Ebola Alarmı: Afrika’da Salgın Hızla Yayılıyor, Aşı İçin Aylar Gerekiyor

Afrika’da yeniden ortaya çıkan Ebola salgını uluslararası sağlık çevrelerinde büyük endişe yaratırken, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) salgının “hız ve ölçek” açısından kritik bir noktaya ulaştığını açıkladı. Özellikle Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde yayılan Bundibugyo türü Ebola virüsüne karşı henüz onaylı bir aşı bulunmaması, küresel sağlık sistemlerinde yeni bir kriz korkusunu büyütüyor.

İngiliz bilim insanlarının üzerinde çalıştığı yeni nesil aşının hazır hale gelmesinin en iyi ihtimalle birkaç ay süreceği belirtilirken, WHO yetkilileri mevcut yayılımın kontrol altına alınamaması durumunda salgının bölgesel bir felakete dönüşebileceği uyarısında bulunuyor. Sky News’in aktardığına göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde şu ana kadar yaklaşık 750 şüpheli vaka ve 177 şüpheli ölüm kaydedildi.

Uzmanlara göre en büyük sorunlardan biri, mevcut Ebola aşılarının bu varyanta karşı etkili olmaması. Salgına neden olan Bundibugyo suşu daha önce sınırlı biçimde görülmüş olsa da bugün ilk kez bu kadar geniş bir yayılım potansiyeli taşıdığı değerlendiriliyor. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Oxford-AstraZeneca teknolojisine dayanan deneysel bir aşı üzerinde çalışmalar sürüyor ancak klinik süreçlerin tamamlanması zaman alacak.

WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, salgının haftalar boyunca fark edilmeden yayılmış olabileceğini belirterek sağlık sistemlerinin ciddi baskı altında olduğunu söyledi. Özellikle çatışma bölgelerinde yürütülen sağlık operasyonlarının zorluklarla karşılaştığı, temaslı takibinin yeterince yapılamadığı ve test kapasitesinin sınırlı kaldığı ifade ediliyor.

Salgının artık Kongo ile sınırlı olmadığı da görülüyor. Uganda’da doğrulanan vakalar sonrası sınır bölgelerinde hareketlilik kısıtlanırken, bazı ülkeler Afrika’dan gelen yolcular için yeni sağlık önlemleri almaya başladı. ABD’nin seyahat uyarıları yayımlaması ise Afrika Birliği tarafından “damgalayıcı yaklaşım” olarak eleştirildi.

Uzmanlar özellikle virüsün erken belirtilerinin sıtma ve diğer tropikal hastalıklarla karıştırılmasının yayılımı hızlandırdığı görüşünde. Ateş, halsizlik ve baş ağrısı gibi semptomların ilk aşamada sıradan enfeksiyonlar gibi görülmesi nedeniyle birçok hasta sağlık sistemine geç başvuruyor. Bu durum da virüsün sessiz biçimde yayılmasına yol açıyor.

Eski CDC Direktörü Robert Redfield ise mevcut tabloyu “çok ciddi bir pandemi riski” olarak tanımladı. Redfield, özellikle küresel sağlık fonlarındaki kesintilerin ve salgın müdahale kapasitesindeki zayıflamanın durumu daha tehlikeli hale getirdiğini savundu.

Bilim insanları şimdi zamanla yarışıyor. İngiltere merkezli araştırma ekipleri ve uluslararası sağlık kuruluşları deneysel aşıları hızlandırmaya çalışsa da uzmanlar önümüzdeki haftalarda vaka ve ölüm sayılarının artabileceği görüşünde birleşiyor.