60 Günlük Sıkıntı: İran Savaşı Cumhuriyetçileri Zorluyor

Savaşın 60. gününe ulaşılması, ABD’de yürürlükte olan “Savaş Yetkileri Yasası” kapsamında Kongre’nin devreye girmesini zorunlu kılıyor. Yasaya göre başkanın askeri operasyonları sürdürmesi için Kongre’den açık yetki alması gerekiyor. Bu durum, şimdiye kadar yürütmenin inisiyatifine bırakılan İran operasyonunun artık doğrudan siyasi bir hesaplaşma alanına dönüşmesine yol açmış durumda.

Cumhuriyetçi senatörler arasında bu eşiğin anlamı üzerine yoğun tartışmalar yürütülüyor. Utah Senatörü John Curtis, “Bu büyük bir mesele… Kongre sorumluluğunu hatırlamalı” diyerek yasama organının devreye girmesi gerektiğini açıkça dile getirdi. Parti içindeki birçok isim, savaşın kapsamı ve süresi konusunda artık daha fazla söz sahibi olunması gerektiğini savunuyor.

Bu tartışmalar, Cumhuriyetçilerin Trump yönetimine desteğini tamamen çektiği anlamına gelmiyor. Ancak Kongre’nin “seyirci” konumunda kalmasına yönelik rahatsızlık giderek daha yüksek sesle ifade ediliyor. Parti içinden bir senatör, “Bir noktadan sonra insanlar rahatsız olmaya başlar… ve o noktaya yaklaşıyoruz” sözleriyle bu huzursuzluğu özetliyor.

Ekonomik etkiler de bu siyasi gerilimi besliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim nedeniyle gübre fiyatlarının artması, Cumhuriyetçi senatörleri doğrudan etkileyen yeni yasa girişimlerini tetikledi. Fas’tan yapılan gübre ithalatına yönelik tarifelerin düşürülmesini öngören tasarı, savaşın iç politikaya yansımasının somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Öte yandan Maine Senatörü Susan Collins, 60 gün eşiğinin “Kongre’nin harekete geçmesini zorunlu kılan bir tetik” olduğunu vurgulayarak tartışmanın hukuki boyutuna dikkat çekti. Alaska Senatörü Lisa Murkowski ise yönetimin Kongre ile açık iletişim kurmaması halinde “durumun değişebileceği” uyarısında bulundu.

Trump yönetimi ise bu baskıyı sınırlamak için çeşitli yolları değerlendiriyor. Bunlar arasında 30 günlük bir geri çekilme süreci başlatarak süreyi fiilen uzatmak ya da ateşkes dönemlerinin 60 günlük hesaba dahil edilmemesi gerektiğini savunmak yer alıyor. Nebraska Temsilcisi Don Bacon, son iki haftadır aktif çatışma yaşanmadığını belirterek bu tartışmanın “meşru” olduğunu ifade etti.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Kongre ile temas kurması beklenirken, Beyaz Saray cephesi ise sürecin şeffaf yürütüldüğünü savunuyor. Yönetim yetkilileri, operasyonun başlangıcından bu yana 30’dan fazla iki partili bilgilendirme yapıldığını belirterek eleştirileri “siyasi puan toplama çabası” olarak nitelendiriyor.

Cumhuriyetçiler içinde asıl tartışma, savaşın nasıl ve ne kadar süreyle devam edeceği sorusunda düğümleniyor. Missouri Senatörü Josh Hawley, yönetimin yasal çerçeveye büyük ölçüde uyduğunu savunurken; Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, bir yıllık sınırlı bir yetki verilerek sürecin denetlenebileceğini öneriyor.

Temsilciler Meclisi’nde ise daha temkinli bir tablo var. Cumhuriyetçiler henüz Trump’a açık bir şekilde karşı çıkmış değil. Pennsylvania Temsilcisi Brian Fitzpatrick, Kongre’nin 60 gün sonrası için yetki vermesi gerektiğini savunsa da, mevcut Demokrat girişimlere destek vermekten kaçınıyor.

Demokratlar ise Cumhuriyetçileri sorumluluk almaya zorluyor. New Jersey Senatörü Cory Booker, Cumhuriyetçilerin eleştirmek yerine kendi çözüm önerilerini ortaya koyması gerektiğini belirterek baskıyı artırıyor.

Tüm bu gelişmeler, İran savaşının artık yalnızca bir dış politika meselesi olmadığını gösteriyor. Washington’da çatışma, anayasal yetkiler, parti içi dengeler ve seçim hesaplarının kesiştiği bir kriz alanına dönüşmüş durumda. 60 günlük eşik aşılırken, asıl sorunun savaşın kendisinden çok, bu savaşın Amerikan siyasetinde yaratacağı kırılma olabileceği giderek daha açık hale geliyor.