DEM Parti kongresi yeni bir dönemin habercisi mi? 

DEM Parti'nin Eylül ayında gerçekleştireceği olağan kongre için hazırlıklara başlaması, ilk bakışta rutin bir parti organizasyonu gibi görülsedeTürkiye siyasetinin mevcut dengeleri dikkate alındığında bu kongre, parti yönetiminin yenilenmesinden çok daha geniş bir anlam taşıyor. Çünkü kongre, hem Kürt siyasetinin kendi iç dönüşümünü hem de Ankara ile yürüyen yeni siyasi iklimin nasıl şekilleneceğini gösterecek önemli eşiklerden biri olmaya aday görünüyor. Parti yönetiminin il ve bölge konferanslarıyla başlayacak geniş katılımlı bir hazırlık süreci planlaması, program ve tüzük değişikliği üzerinde çalışılması da bu nedenle dikkat çekiyor.

Son birkaç yıl, DEM Parti açısından alışılmış muhalefet siyasetinin sınırlarının yeniden tartışıldığı bir dönem oldu. Yerel seçimler, kayyum tartışmaları, çözüm arayışları, Suriye'deki gelişmeler ve bölgesel jeopolitiğin değişmesi, partiyi siyasal kimliğini de yeniden gözden geçirmeye zorladı. Bugün yapılacak kongrenin en önemli özelliği de tam burada ortaya çıkıyor. Parti, yeni söylem ve örgütlenme modeliyle birlikte inşa etmeye hazırlanıyor.

Kongre hazırlıkları kapsamında önce illerde, ardından bölgesel konferanslarda tabanın görüşlerinin alınacak olması, klasik merkezden belirlenen siyaset anlayışından daha katılımcı bir görüntü vermeyi hedefliyor. Bunun ne ölçüde başarıya ulaşacağı ise konferanslarda ortaya çıkacak fikirlerin gerçekten karar mekanizmalarına yansıtılıp yansıtılmayacağıyla anlaşılacak. Türkiye'deki siyasi partilerin önemli bölümü tabanın önerilerini dinlese de son kararlar çoğu zaman dar yönetim kadrolarında şekilleniyor. DEM Parti'nin bu konuda farklı bir model üretip üretemeyeceği dikkatle izlenecek.

Asıl kritik başlıklardan biri ise tüzük ve program değişikliği. Parti yönetiminin bu konuda özel komisyonlar kurması, değişimin sembolik olmayacağını düşündürüyor. Program değişikliği, yalnızca metinlerde yapılacak teknik revizyon anlamına gelmiyor. Bu süreç aynı zamanda partinin Türkiye siyasetine nasıl bakacağını, muhalefet blokuyla ilişkilerini nasıl tanımlayacağını ve Kürt meselesine dair hangi siyasal dili öne çıkaracağını da belirleyecek.

Son dönemde Ankara'da yaşanan temaslar ve "yeni süreç" tartışmaları da kongrenin önemini artırıyor. DEM Parti'nin bundan sonraki dönemde sadece protesto siyaseti yapan bir aktör mü olacağı, yoksa müzakere ve siyasal çözüm eksenini daha görünür hale getiren yeni bir çizgi mi geliştireceği bu kongrede daha net anlaşılabilir. Bu tercih, partinin Türkiye muhalefetindeki konumunu da doğrudan etkileyecek.

Bunun yanında parti içinde kuşak değişimi tartışmaları da uzun süredir devam ediyor. Özellikle genç seçmen kitlesinin beklentileri ile geleneksel örgüt yapısının talepleri arasında zaman zaman belirgin farklılıklar ortaya çıkıyor. Dijital siyaset, kentleşen Kürt seçmen profili, kadın hareketinin etkisi ve yeni sosyal talepler, parti yönetimini eski örgütlenme modellerinin dışına çıkmaya zorluyor. Kongrede belirlenecek Parti Meclisi'nin bu sosyolojik değişimi ne kadar yansıttığı önemli göstergelerden biri olacak.

Bölgesel gelişmeler de kongreyi doğrudan etkileyen faktörler arasında yer alıyor. Suriye'deki Kürt oluşumlarının geleceği, Irak Kürdistan Bölgesi ile Ankara arasındaki ilişkiler ve PKK'nın silah bırakılmasına ilişkin yürüyen tartışmalar, Türkiye'deki Kürt siyasetinin hareket alanını yeniden şekillendiriyor. DEM Parti'nin yeni programı hazırlanırken bu bölgesel tabloyu dikkate almaması mümkün görünmüyor.

Ekonomik kriz de partinin yeni söylemini belirleyecek önemli alanlardan biri olacak. Son seçimlerde yalnızca kimlik siyasetiyle genişleme kapasitesinin sınırlı olduğu görüldü. Emek, yoksulluk, gelir dağılımı, genç işsizliği ve sosyal haklar gibi başlıkların daha fazla öne çıkması, partiye yeni seçmen grupları kazandırabilecek alanlar arasında değerlendiriliyor.

Kongrenin sonuçları sadece DEM Parti açısından okunmamalı. İktidar da bu süreci dikkatle izleyecek. Özellikle yeni anayasa tartışmalarının zaman zaman gündeme geldiği, Kürt meselesinde farklı formüllerin konuşulduğu bir dönemde yapılacak kongre, Ankara'nın bundan sonraki siyasi hesaplarında önemli veri oluşturabilir. Muhalefet cephesi açısından da benzer durum söz konusu. CHP başta olmak üzere muhalefet partileri, DEM Parti'nin nasıl bir siyasi çizgi belirleyeceğini yakından takip edecek.

Bu nedenle eylül ayında yapılacak kongreyi sıradan bir parti organizasyonu olarak değerlendirmek eksik kalacaktır. Asıl mesele kimlerin yönetime gireceğinden çok, partinin hangi siyasal hikâyeyi anlatacağıdır. Eğer hazırlanacak yeni program Türkiye'nin değişen toplumsal dinamiklerini okuyabilirse, DEM Parti yeni döneme farklı bir siyasi ağırlıkla girebilir. Aksi durumda kongre, yalnızca yönetim değişikliğiyle sınırlı kalan rutin bir organizasyon olarak tarihe geçecektir.

Önümüzdeki üç aylık hazırlık süreci bu yüzden en az kongrenin kendisi kadar önemli görünüyor. İl konferanslarından çıkacak tartışmalar, hazırlanacak yeni program ve oluşturulacak yönetim kadroları, Türkiye siyasetinin sonbahar gündemini de belirleyecek başlıklar arasında yer alacak.