Geçtiğimiz haftalarda Eskişehir'de çok güzel bir anma etkinliği düzenlendi. Yıllardır hep merak ettiğimiz, bir türlü denk düşüremediğimiz etkinliğe nihayet katılma imkanı bulduk. Seyitgazi ilçesinde türbesi bulunan Seyyid Sultan Şücaddin Veli için düzenlenen anma etkinliği ulusal ve uluslararası katılımla Arslanbeyli köyünde gerçekleştirildi. Sanat ve siyaset dünyasından ünlü isimlerin ilgi gösterdiği programda sivil toplum kuruluşu yetkilileri de yer aldı. Yanı sıra yurt içinden ve özellikle Bulgaristan’dan Seyyid Şücaddin Ocağı’na bağlı taliplerin ve çok sayıda misafirin yoğun ilgisi vardı. Anma programına Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı da destek vermişti. Tam bir şenlik havası içerisinde gerçekleştirilen programda lokmalar paylaşıldı, semalar dönüldü, nefesler bağlamayla buluştu.

Seyyid Şücaddin Veli’nin Alevi-Bektaşi inanç ve kültür dünyasındaki yerini konu alan bir de panel yapıldı. Program, külliyede yapılan birlik cemi ile sona erdi. Emeği geçen herkesi kutluyoruz. Hiçbir aksaklık yaşanmadan Seyyid Şücaddin Veli'nin manevi hatırasına yakışır bir anma oldu.
Peki, her yıl kilometrelerce yol kat edip Eskişehir'de buluşan bunca canın gayesi neydi? Cevap basit elbette: Sultan Şücaddin Veli'nin mirasına sahip çıkmak!
Bu kadim miras, Anadolu'ya Horasan Erenleri ile taşınmıştı! Sonradan "Anadolu irfanı" olarak anılan bu bilgelik, en sade haliyle “Eline, diline, beline sahip ol” sözleriyle kalıplaşan Alevi-Bektaşi toplumunun ahlaki ilkelerinin de bir özetiydi aslında.

Tarihi Zaviye

Burayı özel kılan en önemli yapı, köyde bulunan Şücaddin Veli Zaviyesi. Bir diğer adıyla dergâh, 1515 yılında Balı Bey oğlu Kasım Bey tarafından inşa ettirilmiş. Nevşehir'deki Hacı Bektaş Veli Dergâhı, Antalya'daki Abdal Musa Dergâhı ve Eskişehir'deki Seyyid Battal Gazi Zaviyesi'nden sonra en çok ziyaret edilen yerlerin başında geliyor. Yüzyıllardır bu dergâhta gelenek yaşatılıyor, yol sürdürülüyor.
Dergâhta hem inançsal hem de sosyal yönden hizmet sunuluyor. Köy, aynı zamanda Seyyid Şücaddin Ocağı’nın da merkezi konumunda. Mehmet Demirtaş Dede, ocak postunda geleneğin temsilciliğini yapıyor. Babası Nevzat Demirtaş Dede’den aldığı bu kutlu görevi layıkıyla sürdürme gayretinde.
Köyün eski adı aslında Şeyh Şücaddin Köyü; 1964'te Arslanbeyli ismini almış. Mehmet Dede hâlen bu köyde yaşamını sürdürüyor. Konumu itibarıyla Eskişehir, Kütahya, Bilecik ve Afyon yöresindeki Alevi-Bektaşi toplulukları için önemi büyük olan ocağın; Bursa, İstanbul, Tekirdağ, Ankara (Çubuk havzası), Kırıkkale ve hatta Bulgaristan'da on altı bin haneye yakın talibi bulunuyor.

Şücaddin Veli Kimdir?

Her yıl adına anma törenleri düzenlenen bu ereni biraz daha yakından tanıyalım. Ocağın kurucusu Seyyid Şücaddin Veli, 14. yüzyılın sonlarında bu köyde yaşamış bir eren. Soy zinciri 8. İmam Musa Kazım yoluyla Ehlibeyt'e bağlanır. Hacı Bektaş Veli’nin manevi ikliminden feyz almış, dervişlerini bu irfanla yetiştirmiş. Anlatılara göre döneminin büyük devlet adamları ve erenleriyle dostluklar kurmuş bir Türkmen dedesidir.
Hacı Bayram Veli ile çağdaş olduğu biliniyor. Menkıbelerde Hacı Bayram Veli ile sohbet ettiği; hatta Moğol komutanı Timur Anadolu'ya geldiğinde Şücaddin Veli'yi ziyaret ettiği ve onun ricası üzerine Timur’un Anadolu’yu terk ettiği söylenir.

Musahiplik ve Kardeş Ocaklar

Seyyid Şücaddin Veli’nin musahibi, yani yol kardeşi Otman Baba’dır. Otman Baba da Alevi-Bektaşi toplulukları arasında büyük saygınlık kazanmış bir erendir. Türbesi Bulgaristan’da kendi adıyla anılan tekkesinde bulunur. Otman Baba sayesinde Seyyid Şücaddin Ocağı’nın talipleri Bulgaristan’a kadar uzanmıştır.
Zaman içinde Seyyid Şücaddin Ocağı’na bağlı başka ocaklar da teşekkül etmiştir. Kırıkkale'deki Karpuzu Büyük Hasan Dede Ocağı, Çubuk yöresindeki Şah Kalender Ocağı ve Cibali Sultan Ocağı, Çankırı Şabanözü yöresindeki Seyyid Hacı Ali Turabi Dede Ocağı, Seyyid Hacı Muradi Dede, Muhammed Abdal Dede ve Taptuk Emre ocakları bunlardan bazılarıdır.

Erkân ve Ritüeller

Seyit Şücaddin Ocağı içerisinde inanç ritüelleri açısından kendine özgü kurallar öne çıkar. Ocak erkânına göre yola girmek isteyen canlar için ilk adım "İkrâr"dır. Bu; Hakk'a, Pir'e ve Yol'a bağlılık için verilen samimi bir sözdür. Hakk aşkıyla gerçekleştirilen cemlerde "Görgü Kurbanı" ve "Dar Kurbanı" gibi önemli ritüeller bulunur. Bu uygulamalar toplumsal dayanışmayı pekiştirir. Cem başlamadan önce Hakk rızalığı alınır; herkes birbirinden razı olur, kimse kimsenin hakkına girmez ve birlik içinde ibadet edilir.

Gerçeğe Hü

Bu ocak, kısaca Hakk-Muhammed-Ali yoluna hizmet için var. Bu ocağın içinde sevgi, hoşgörü ve Hakk'a adanmışlık var. Bir gün sizin de yolunuz düşerse bu ulu erenin türbesine niyaz olun. Oradan yiyeceğiniz bir lokma ile kim bilir, belki de ordu komutanlığını bırakıp türbenin hizmetkarı olan Mürvet Ali Paşa gibi bu erenin himmetine nail olursunuz.
Seyyid Şücaddin Veli'nin himmeti, Hakk'ın bereketi hepimizin üzerine olsun!
Hû...