gallo tarafından kaleme alınan makale, denizaltı kablolarının güvenliğinin artık teknik ve ticari bir mesele olmaktan çıkarak doğrudan ulusal güvenlik ve askeri lojistik konusu haline geldiğini savunuyor.

Yazarların temel uyarısı oldukça dikkat çekici: Bir ülkenin küresel iletişim altyapısını devre dışı bırakmak için bütün kabloları kesmesine gerek yok. Birden fazla stratejik noktada eş zamanlı hasar oluşturması ve onarım kapasitesini aşırı yüklemesi yeterli olabilir. Böyle bir senaryoda internet trafiğini alternatif güzergâhlara yönlendirmek de tek başına çözüm sağlamayabilir.

Kuzey Kutbu'ndan Tayvan'a uzanan yeni tehdit

Analizde dikkat çekilen gelişmelerden biri, 2026 ilkbaharında İngiltere, Norveç ve ABD'nin Norveç açıklarında gerçekleştirdiği ortak takip operasyonu. NATO müttefikleri, Rusya'ya ait derin deniz araçlarının Svalbard Adaları ile Norveç ana karasını birbirine bağlayan iki denizaltı kablosuna yönelik gizli bir tatbikatını tespit ederek engelledi. Yaklaşık 1.400 kilometrelik bu kablolar, Avrupa, ABD ve Japonya'ya hizmet veren uydu yer istasyonları açısından da kritik öneme sahip.

Bu olay, denizaltı altyapısının askeri operasyonların hedefi olabileceğini gösteren önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor. Rusya'nın Kuzey Kutbu'ndaki faaliyetleri, yalnızca bölgesel askeri üstünlük mücadelesiyle sınırlı görülmüyor. Küresel iletişim sistemlerinin kırılgan noktalarının belirlenmesi ve gerektiğinde devre dışı bırakılabilmesi de stratejik hesapların bir parçası haline geliyor.

Benzer riskler Tayvan çevresinde de bulunuyor. Ada, uluslararası internet bağlantısını sağlayan 15 denizaltı kablosuna ve dört ana kablo iniş istasyonuna sahip. 2025 sonunda meydana gelen bir deprem altı kabloyu etkilerken onarım çalışmaları Mayıs 2026'ya kadar sürdü. Bu örnek, doğal afetlerin bile iletişim altyapısında ne kadar uzun süreli kesintilere yol açabildiğini gösteriyor. Olası bir askeri çatışmada birden fazla kablonun kasıtlı biçimde kesilmesi ise çok daha ağır sonuçlar doğurabilir.

Yazarlar, Kızıldeniz, Babülmendep Boğazı, Hürmüz Boğazı ve Güney Çin Denizi gibi stratejik geçiş noktalarının özellikle risk altında olduğuna işaret ediyor. Bu bölgelerde yoğunlaşan kablo hatları, deniz trafiği ve jeopolitik gerilimler sabotaj operasyonlarını kolaylaştırabilecek koşullar oluşturuyor. Üstelik kablo hasarlarının kaza mı yoksa kasıtlı müdahale mi olduğunun belirlenmesi her zaman mümkün olmuyor.

Onarım kapasitesi savaşın en zayıf halkası

Denizaltı kablolarının güvenliği konusundaki en önemli sorunlardan biri, hasar meydana geldiğinde müdahale edebilecek gemilerin son derece sınırlı olması. Dünyada her yıl balıkçı ağları, gemi çapaları ve çeşitli kazalar nedeniyle yaklaşık 150-200 denizaltı kablo arızası yaşanıyor. Normal koşullarda bu arızalar, alternatif internet güzergâhları ve yaklaşık 22 özel onarım gemisi sayesinde giderilebiliyor. Ancak aynı anda birden fazla bölgede kabloların kesilmesi halinde mevcut kapasitenin yetersiz kalacağı belirtiliyor.

Tonga'da 2022 yılında yaşanan volkanik patlama bu kırılganlığın çarpıcı örneklerinden biri. Denizaltı heyelanının iletişim kablolarına zarar vermesi sonucunda ülke beş hafta boyunca büyük ölçüde dış dünyadan koptu. Tam onarım süreci ise yaklaşık 18 ay sürdü. Vietnam'da Şubat 2023'te uluslararası bağlantı sağlayan beş kablonun kısa süre içinde hasar görmesi de onarım sisteminin ne kadar zorlanabileceğini ortaya koydu.

Sorunun bir diğer boyutu, onarım gemilerinin hangi ülkelere ve şirketlere bağlı olduğu. Özellikle Pasifik bölgesindeki bakım faaliyetlerinde Çin bağlantılı şirketlerin önemli bir rolü bulunuyor. Şanghay merkezli S.B. Submarine Systems, Google ve Meta gibi şirketlerin kablolarında da onarım çalışmaları gerçekleştirmiş durumda. Şirketin Çin devletinin kontrolündeki telekomünikasyon yapısıyla bağlantısı, Washington açısından stratejik bir bağımlılık yaratıyor.

ABD ile Çin arasında Tayvan merkezli bir savaş çıkması halinde Washington'ın Çin bağlantılı onarım gemilerine güvenmesi mümkün olmayabilir. Pekin'in kabloları doğrudan hedef almasına bile gerek kalmadan onarım gemilerinin bölgeye gönderilmesini engellemesi veya bu hizmeti durdurması, ABD ve müttefiklerinin iletişim altyapısını savunmasını güçleştirebilir.

ABD'nin kendi kapasitesi de bu açıdan sınırlı. Amerikan Donanması'nın kablo onarım gemisi Zeus, 2025 yılında hizmet dışı bırakıldı. Washington bugün iki özel sektör gemisinin gerektiğinde Savunma Bakanlığı hizmetine tahsis edilmesini öngören bir sisteme dayanıyor. Ancak bu gemilerin ticari faaliyet yürütmesi, kriz anında ihtiyaç duyulan bölgede hazır bulunacakları anlamına gelmiyor.

Üstelik mesele yalnızca gemi sayısından ibaret değil. Her kablo sistemi farklı teknik özelliklere sahip olduğundan onarım için kullanılacak yedek kablolar, bağlantı parçaları ve sinyal güçlendiriciler de sisteme özel olarak üretiliyor. Dolayısıyla geminin bölgeye ulaşması bile tek başına yeterli olmuyor. Gerekli parçaların bulunması, taşınması ve teknik uyumluluğun sağlanması gerekiyor.

İnternet altyapısı yeni jeopolitik mücadelenin parçası

Analizin ortaya koyduğu temel gerçek, küresel internet sisteminin sanıldığı kadar bağımsız ve dayanıklı olmadığı. Uydu teknolojileri ve düşük yörüngeli internet sistemleri alternatif iletişim imkânları sunsa da denizaltı kablolarının taşıdığı veri kapasitesinin yerini bütünüyle alamıyor. Üstelik uydu sistemleri de karadaki istasyonlara bağımlı ve elektronik karıştırma saldırılarına açık.

Bu nedenle denizaltı kabloları, ABD-Çin rekabetinden Rusya-NATO gerilimine, Orta Doğu'daki çatışmalardan Tayvan krizine kadar birçok jeopolitik hesaplaşmanın önemli unsurlarından biri haline geliyor. Özellikle Hürmüz ve Babülmendep gibi geçiş noktalarında yaşanabilecek eş zamanlı sabotajlar, yalnızca bölgesel internet erişimini değil, Asya ile Avrupa arasındaki finansal ve ticari bağlantıları da etkileyebilir.

Nikolich ve Gallo'nun değerlendirmesi, geleceğin savaşlarında üstünlüğün yalnızca düşmanın askeri kapasitesini hedef almakla sağlanamayacağını gösteriyor. Bir ülkenin iletişim ağlarını, veri merkezlerini ve bunları birbirine bağlayan fiziksel altyapıyı savunabilmesi de savaş kapasitesinin temel unsurlarından biri olacak. Bu açıdan denizlerin yüzlerce metre altında uzanan kablolar, görünmeyen ancak stratejik sonuçları son derece büyük bir cephe oluşturuyor.

Makalenin merkezindeki soru da tam olarak burada önem kazanıyor: Bir savaş başladığında interneti kim koruyacak ve kesilen bağlantıları kim yeniden kuracak? Bu soruya barış döneminde yanıt hazırlayamayan ülkeler, savaşın en kritik anlarında yalnızca iletişimlerini değil, ekonomik ve askeri hareket kabiliyetlerini de kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabilir.