Carnegie Europe yazdı: AB, İngiltere ile yakınlaşmaya hazır mı?

Avrupa Birliği ile İngiltere arasında Brexit sonrası donan ilişkilerde yeni bir sayfa açılıp açılamayacağı yeniden tartışılıyor. Carnegie Uluslararası Barış Vakfı bünyesindeki Carnegie Europe tarafından yayımlanan kapsamlı analizde, Avrupa’nın güvenlik krizleri, ekonomik kırılganlıklar ve ABD’ye dair belirsizlikler nedeniyle Londra ile daha yakın ilişkilere her zamankinden fazla ihtiyaç duyduğu ancak siyasi güvensizliklerin hâlâ güçlü biçimde sürdüğü vurgulandı. Analizde uzmanlara yöneltilen temel soru şu oldu: “Avrupa Birliği, İngiltere ile yeniden yakınlaşmaya gerçekten hazır mı?”

Güvenlik baskısı Londra’yı yeniden önemli hale getirdi

Carnegie Europe’a göre Avrupa kıtasını bugün üç büyük baskı şekillendiriyor: Rusya kaynaklı askeri tehditler, Çin ile artan ekonomik rekabet ve Amerika politikasındaki öngörülemezlik.

Bu tablo, Brexit sonrası dışarıda kalan İngiltere’yi yeniden stratejik ortak konumuna taşıyor. Uzmanlara göre Londra; savunma sanayii kapasitesi, NATO içindeki ağırlığı, istihbarat kabiliyeti ve finans piyasaları nedeniyle Avrupa için vazgeçilmez aktör olmaya devam ediyor. Özellikle Ukrayna savaşı sonrası Avrupa savunmasının yeniden inşası gündeme gelirken, İngiltere ile daha sıkı koordinasyon çağrıları artıyor.

Savunma sanayii ve ekonomi alanında ortaklık çağrısı

Analizde dikkat çeken başlıklardan biri de ekonomik iş birliği oldu. Uzmanlara göre İngiltere’nin Avrupa savunma projelerine katılması, üretim ölçeğini büyütebilir ve maliyetleri düşürebilir.

Ayrıca şu alanlarda da ortak hareket öneriliyor: Yatırım denetimleri, ihracat kontrolleri, sübvansiyon politikaları, enerji şebekelerinin uyumu, Kuzey Denizi rüzgâr enerjisi projeleri, sermaye piyasalarının entegrasyonu. Bu başlıkların, Avrupa ekonomisinin dayanıklılığını artırabileceği belirtiliyor.

Brexit travması hâlâ bitmedi

Uzmanlara göre esas sorun, tarafların Brexit döneminin psikolojik mirasını henüz aşamamış olması. AB tarafı, İngiltere’nin “işine gelen alanları seçip geri kalan yükümlülüklerden kaçınmasından” endişe ediyor. İngiltere tarafında ise hükümet, hâlâ şu kırmızı çizgileri koruyor: Ortak Pazara tam dönüş yok. Gümrük Birliği’ne dönüş yok. Serbest dolaşım yok. Bu nedenle ilişkilerde kapsamlı sıçrama zor görünüyor.

Analizde, Keir Starmer liderliğindeki hükümetin Brexit sonrası en Avrupa yanlısı İngiliz yönetimi olduğu belirtiliyor. Ancak Starmer’ın iç siyasette baskı altında olması, cesur adımlar atmasını zorlaştırıyor.

Avrupa başkentlerinden güçlü bir siyasi destek mesajı gelmesi halinde, yeni bir dönemin başlayabileceği değerlendiriliyor.

Carnegie Europe uzmanları, bu yaz yapılması planlanan ikinci AB-İngiltere Zirvesi’nin belirleyici olacağını ifade ediyor.

Eğer bu zirveden savunma, ticaret ve siyasi koordinasyon alanlarında somut kararlar çıkmazsa, fırsat penceresinin kapanabileceği uyarısı yapılıyor.