Orta Doğu’da savaş duracak mı? İran ABD teklifini inceliyor

Habere göre masadaki teklif, kapsamlı bir barış anlaşmasından ziyade kısa vadeli bir mutabakat çerçevesi niteliği taşıyor. Üç aşamalı planın ilk ayağında çatışmaların durdurulması, ikinci aşamada Hürmüz Boğazı krizinin çözülmesi, üçüncü aşamada ise İran’ın nükleer programını da kapsayacak 30 günlük kapsamlı müzakere sürecinin başlatılması hedefleniyor. Ancak İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları ve nükleer faaliyetleri konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğü ifade ediliyor.

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada “İran anlaşma yapmak istiyor” diyerek son 24 saat içinde “çok iyi görüşmeler” gerçekleştirildiğini söyledi. ABD Başkanı ayrıca, İran’ın öneriyi kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğini ve bölgede yürütülen askeri operasyonların sona erebileceğini savundu.

İran tarafı ise Washington’ın sunduğu taslağa temkinli yaklaşıyor. Tahran’daki bazı yetkililer, ABD teklifinin İran’ın temel taleplerini karşılamadığını ve daha çok “Amerikan beklentilerinin listesi” niteliğinde olduğunu öne sürdü. İran yönetimi özellikle nükleer program üzerindeki baskıların sürmesine ve yaptırımların tamamen kaldırılmamasına itiraz ediyor.

Diplomatik temaslarda Pakistan’ın arabulucu rolü üstlendiği belirtilirken, görüşmelerin ABD tarafında Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından yürütüldüğü kaydedildi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun da süreç hakkında Washington’la yakın temas halinde olduğu aktarıldı.

Öte yandan olası anlaşma ihtimali küresel piyasalarda da etkisini gösterdi. Petrol fiyatları sert şekilde gerilerken, Asya borsalarında yükseliş yaşandı. Analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin düşmesi halinde enerji piyasalarında kısa vadeli rahatlama yaşanabileceğini belirtiyor.

Ancak diplomatik iyimserliğe rağmen sahadaki gerilim sürüyor. İsrail’in Beyrut’a yönelik yeni hava saldırıları düzenlediği, Gazze ve Lübnan hattındaki çatışmaların ise devam ettiği bildiriliyor. Bu nedenle uzmanlar, tarafların geçici ateşkese yaklaşmış olsa bile kalıcı bir anlaşmanın halen oldukça kırılgan olduğunu değerlendiriyor.